W globalnej burzy na rynku obligacji „ekonomia wysokiego miasta” staje się najnowszym słabym punktem: Japonia ma ograniczone środki zaradcze

Zgodnie z informacjami uzyskanymi przez Polish Finance News APP, Japonia ma coraz mniej narzędzi do zarządzania gwałtownym spadkiem na rynku obligacji, co może sprawić, że koszt finansowania długu przekroczy oczekiwania rządu Japonii, a ambitne plany wydatków premier Sannae Takamitsu zostaną ograniczone przez czynniki, których nie może kontrolować. Analitycy twierdzą, że obecnie dostępne narzędzia do stabilizacji rynku – sporadyczne ograniczenie emisji obligacji lub interwencyjne zakupy przez bank centralny – są jedynie tymczasowymi środkami zaradczymi dla rynku obligacji naciskanego przez uporczywą inflację i coraz bardziej luźną politykę fiskalną.

Mari Iwashita, główny strateg ds. stóp procentowych w Nomura Securities, stwierdziła: „Od ostatniego kryzysu naftowego Japonia nie doświadczyła tak uporczywej presji cenowej. Utrzymanie poziomu inflacji na docelowym poziomie 2% Banku Japonii staje się coraz większym wyzwaniem.”

Światowa wyprzedaż obligacji koncentruje się w Japonii, gdzie rentowność dziesięcioletnich japońskich obligacji skarbowych zbliża się do granicy 3%, co nastąpi po raz pierwszy od połowy lat 90. XX wieku. Inwestorzy coraz bardziej obawiają się ogromnego długu Japonii i ryzyka inflacyjnego związanego z wojną na Bliskim Wschodzie. We wtorek rentowność dziesięcioletnich obligacji japońskich osiągnęła trzydziestoletnie maksimum na poziomie 2,945%, po czym w środę spadła do około 2,89%.

Mimo iż subsydia rządowe utrzymują podstawowy wskaźnik inflacji poniżej celu 2%, Bank Japonii ostrzega, że istnieje ryzyko przekroczenia tego celu, co może wymagać wcześniejszego podwyższenia stóp procentowych. Oczekiwania na szybszą i wcześniejszą podwyżkę stóp zmniejszyły obawy związane z opóźnioną reakcją Banku Japonii na inflację. Jednak analitycy twierdzą, że wywołało to również ponowne wycenę rynku obligacji – inwestorzy obecnie uznają, że osiągnięcie 2% jest bardzo prawdopodobne, znacznie wyżej niż wcześniejsze szacunki szczytu na poziomie około 1,5%.

Poważna próba

Wzrost rentowności staje się poważnym wyzwaniem dla strategii gospodarczej Sannae Takamitsu. Uważa ona, że zwiększenie wydatków jest uzasadnione, ponieważ wzrost gospodarczy przewyższy długoterminowe koszty finansowania, pozwalając Japonii utrzymać ogromny ciężar zadłużenia bez narażania stabilności finansowej kraju.

Jeśli dziesięcioletnie japońskie obligacje skarbowe przekroczą 3%, a inflacja wyniesie 2%, wówczas rzeczywista stopa wzrostu gospodarki będzie się wahać jedynie wokół 1%, co podważyłoby te założenia. Według szacunków japońskiego rządu opublikowanych w lipcu przewiduje się, że do marca 2027 roku rzeczywisty wzrost PKB w obecnym roku budżetowym wyniesie 0,9%, a w kolejnym roku 1,1%.

Wyższe rentowności zagrażają również kluczowym planom rozwojowym Sannae Takamitsu. Jednocześnie konserwatywni członkowie partii rządzącej naciskają na ograniczenie wydatków.

Jeśli stopy procentowe przez dłuższy okres utrzymają się powyżej 3% (poziom przyjęty jako założenie budżetowe), koszt finansowania długu wzrośnie powyżej obecnych 31 bilionów jenów (195 miliardów dolarów), osłabiając sztandarowe działania Sannae Takamitsu polegające na inwestowaniu w branże rozwijające się.

Według szacunkowych danych ministerstwa, przy założeniu, że w roku budżetowym 2029 stopa rentowności dziesięcioletnich obligacji japońskich wzrośnie do 3,6%, koszt obsługi długu wzrośnie wówczas do 41 bilionów jenów.

Co gorsza, rząd wykluczył w przyszłorocznym budżecie możliwość ograniczenia wydatków w strategicznych sektorach wzrostu, co może zmusić do emisji nowego długu, aby zrekompensować utracone dochody wskutek planowanej redukcji podatku od żywności.

Kluczowe działania japońskiego rządu

Wobec utrzymujących się turbulencji na rynku obligacji, rynek coraz baczniej obserwuje, czy decydenci mają wiarygodne opcje, by powstrzymać wyprzedaż. Analitycy uważają, że ministerstwo finansów może tymczasowo ograniczyć podaż obligacji lub wysłuchać obaw inwestorów dotyczących nadpodaży obligacji podczas rutynowego spotkania zaplanowanego na przyszły miesiąc.

Ataru Okumura, główny strateg ds. stóp procentowych w SMBC Nikko Securities, mówi: „Dostosowanie terminów emisji obligacji, aby uczynić je nieregularnymi, pomaga ograniczyć wzrost rentowności”, a także każdy sygnał, że ministerstwo może rozważać ograniczenie emisji dziesięcioletnich obligacji jest warte uwagi.

Inną opcją dla Banku Japonii jest zwiększenie interwencyjnych zakupów obligacji w ramach działań rynkowych, nawet przy stopniowym ograniczaniu skali zakupów, bank centralny zachował to narzędzie na wypadek gwałtownego i nieuporządkowanego wzrostu rentowności, który mógłby zagrozić stabilności finansowej.

Osoba zaznajomiona z poglądami Banku Japonii poinformowała, że choć bank centralny nie wyklucza całkowicie interwencji, to z uwagi na fakt, iż obecny wzrost rentowności jest napędzany czynnikami fundamentalnymi, bank może uznać, że na razie interwencja nie jest konieczna.

Wielu analityków uważa, że dopóki rząd nie rozważy ponownie polegania na subsydiach i obniżkach podatków dla złagodzenia presji kosztów życia, rentowności będą wciąż podlegały presji wzrostowej – taka ekspansywna polityka jedynie zwiększa popyt i inflację.

Naomi Muguruma, główny strateg ds. obligacji w Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, powiedziała: „Jeśli rząd zwiększy wydatki fiskalne i tym samym nasili presję cenową wywołaną przez wojnę na Bliskim Wschodzie, Bank Japonii nie będzie w stanie ustabilizować oczekiwań inflacyjnych. Inflacja stała się obecnie głównym ryzykiem dla wszystkich handlujących japońskimi obligacjami. Kluczowym problemem jest niepewność rynku co do determinacji rządu w walce z inflacją.”