Kalihim ng Estado ng Amerika Rubio: Handa pa rin ang Amerika na makipag-usap ukol sa isyu ng Iran

Nabatid ng APP ng Pinansiyal na Balita sa Pananaw, sinabi ni Marco Rubio, Kalihim ng Estado ng Estados Unidos, noong Miyerkules na nananatiling handa ang Estados Unidos na lutasin ang isyu ng Iran sa pamamagitan ng negosasyon, ngunit kulang daw ang Tehran ng sinseridad sa pag-uusap. Samantala, patuloy na umiigting ang tunggalian na nagdulot ng abala sa dalawang pinaka-importanteng ruta ng pandaigdigang transportasyon ng enerhiya.

Ipinahayag ni Rubio ang mga pananalitang ito sa pagpupulong ng mga Ministro ng Ugnayang Panlabas ng Timog-Silangang Asya. Isang araw prior dito, tatlong oil tanker na naglalaman ng langis ng Saudi na nakatakdang tumungo sa Asya ang nagbago ng ruta at lumiko pabalik sa Red Sea, na iniuugnay ng marami bilang tugon sa banta ng grupong Houthi ng Yemen. Kontrolado ng Houthi ang mga baybaying bahagi ng daanan ng Red Sea at noong Lunes ay inanunsyo ang blockade sa Saudi sa dagat, na maaaring magbukas ng panibagong linya ng labanan. Simula noong Pebrero 28, nang umatake ang Estados Unidos at Israel sa Iran, libu-libo na ang namatay sa Gulf Region dahil sa tunggaliang ito.

Sa kabila ng banta ng Iran na harangin ang Strait of Hormuz (ang tanging palabas sa Persian Gulf), naging pangunahing alternatibong ruta ang Red Sea para sa Saudi sa pag-eksport ng milyun-milyong bariles ng langis araw-araw.

Isang mataas na opisyal ng Iran ang nagsiwalat noong Lunes na natanggap na ng Tehran ang panukalang 10-araw na tigil-putukan mula sa taga-pagkasundo, na layong sagipin ang pansamantalang kasunduang tigil-putukan ng US at Iran na nilagdaan nitong Hunyo, kapalit ng naunang kasunduan noong Abril. Isa pang palatandaan ng patuloy na diplomasya ay ang pagbisita ng Iranian Minister of the Interior Iskandar Momeni sa Pakistan, ang tagapamagitan, at ang kahilingan na ipagpatuloy pa ng Islamabad ang pakikialam ukol dito.

Sinabi ni Rubio na “laging nakatuon ang Washington sa diplomatikong pamamaraan,” ngunit may pagdududa kung seryoso rin ang Tehran sa negosasyon. “Ang problema ngayon ay hindi sila seryoso sa negosasyon. Kung sila ay seryoso, seryoso din kami; ngunit kung hindi sila seryoso, gagawin namin ang kinakailangang mga hakbang para maprotektahan ang aming interes at ang interes ng aming mga kaalyado,” sabi ni Rubio sa Maynila.

Sa kawalang pag-asa sa diplomatikong pag-usad, muling nagpatuloy ang puwersang militar ng US noong Martes, sa ika-11 sunod na gabi, ng pambobomba sa mga target sa loob ng Iran. Iniulat ng semi-opisyal na news agency ng Iran na Fars, na narinig ng mga residente ng Tehran ang mga pagsabog nang madaang-araw ng Miyerkules, dahilan para paganahin agad ng Iran ang kanilang air defense system sa itaas ng kabisera. Ayon naman sa opisyal na news agency ng Iran, IRNA, narinig ang mga pagsabog sa mga lungsod sa baybayin sa timog-silangan na Chabahar at Konarak, at dalawang beses din nadinig sa Bushehr (kung saan naroon ang tanging nuclear plant ng Iran).

Bago ito, umatake ang Iran sa mga target ng US militar na matatagpuan sa Bahrain, Kuwait at Jordan, at isang oil tanker sa Strait of Hormuz ang inatake rin. Inangkin ng Iran na tinarget nila ang imprastraktura ng Amazon (AMZN.US) sa Bahrain (kung saan may regional data center ang kompanya). Hindi nagbigay ng pahayag ang Amazon.

Dagdag pa rito, nagpaabot ng pahayag ang militar ng Iran noong ika-22, na nagsasad na ginamit ng mga sundalo ng Iran ang maraming drone sa pag-atake sa kampo-militar ng Doha ng US sa kanlurang bahagi ng Kuwait, kabilang ang mga bodega ng bala at logistical equipment ng command center ng ground forces. Nakasaad sa pahayag na ang Kampong Doha ay sentro ng suporta ng US military sa kanlurang Asya, kung saan maraming tauhan at kagamitan ng US ang naka-deploy.

Kumpirmado ni Pangulong Trump ng Estados Unidos na umabot na sa 18 katao ang namatay mula sa puwersa ng US sa digmaan, kung saan apat dito ay namatay sa mga pinakahuling pag-atake ng Iran sa mga base ng US sa Jordan at Iraq nitong mga nakaraang araw.

Dahil sa banta ng Houthi group, umakyat ng mahigit 2% ang presyo ng langis noong Martes, at nagpatuloy ang pagtaas nito noong Miyerkules sa Asian trading session, kung saan ang Brent crude oil ay nanatiling nasa paligid ng $93 kada bariles, at ang presyo ng gasolina sa Estados Unidos ay muling lumagpas sa $4 kada galon.

“Gate of Tears”

Sa liham ng Houthi group sa mga shipping company noong Martes, nagbanta sila na aatakihin ang alinmang barko na nagkakarga o nagbababa ng Saudi oil. Sinabi ni Trump na hindi pa sinasara ng Houthi group ang Strait of Mandeb (kilala rin bilang “Gate of Tears,” isang makitid na lagusan patungo ng Red Sea), at nagbabala na kung magsasagawa ng aksyon ay gaganti ang Estados Unidos. “Wala pang nangyari,” aniya, “Kung mangyari man iyon, kami ang bahala.”

Noong Martes, ang tatlong oil tanker na may kargang langis mula Saudi Arabia at orihinal na patungo sa China at India ay nagbago ng ruta mula Red Sea patungo sa Suez Canal, upang maiwasan ang panganib na dumaan malapit sa baybayin ng Yemen. Sa buong panahon ng digmaan, ipinadala ng Saudi ang ilan sa kanilang langis sa Red Sea port ng Yanbu sa pamamagitan ng pipeline para makaiwas sa pagkaantala sa transportasyon. Subalit, kung lubusang mase-seal off ng Houthi ang rutang ito, halos lahat ng eksport ng langis ng Saudi ay maiiipit, na magdudulot ng epekto sa global oil supply.

Noong Martes, muling nagbanta si Trump na “malapit na” nilang atakihin ang pasilidad nukleyar ng Iran sa Natanz — na noong Hunyo 2025 ay sinabing “lubusang nawasak” matapos bombahin ng puwersa ng US ang naturang underground facility. Nangako ang Iran na gaganti. Ang pinakamataas na militar na command ng Iran — ang Pangunahing Pamuno ng Hatam al-Anbiya — ay naglabas ng mahigpit na babala na kapag umatake ang Estados Unidos sa mga nuclear facility ng Iran at iba pang sensitibong target, palalawakin ng Tehran ang kanilang pagganti at sasaklawin ang buong rehiyon sa pag-atake sa interes ng US at mga kaalyado nito.