El Niño mạnh nhất trong lịch sử đang đến gần? Barclays: Dầu cọ, cao su, cà phê có thể tăng 30%-40% trong vòng 18 tháng tới

Một hiện tượng El Niño cực mạnh hiếm gặp trong lịch sử đang hình thành, thị trường hàng hóa cơ bản đối mặt với một đợt cú sốc nguồn cung mới.

Ngày 30/8, nhà phân tích nghiên cứu đầu tư bền vững của Barclays, Craig Rye, cảnh báo trong báo cáo mới nhất rằng chỉ số El Niño nhiệt đới ở Thái Bình Dương có thể đạt đỉnh gần 3,2 độ C vào cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, mạnh hơn khoảng 15% so với El Niño cực mạnh năm 2015-16 và sẽ gây ra cú sốc lớn đối với thị trường nông nghiệp, năng lượng và hàng hóa công nghiệp toàn cầu.

Trong lĩnh vực hàng hóa nông nghiệp, Rye dự báo giá dầu cọ, dầu dừa và cao su có thể tăng từ 30% đến 40% trong 18 tháng tới, giá cà phê Robusta tăng từ 20% đến 30%, còn giá gạo có thể tăng từ 10% đến 20%. Cú sốc nguồn cung sau đó sẽ lan sang lĩnh vực kim loại công nghiệp, nhôm và đồng có thể tăng tối đa 20% trong 18 tháng tới, còn giá than nhiệt có thể tăng tới 20% đến 40%.

Cảnh báo này không phải là tín hiệu đơn lẻ. Thị trường hàng hóa cơ bản đang ngày càng thắt chặt —— chỉ số tổng lợi nhuận hàng hóa Quantix đã tăng vọt hơn 22,5% kể từ cuối tháng 6, lập mức cao kỷ lục mọi thời đại, theo dõi 24 hợp đồng tương lai thanh toán bằng USD bao gồm năng lượng, nông nghiệp, chăn nuôi, kim loại công nghiệp và kim loại quý. Cựu chiến lược gia hàng hóa cao cấp của Goldman Sachs, Jeff Currie, gần đây cũng nói thẳng: "Sự khan hiếm trong thế giới thực đang trở lại, ảo tưởng về sự dồi dào rất có thể đã thuộc về quá khứ."

Cường độ El Niño có thể thiết lập kỷ lục lịch sử, nông nghiệp bị ảnh hưởng đầu tiên

Rye trong báo cáo dẫn dự báo mô hình đa chiều của Viện Nghiên cứu Quốc tế về Khí hậu và Xã hội cho biết, đỉnh El Niño trong chu kỳ này có thể đạt gần 3,2 độ C, tập trung vào cuối năm 2026 đến đầu năm 2027.

Nếu dự báo thành sự thật, cường độ El Niño lần này sẽ vượt qua El Niño cực mạnh năm 2015-16 khoảng 15%, trở thành hiện tượng El Niño mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử.

Rye cho biết, khi niềm tin vào một sự kiện El Niño lịch sử tăng lên, khả năng thị trường nông nghiệp, năng lượng và hàng hóa công nghiệp bị xáo trộn nghiêm trọng cũng tăng đáng kể. Trong lịch sử, El Niño thường đi kèm với hạn hán diện rộng, lũ lụt và nhiệt độ cực đoan, tác động đặc biệt nghiêm trọng đến các vùng trồng nông nghiệp trọng điểm như Đông Nam Á và Trung Mỹ.

Trong các mặt hàng nông nghiệp, Rye cho rằng rủi ro tập trung nhất vào các loại cây trồng nhạy cảm với thời tiết. Khu vực sản xuất chính dầu cọ, dầu dừa và cao su là Đông Nam Á, cực kỳ nhạy cảm với hạn hán và mưa bất thường, dự kiến tăng giá 30% đến 40% trong 18 tháng tới. Cà phê Robusta tập trung chủ yếu ở Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á khác, dự kiến tăng 20% đến 30%. Đối với gạo, hạn hán đe dọa mùa vụ và nguồn nước ở một số khu vực Đông Nam Á và Trung Mỹ, giá gạo có thể tăng 10% đến 20%.

Tác động lan sang kim loại công nghiệp, đồng, nhôm, than đều nằm trong tầm ảnh hưởng

Rye cảnh báo rằng cú sốc nguồn cung trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ không dừng lại ở đó mà sẽ lan sang thị trường hàng hóa công nghiệp. Ông dự báo nhôm và đồng có thể tăng tối đa 20% trong 18 tháng tới, trong khi than nhiệt có thể tăng từ 20% đến 40%.

Lộ trình truyền dẫn rất rõ ràng: Hạn hán do El Niño gây ra sẽ làm giảm sản lượng điện thủy điện, đẩy nhu cầu điện tăng cao và làm tăng giá điện, từ đó nâng cao chi phí luyện nhôm; đồng thời, thời tiết cực đoan sẽ trực tiếp làm gián đoạn hoạt động khai thác mỏ và logistics cảng biển, làm giảm nguồn cung đồng và các kim loại khác.

Rye nhấn mạnh, tạm dừng khai thác mỏ, giảm thủy điện và thay đổi cấu trúc nhu cầu điện sẽ khuếch đại tác động của hạn hán và thời tiết cực đoan lên thị trường kim loại công nghiệp.

Lý thuyết này đã được kiểm chứng trên thị trường hiện tại. Theo báo cáo, lũ lụt tại Chile khiến một số mỏ tạm dừng hoạt động, trong khi hạn hán tại Papua New Guinea làm tắc nghẽn vận tải đường thủy Ok Tedi, ảnh hưởng đến giao hàng đồng. Giá đồng trên LME đã tăng liên tiếp chín tuần, tiến gần mức cao kỷ lục lịch sử.

Nhiều yếu tố kết hợp, cú sốc nguồn cung không chỉ đến từ thời tiết

Cần lưu ý rằng, đợt thắt chặt thị trường hàng hóa cơ bản này không chỉ do El Niño thúc đẩy, mà còn là kết quả của nhiều yếu tố cấu trúc kết hợp lại.

Rye chỉ ra trong báo cáo rằng thời tiết bất lợi, đầu tư vốn không đủ kéo dài nhiều năm, tồn kho giảm liên tục đang kết hợp lại hình thành một cú sốc nguồn cung mới nổi. Điều này hoàn toàn trùng khớp với khuyến nghị của UBS tuần này dành cho khách hàng "bố trí cho chu kỳ tăng giá hàng hóa sắp tới".

Ở góc nhìn vĩ mô hơn, chỉ số hàng hóa Quantix tăng hơn 22,5% kể từ cuối tháng 6, lập đỉnh lịch sử, bao gồm các lĩnh vực như năng lượng, nông nghiệp, chăn nuôi, kim loại công nghiệp và kim loại quý, cho thấy đợt tăng giá này không chỉ giới hạn ở một loại hàng hóa mà có xu hướng thắt chặt đồng loạt trên nhiều phân khúc.

Jeff Currie nhận định về vấn đề này rất ngắn gọn và trực tiếp: "Ảo tưởng về sự dồi dào rất có thể đã trở thành quá khứ."