Trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm với lãi suất 5%, liệu có thể ngăn cản được không?

Kể từ giữa tháng 5, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vượt qua ngưỡng 5% một cách dễ dàng và hầu như không gặp trở ngại trong quá trình tăng lên. Không chỉ thị trường Mỹ đang phải đối mặt với sự điều chỉnh ở kỳ hạn dài: từ đầu năm đến nay, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản và Anh kỳ hạn 30 năm cũng đã tăng lần lượt khoảng 60 điểm cơ bản và 40 điểm cơ bản.Những yếu tố nào đứng sau đợt điều chỉnh trái phiếu dài hạn lần này và liệu xu hướng này có tiếp tục hay không?

Lợi suất trái phiếu dài hạn của các nước phát triển tăng đồng loạt

Thâm hụt ngân sách: rủi ro dài hạn bị đánh giá thấp

Một mặt, là sự giảm sút của nguồn thu từ thuế quan. Thuế quan thực tế có hiệu lực của Mỹ đã giảm từ mức đỉnh 11% xuống còn khoảng 7%. Dù trong tương lai có hồi phục lên 10% thì khoản thu này cũng chỉ đủ bù đắp 60% trong dự báo cắt giảm thâm hụt ngân sách 3 nghìn tỷ USD trong 10 năm tới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hoa Kỳ (CBO).

Mặt khác, là sự gia tăng cứng nhắc của chi tiêu quốc phòng. Khi cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, nhu cầu nâng cấp trang thiết bị và bổ sung năng lực sẵn sàng chiến đấu sau xung đột Iran, chi tiêu quốc phòng của Mỹ đang phải chịu áp lực gia tăng đáng kể. Điều này không chỉ là cái giá phải trả cho địa chính trị mà còn là gánh nặng lớn về tài chính.

Dưới áp lực thâm hụt, “vòng xoáy tử thần” về lãi suất. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 5 năm đã tăng 40 điểm cơ bản kể từ đầu năm, đồng nghĩa với việc thâm hụt sẽ tăng thêm khoảng 1,5 nghìn tỷ USD trong 10 năm tới. Khi các ngân hàng trung ương toàn cầu, quỹ hưu trí và các nhà đầu tư lớn khác đòi hỏi mức bù rủi ro kỳ hạn cao hơn do lạm phát, lợi suất trái phiếu Mỹ buộc phải tiếp tục tăng để đủ hấp dẫn và thu hút lượng cung bổ sung mới này.

Bộ Tài chính Mỹ: Dù có công cụ, nhưng khó giải cơn khát kỳ hạn dài

Ngay từ đầu năm 2025, Bộ trưởng Tài chính Bessent từng cho biết Bộ Tài chính Mỹ thường chú ý nhiều hơn đến lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm. Khi đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ 10 năm vào khoảng 4,5%, không chênh lệch nhiều so với hiện tại, do đó Bộ Tài chính có thể không có động lực cấp bách để can thiệp vào thị trường.

Nếu Bộ Tài chính thực sự quyết định hành động, logic cốt lõi nhiều khả năng sẽ tập trung vào “rút ngắn thời hạn nợ”, bao gồm việc tăng phát hành tín phiếu ngắn hạn để mở rộng quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn dài... Tuy nhiên thực tế, những biện pháp dễ triển khai lại có hiệu quả hạn chế; còn những “lá bài tẩy” có thể xoay chuyển tình thế (như cắt giảm mạnh nguồn cung trái phiếu dài hạn) lại rất khó khả thi trong bối cảnh áp lực tài khóa hiện nay.

Fed: Ngưỡng can thiệp cao hơn dưới sự lãnh đạo của Waller

Với việc Waller nhậm chức, tiêu chuẩn điều chỉnh chính sách tiền tệ có thể sẽ được nâng lên đáng kể. Nhìn lại năm 2023, khi môi trường tài chính bắt đầu có dấu hiệu thắt chặt, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang của Fed đã nhanh chóng điều chỉnh định hướng tăng lãi suất, đồng thời phối hợp cùng Bộ Tài chính giảm quy mô phát hành trái phiếu dài hạn, góp phần giải tỏa áp lực bán tháo trên thị trường. Tuy nhiên, Waller từ lâu đã chủ trương thu hẹp bảng cân đối kế toán khổng lồ của Fed, sự quyết tâm về chính sách của ông ấy đồng nghĩa với việc ông sẽ không dễ dàng dao động chỉ vì biến động ngắn hạn của thị trường.

Xét việc thị trường chứng khoán hiện vẫn tăng, hoạt động của thị trường tài chính nhìn chung ổn định, chưa xảy ra các tình huống thắt chặt tài chính đột ngột hoặc mất chức năng thị trường, Waller nhiều khả năng sẽ “đứng ngoài quan sát”, để mặc lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao. Với ông ấy, can thiệp đột ngột có thể gửi đi tín hiệu sai cho thị trường trong bối cảnh lạm phát vẫn neo ở mức cao, từ đó làm gia tăng rủi ro lạm phát trở lại.

Tóm lại:

1、Đường ngưỡng 5% cho trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm, có cản nổi không?Chúng tôi cho rằng khó cản, việc lợi suất trái phiếu 30 năm của Mỹ vượt 5% chưa phải đích cuối cùng. Trong bối cảnh kinh tế vẫn vững vàng và tình hình tài chính tiếp tục xấu đi, chênh lệch lợi suất giữa các kỳ hạn còn có thể mở rộng hơn nữa.

2、Còn quá sớm để “bắt đáy”: Khác với năm 2023, hiện tại môi trường tài chính chưa thực sự thắt chặt, thị trường vẫn hoạt động ổn định. Xét về tài khóa, chính sách tiền tệ và hành vi của các tổ chức, việc tham gia giao dịch trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm lúc này là quá sớm, nếu muốn tìm cơ hội với lợi suất giảm, thì kỳ hạn 5-10 năm có thể là lựa chọn tốt hơn.