Tác giả: Zhang Yaqi
Nguồn: Wallstreetcn
Michael Burry, nguyên mẫu trong bộ phim "The Big Short", đã đưa ra cảnh báo nghiêm khắc về kế hoạch mua trái phiếu mới nhất của Fed, chỉ rõ rằng chương trình mang tên "Reserve Management Purchases" (RMP) thực chất đã phơi bày sự mong manh sâu sắc của hệ thống ngân hàng Mỹ. Ông cho rằng, động thái này về bản chất là khởi động lại chính sách nới lỏng định lượng (QE), nhằm che giấu vấn đề thắt chặt thanh khoản mà hệ thống ngân hàng đang đối mặt, chứ không phải là một hoạt động thông thường như Fed tuyên bố.
Theo bài viết trước đó của Wallstreetcn, Fed đã thông báo qua đêm rằng sẽ bắt đầu mua trái phiếu kho bạc ngắn hạn khi cần thiết để duy trì nguồn dự trữ dồi dào. Fed New York đồng thời công bố kế hoạch mua 40 tỷ USD trái phiếu kho bạc ngắn hạn trong 30 ngày tới, đây là động thái mới nhất kể từ khi chính thức dừng thu hẹp bảng cân đối kế toán vào tuần trước. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thị trường repo Mỹ trị giá lên tới 12 nghìn tỷ USD gần đây xuất hiện những biến động lãi suất đáng lo ngại, thị trường tiền tệ liên tục bất ổn buộc Fed phải hành động nhanh chóng.
Tuy nhiên, Burry cho rằng, động thái này càng cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn chưa thoát khỏi dư chấn của cuộc khủng hoảng ngân hàng nhỏ năm 2023. Ông cảnh báo rằng, nếu hệ thống ngân hàng vẫn cần Fed "truyền máu" dù đã có hơn 3 nghìn tỷ USD dự trữ, thì đây không phải là dấu hiệu của sức mạnh mà là tín hiệu mạnh mẽ về sự mong manh mang tính hệ thống.
Burry phân tích thêm rằng, dường như mỗi cuộc khủng hoảng đều buộc Fed phải mở rộng bảng cân đối kế toán một cách vĩnh viễn, nếu không sẽ không thể tránh khỏi sự bùng phát của khủng hoảng tài trợ ngân hàng. Phản ứng của thị trường ngay sau đó đã xác nhận sự căng thẳng về dòng tiền, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 tháng tăng vọt, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lại giảm. Đồng thời, sự biến động của thị trường repo vẫn tiếp diễn, làm dấy lên lo ngại về việc thắt chặt tài chính vào cuối năm, buộc các nhà đầu tư phải đánh giá lại sự ổn định của hệ thống tài chính.
Nới lỏng định lượng ngầm và hệ thống ngân hàng mong manh
Burry đặt nghi vấn về việc Fed sử dụng thuật ngữ "Reserve Management Purchases" và cho rằng đây là một động thái ngầm nhằm ổn định ngành ngân hàng vẫn đang vật lộn. Theo dữ liệu FRED, trước cuộc khủng hoảng năm 2023, quy mô dự trữ của các ngân hàng Mỹ chỉ là 2.2 nghìn tỷ USD, trong khi hiện nay đã tăng lên hơn 3 nghìn tỷ USD.
Burry cảnh báo:
"Nếu hệ thống ngân hàng Mỹ không thể vận hành mà không có hơn 3 nghìn tỷ USD dự trữ hoặc sự 'duy trì sự sống' từ Fed, thì đây không phải là biểu hiện của sự vững mạnh mà là dấu hiệu của sự mong manh."
Ông bổ sung rằng, mô hình hiện tại dường như đã phát triển thành việc sau mỗi cuộc khủng hoảng, Fed đều cần mở rộng bảng cân đối kế toán vĩnh viễn, nếu không sẽ phải đối mặt với nguy cơ đứt gãy chuỗi vốn ngân hàng. Dù cơ chế này phần nào lý giải vì sao thị trường chứng khoán có diễn biến mạnh mẽ, nhưng cũng cho thấy hệ thống tài chính phụ thuộc cực độ vào thanh khoản từ ngân hàng trung ương.
Sai lệch trong thao tác thị trường và chiến lược phòng ngừa rủi ro
Xét về mặt thao tác cụ thể, Burry nhấn mạnh sự thay đổi chiến lược rõ rệt giữa Bộ Tài chính Mỹ và Fed: Bộ Tài chính có xu hướng bán nhiều trái phiếu ngắn hạn hơn, trong khi Fed lại tập trung mua các trái phiếu này. Chiến lược này giúp tránh việc đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm lên cao. Đúng như dự báo của thị trường, sau cuộc họp FOMC, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 tháng tăng, còn lợi suất kỳ hạn 10 năm lại giảm.
Trước sự biến động liên tục của thị trường repo, một số nhà phân tích dự đoán Fed có thể cần thực hiện các biện pháp quyết liệt hơn để tránh tình trạng thắt chặt vốn vào cuối năm. Trong bối cảnh này, Burry cho rằng đây là bằng chứng bổ sung cho sự yếu kém ở tầng sâu của hệ thống tài chính. Ông cảnh báo các nhà đầu tư nên cảnh giác với những khuyến nghị gây hiểu lầm của Wall Street về việc mua cổ phiếu ngân hàng, đồng thời tiết lộ rằng đối với số tiền vượt quá hạn mức bảo hiểm của FDIC là 250,000 USD, ông ưu tiên nắm giữ các quỹ thị trường tiền tệ trái phiếu kho bạc để phòng ngừa rủi ro.
Cần lưu ý rằng, mục tiêu chính của chính sách nới lỏng định lượng (QE) là thông qua việc mua trái phiếu kho bạc dài hạn và MBS để hạ thấp lãi suất dài hạn, kích thích tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, mục đích của RMP lại mang tính kỹ thuật hơn, tập trung vào việc mua trái phiếu kho bạc ngắn hạn để đảm bảo hệ thống tài chính có đủ thanh khoản, ngăn ngừa các sự cố bất ngờ. Bank of America cho biết, dựa trên kinh nghiệm năm 2019, việc bơm thanh khoản sẽ nhanh chóng kéo giảm lãi suất repo có bảo đảm qua đêm (SOFR), trong khi lãi suất quỹ liên bang (FF) phản ứng chậm hơn, sự "chênh lệch thời gian" này sẽ tạo ra cơ hội chênh lệch giá đáng kể cho các nhà đầu tư.
