Brytyjski CPI w lipcu osiągnął czteromiesięczne maksimum: „powódź” rachunków za energię uderzyła zgodnie z oczekiwaniami, lecz spadek inflacji usług dał Bankowi Anglii chwilę wytchnienia.

Według aplikacji Zhitong Caijing, po krótkiej letniej przerwie brytyjskie rodziny ponownie zostały sprowadzone do rzeczywistości przez wzrost rachunków za energię. Brytyjski Urząd Statystyczny (ONS) ogłosił w środę, że w lipcu indeks cen konsumpcyjnych (CPI) wzrósł rok do roku o 2,9%, więcej niż w czerwcu (2,6%) i najwięcej od marca tego roku. Ten odczyt był zgodny z medianą prognoz ekonomistów i nieco wyższy od wcześniejszej prognozy Banku Anglii (2,8%), ale odwrócenie trendu spadkowego inflacji rzuca cień na perspektywy gospodarcze Wielkiej Brytanii.

Ogólny wzrost zgodny z oczekiwaniami: rachunki za energię „napędzają” inflację, schłodzenie inflacji usług daje ulgę

Kluczowy konflikt w lipcowych danych inflacyjnych polega na tym, że ogólna inflacja napędzana energią współistnieje ze stopniowo słabnącą presją cenową w kraju. ONS wskazał, że głównym czynnikiem wzrostu inflacji w lipcu była kategoria mieszkań i usług domowych. Wynika to bezpośrednio z kwartalnej korekty limitu cen ogłoszonej przez regulatora Ofgem, która weszła w życie 1 lipca – limit cen rachunków za gaz i prąd został podniesiony o 13%, a średni roczny rachunek dla gospodarstwa domowego wzrósł o około 221 funtów do 1 862 funtów. Konkretnie, ceny gazu wzrosły w lipcu o 14,7% miesiąc do miesiąca, co jest największym miesięcznym wzrostem od października 2022; ceny prądu również wzrosły o 3,6%.

Jednak presja inflacyjna nie rozprzestrzeniła się na szersze obszary gospodarki. Po wyłączeniu energii, żywności, alkoholu i tytoniu, bazowy CPI pozostaje rok do roku na poziomie 2,6% trzeci miesiąc z rzędu. Ten odczyt jest nieco wyższy niż prognozy ekonomistów (2,5%), ale nie zmienia podstawowej stabilizacji inflacji bazowej.

Co bardziej cieszy Bank Anglii, to niespodziewane schłodzenie inflacji usług. Inflacja usług, będąca kluczowym wskaźnikiem presji krajowej, spadła z 3,6% w czerwcu do 3,4% w lipcu. Stało się tak głównie dzięki temu, że ceny biletów lotniczych (+11,7%) wzrosły w lipcu dużo mniej dynamicznie niż w zeszłym roku (+30,2%). Wskaźnik CPIH (priorytetowy wskaźnik inflacji ONS, obejmujący koszty mieszkań) wzrósł z 2,8% do 3,1%.

Dlaczego „szok energetyczny” nie stał się „wszechobecną inflacją”?

Tegoroczny wzrost inflacji różni się zasadniczo od kryzysu energetycznego z 2022 roku: mechanizm przenoszenia jest zupełnie inny. W 2022 roku gwałtowny wzrost cen energii szybko przełożył się na ceny żywności, transportu i towarów, wywołując ogólną inflację. Tym razem efekt przenoszenia jest wyraźnie ograniczony. Kluczową rolę odgrywa spadek cen benzyny i oleju napędowego – średnia cena diesla w lipcu spadła o 8,8 pensa na litr, ceny biletów lotniczych spadły o 11,6% rok do roku, a spadek cen ropy i produktów rafinowanych obniżył ceny środków produkcji o 1,7% miesiąc do miesiąca, skutecznie hamując rozprzestrzenianie się szoku energetycznego na inne obszary.

Dodatkowo, utrzymujący się spadek inflacji żywności daje konsumentom oddech. W lipcu 2026 ceny żywności i napojów bezalkoholowych wzrosły rok do roku tylko o 1,3%, mniej niż w poprzednim miesiącu (1,7%), co jest najniższym poziomem od września 2021. Wkład tej kategorii do rocznego wzrostu CPI wyniósł tylko 0,14 punktu procentowego – najniżej od 2021 roku.

Yael Selfin, główny ekonomista KPMG, wskazuje, że w przeciwieństwie do sytuacji z 2022 roku, gdy wzrost cen energii doprowadził do ogólnego wzrostu kosztów, obecnie słaby rynek pracy pomaga ograniczyć skalę podobnych zjawisk. Ten wniosek jest zgodny z opublikowanymi we wtorek danymi – pokazują one ciągłe ochłodzenie rynku pracy i spowolnienie wzrostu wynagrodzeń w sektorze prywatnym.

Reakcja rynku: funt lekko w górę, oczekiwania podwyżek stóp maleją

Po publikacji danych funt wobec dolara wzrósł o około 0,1% do 1,3550, ale pozostaje poniżej tygodniowego zakresu 1,3570. Traderzy nieco zmniejszyli swoje zakłady na podwyżki stóp przez Bank Anglii przed końcem roku. Najnowsze badanie pokazuje, że zdecydowana większość ekonomistów spodziewa się, że Bank Anglii pozostawi bazową stopę procentową na poziomie 3,75% przez resztę 2026 roku.

Ta „spokojna” reakcja rynków potwierdza, że inwestorzy byli w pełni przygotowani na wzrost inflacji. Ekonomiści są zgodni, że lipcowy wzrost inflacji to głównie efekt podstaw i jednorazowych zmian w polityce, a nie faktyczne pogorszenie presji cenowej w kraju.

Słabość sektora usług staje się kluczowym buforem hamującym drugą falę inflacji. Dane opublikowane we wtorek pokazują, że rynek pracy w Wielkiej Brytanii nadal się schładza, zatrudnienie spada, a wzrost płac w sektorze prywatnym zwalnia. Ta słabość ogranicza możliwości firm do przerzucania wyższych kosztów energii na konsumentów i dostarcza Bankowi Anglii powodów do utrzymania obecnego poziomu stóp procentowych.

Dylemat Banku Anglii: wzrost inflacji kontra słabość gospodarki, jak długo można czekać?

Lipcowe dane inflacyjne stanowią dla Banku Anglii delikatny sygnał polityczny.

Argumenty jastrzębie: CPI wzrosło z 2,6% do 2,9%, a Bank Anglii prognozuje szczyt inflacji na poziomie 3,2% w IV kwartale. Rachunki za energię mogą ponownie wzrosnąć, zagrożenie suszą i ekstremalną pogodą może wywindować inflację żywności w 2027 roku, więc inflacja może jeszcze nie osiągnęła szczytu.

Argumenty gołębie: inflacja bazowa trzeci miesiąc z rzędu pozostaje na poziomie 2,6%, inflacja usług niespodziewanie chłodnieje do 3,4%. Rynek pracy nadal się schładza, tempo wzrostu płac w sektorze prywatnym zwalnia. Jak zauważyła Yael Selfin z KPMG, słaby rynek pracy pomaga ograniczyć skalę przenoszenia kosztów.

Zgodnie z badaniem opublikowanym 18 sierpnia około 90% ekonomistów spodziewa się, że Bank Anglii nie zmieni stóp procentowych we wrześniu lub przez resztę 2026 roku, pozostawiając bazową stopę na poziomie 3,75%. Chociaż inflacja ma utrzymać się powyżej 2% do drugiej połowy 2027 roku, nieznaczna większość ekonomistów oczekuje co najmniej jednej obniżki stóp przed połową 2027. Rynek oczekuje, że Bank Anglii podniesie stopy co najmniej raz jeszcze w tym roku, a prawdopodobieństwo podwyżki w grudniu wynosi nawet 86%.

Minister finansów John Healey skomentował po publikacji danych: „Inflacja wojenna w Iranie nadal wpływa na ceny krajowe, ale brytyjska gospodarka wykazuje odporność.”

Perspektywy inflacji: chmury jeszcze się nie rozproszyły

Lipcowe dane inflacyjne ujawniły realia stojące przed brytyjską gospodarką: „potop” cen energii dopiero się zaczyna. Z powodu opóźnienia w realizacji polityki limitów cen rodziny w Wielkiej Brytanii dotychczas były w dużej mierze chronione przed najpoważniejszymi skutkami wojny w Iranie. Lipcowy niemal 15-procentowy skok cen gazu oznacza formalne wygaśnięcie „tarczy ochronnej”.

Jednak wzrost inflacji nie zmienił ścieżki polityki Banku Anglii. Niespodziewane schłodzenie inflacji usług, ciągła słabość rynku pracy i stabilizacja inflacji bazowej skłaniają decydentów do przyjęcia postawy wyczekującej. Prawdziwy test może nadejść w październiku – wtedy rachunki za energię znów wzrosną (choć umiarkowanie), a przebieg konfliktów na Bliskim Wschodzie zdecyduje o tym, czy ceny ropy będą nadal silnym szokiem dla brytyjskich konsumentów.

David Rees, dyrektor globalnej gospodarki inwestycji Schroders, ostrzega, że w nadchodzących miesiącach ceny wyrobów przemysłowych mogą wzrosnąć, a ryzyko suszy i zjawiska super El Niño może w 2027 roku gwałtownie podnieść inflację żywności. Ponadto, ciągłe zakłócenia w cieśninie Ormuz utrzymują wysokie ceny ropy, cena ropy Brent przekroczyła już 90 dolarów za baryłkę, co wciąż budzi obawy tej niewielkiej grupy decydentów Banku Anglii popierających podwyżki stóp.