Almaniyada təbii qaz ehtiyatları ciddi şəkildə azalıb, UBS: Bu qış qaz qiymətləri kəskin arta bilər, inflyasiya riski yüksəlir

Almaniya təbii qaz ehtiyatları son illərin eyni dövründə ən aşağı səviyyədədir. UBS xəbərdarlıq edir ki, əgər şimal yarımkürə bu qışda sərt soyuqla qarşılaşarsa, Avropanın ən böyük iqtisadiyyatı təbii qaz qiymətlərinin sürətlə artması və təchizat çatışmazlığı ilə ikiqat təzyiq altında qala bilər.

UBS-in Londonda yerləşən makro strateg Simon Penn tərəfindən bazar ertəsi yayımlanan hesabatına görə, Almaniya təbii qaz ehtiyatları hazırda cəmi 48% doldurulub; bu, bir il əvvəlki 65% və 2022-ci ildəki enerji böhranı zamanı olan 75%-dən çox aşağıdır və ehtiyatlar son 17 ilin eyni dövründə ən aşağı səviyyəyə düşüb.

UBS-in iqtisadçısı Felix Huefner proqnoz edir ki, noyabrda Almaniyanın təbii qaz ehtiyatı cəmi 65%-ə çatacaq; bu, Almaniya hökumətinin müəyyən etdiyi 80% hədəfindən xeyli aşağıdır və Avropa Komissiyasının 90% tələbləri ilə də böyük fərq var. Ehtiyat çatışmazlığı bazarda qışda enerji təchizatı ilə bağlı narahatlığı yenidən artırır və eurozonada inflyasiyanı yüksəldə, Almaniya iqtisadi artımını daha da zəiflədə bilər.

Ehtiyatlar aşağı səviyyədədir, ehtiyatların artırılması bir neçə məhdudiyyətlə üzləşir

UBS qeyd edir ki, Almaniya ehtiyat hədəflərini sürətlə artırmağa çalışsa, bu addım təbii qaz təchizatı və qiymətləri artıra bilər; Trading Hub Europe (THE) vasitəsilə ehtiyatların doldurulması, eyni zamanda maliyyə yükünü ağırlaşdıracaq. Həmçinin, Almaniyanın böyük miqyasda qaz alışı digər Avropa ölkələrinin təchizatına təsir edə və regional enerji rəqabətini daha da gücləndirə bilər.

Təchizat tərəfində də məhdudiyyətlər var. Almaniyanın yenidən qazlaşdırma infrastrukturu məhduddur; hətta beynəlxalq bazardan kifayət qədər LNG alınsa belə, onu vaxtında boru qazına çevirmək asan olmaya bilər. Bu o deməkdir ki, sadəcə LNG alışı artırmaq qışın sonuna azlıq yaşanması riskini tamamilə aradan qaldıra bilmir.

Eyni zamanda, Reyn çayının səviyyəsinin aşağı olması Almaniyada enerji və sənaye məhsullarının daşınmasına əlavə məhdudiyyətlər qoyur. UBS bildirir ki, Reyn çayının əsas Kaub nöqtəsində hazırda yüklənə bilən dərinlik cəmi 10 santimetrdir, halbuki bu fevralda 400 santimetr, bir il əvvəl isə 200 santimetr olub; bu səbəbdən yükdaşıyan barjların daşıya biləcək yükü adi səviyyənin 10%-20%-i ilə məhdudlaşır və təchizat qabiliyyəti ciddi şəkildə təsirə məruz qalır.

Qaz qiymətləri artır, inflyasiya və artım təzyiq altındadır

Təbii qaz təchizatında risklər tez bir zamanda makroiqtisadi göstəricilərə təsir edə bilər. Avropa Mərkəzi Bankı hesab edir ki, təbii qazın topdan satış qiymətləri hər 10% artanda eurozonada inflyasiya təxminən 0,6 faiz bəndi yüksəlir. Almaniya üçün enerji xərclərinin artması və Reyn çayında daşıma məhdudiyyətləri birləşərək onsuz da təzyiq altında olan iqtisadi artımı daha da zəyiflədir.

UBS hesab edir ki, bu qışda hava şəraiti Avropa enerji bazarı üçün əsas dəyişən olacaq. Əgər şimal yarımkürədə sərt soyuq olarsa, Avropa “soyuq və bahalı” bir qış ilə üst-üstə gələ bilər; əks halda, El Niño fenomeni daha mülayim hava gətirərsə, tədarük və tələb təzyiqi azala bilər. Başqa sözlə, Almaniyanın qışı problemsiz keçirməsi ehtiyatların artırılma sürəti ilə yanaşı, gələcək aylardakı hava şəraitindən də asılıdır.