DEX Lithos sắp TGE thực chất là một quỹ sản phẩm công cộng?

Bề ngoài là một DEX, thực tế có 40% nguồn cung ban đầu sẽ được dùng để tài trợ cho các sản phẩm công cộng.

Tác giả: Eric, Foresight News

Sau khi token Plasma chính thức ra mắt, các dự án trong hệ sinh thái của nó cũng bắt đầu theo kịp bước tiến của “đàn anh”. Lithos, một DEX định vị là thị trường thanh khoản trong hệ sinh thái Plasma, sau hai lần trì hoãn liên tiếp, cuối cùng đã ấn định thời gian khởi động TGE vào 20:00 tối nay theo giờ UTC+8. Dù bây giờ đã quá muộn để nhận airdrop, nhưng “quỹ sản phẩm công cộng ngụy trang thành DEX” này vẫn còn cơ hội cho những người tham gia sớm nhận được lợi nhuận vượt trội.

DEX “lai ghép cơ chế”

Cơ chế thiết kế của Lithos chủ yếu tham khảo kinh nghiệm từ nhiều giao thức DEX đã trưởng thành và chọn lọc những điểm mạnh của các bên. Sản phẩm cốt lõi ngoài DEX còn có Foundry Launchpad (chưa ra mắt), dùng để hỗ trợ các dự án mới trên Plasma xây dựng thanh khoản ban đầu trực tiếp dựa trên hạ tầng của Lithos, đồng thời thông qua các biện pháp như “hối lộ” bên dưới để dẫn dắt thanh khoản sâu hơn và phát hiện giá.

Trên DEX, Lithos chia thanh khoản thành các pool tài sản ổn định (ví dụ USDC/USDT hoặc WETH/weETH), pool tài sản biến động và pool cho phép cung cấp thanh khoản trong phạm vi nhất định, phí giao dịch cũng có thể được thiết kế tùy theo đặc tính của từng pool.

Về mặt cơ chế, Lithos áp dụng cơ chế ve(3,3). Nếu giải thích chi tiết về ve(3,3) thì khá phức tạp, bạn đọc có thể tự tìm hiểu thêm. Nói ngắn gọn, ve(3,3) kết hợp mô hình ve của Curve và trò chơi (3,3) của OlympDAO, thông qua thiết kế cơ chế để cả nhà cung cấp thanh khoản (LP) và người nắm giữ token đều chọn không bán token mà khóa token để tham gia bỏ phiếu nhận phí, phát hành token và “hối lộ” nhằm đạt được lợi ích đôi bên.

Người dùng nắm giữ token Lithos LITH có thể chọn khóa token để mint veLITH, số lượng và thời gian khóa quyết định quyền biểu quyết (số phiếu) của bạn. Người có quyền biểu quyết có thể bỏ phiếu quyết định số lượng token LITH mới được mở khóa trong tuần tiếp theo (mỗi tuần bắt đầu từ 0h thứ Năm theo giờ UTC) sẽ được dùng làm phần thưởng cho các pool thanh khoản nào, đồng thời phân bổ số lượng cho từng pool thông qua bỏ phiếu.

Ngoài phần thưởng token LITH, người bỏ phiếu còn có thể nhận một phần phí giao dịch của các pool thanh khoản được chọn nhận thưởng LITH và “hối lộ”. “Hối lộ” thực chất là phần thưởng token dự án do bên dự án tạo pool thanh khoản cho token của mình cung cấp trong pool đó, càng nhiều phần thưởng token dự án thì người dùng càng có động lực bỏ phiếu cho pool đó. Việc bỏ phiếu mang lại nhiều phần thưởng LITH hơn sẽ thu hút thêm nhiều người cung cấp thanh khoản, từ đó tăng độ sâu giao dịch và thúc đẩy phát hiện giá cho token dự án mới.

Cuối cùng, Lithos còn sử dụng thanh khoản sở hữu bởi giao thức (POL) để đảm bảo các cặp giao dịch cốt lõi luôn có đủ thanh khoản và giảm sự phụ thuộc vào LP đầu cơ. Thanh khoản này đến từ doanh thu của giao thức và sẽ được khóa vĩnh viễn dưới dạng LP share.

Phân loại pool thanh khoản, phí động, ve(3,3) đều là những cơ chế được các DEX đi trước thiết kế và thị trường công nhận, Lithos đã kết hợp các cơ chế mà họ cho là hiệu quả lại với nhau. Dù nhìn qua không có gì mới mẻ, nhưng Lithos thông qua tích hợp vào các aggregator như Jumper và Kyber Network, với TVL chỉ hơn 14 triệu token đã tạo ra gần 15 triệu USD khối lượng giao dịch, có thể xem là một thành tích tạm chấp nhận được.

Thiết kế kinh tế token

LITH có nguồn cung ban đầu là 50 triệu token, trong đó 2% dùng để tạo thanh khoản ban đầu; 5% dùng làm phần thưởng thanh khoản; 5% phân bổ cho market maker và CEX; 10% phân bổ cho quỹ tăng trưởng hệ sinh thái; 5% dùng cho airdrop; 19% phân bổ cho quỹ để vận hành và dự trữ chiến lược; 14% phân bổ cho đội ngũ, phần token này sẽ được khóa trong một năm rồi trả dần trong hai năm tiếp theo. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là 40% nguồn cung ban đầu sẽ được khóa vĩnh viễn (Lithos muốn nói là khóa thành veLITH), dùng để tài trợ cho các dự án, kế hoạch nghiên cứu dựa trên Plasma và các chương trình cộng đồng có lợi cho hệ sinh thái rộng lớn hơn.

Tổng cung LITH không có giới hạn, theo mô hình ve(3,3), mỗi tuần sẽ phát hành thêm token mới. Thiết kế hiện tại của Lithos tham khảo Thena, trong tuần đầu sẽ phát hành thêm 2,6 triệu token, sau đó mỗi tuần giảm 1% cho đến khi lượng phát hành mới trong tuần giảm xuống còn 0,2% nguồn cung lưu thông, sau đó lượng phát hành sẽ ổn định để “duy trì động lực dài hạn”. Trong số token phát hành hàng tuần, 67,5% sẽ phân bổ cho LP, 30% dùng để chống pha loãng và phân bổ lại, 2,5% chuyển vào ví nhà phát triển để hỗ trợ các thao tác liên quan đến giao thức.

Ngoài ra, Lithos còn thiết kế chương trình mua lại và phân phối định kỳ mang tên “Ignition”, nhằm hỗ trợ phần thưởng LITH cho những người nắm giữ lâu dài bằng lợi nhuận bổ sung. Chương trình này diễn ra mỗi bốn tuần, một phần token mua lại sẽ được phân phối thêm cho người nắm giữ veLITH. Phần LP sở hữu bởi Lithos và lợi nhuận thu được từ việc nắm giữ veLITH sẽ không hoàn toàn phân phối cho người nắm giữ veLITH, một phần sẽ được quỹ giữ lại để tăng quyền biểu quyết hoặc đưa vào giao thức để tăng thanh khoản (POL).

Lithos không công bố thành viên đội ngũ dự án. Xét về tổng thể thiết kế, Lithos giống như một quỹ sản phẩm công cộng Plasma phi lợi nhuận, nguồn thu cốt lõi là DEX tự xây dựng, còn doanh thu dự án và một phần lớn token cuối cùng sẽ được dùng để hỗ trợ các sản phẩm công cộng khác trong hệ sinh thái Plasma, kiểu thiết kế cộng đồng hóa cao như vậy những năm gần đây khá hiếm gặp.