Xarici mediaya görə, kriptovalyuta sənayesində yüksək dəyərli investisiyalardan sonra yaranan mənfi təsirlər özünü göstərməyə başlayıb.

Xarici mediaya görə, kripto sənaye daha bariz bir təmizlənmə dövrünü yaşayır. CoinDesk Global Settlement Network-in baş direktoru Ryan Kirkley-nin fikrini əsas gətirir və bildirir ki, 2020-2021-ci illərdəki maliyyələşmə bumunun nəticəsində bir çox layihə həddindən artıq yüksək dəyərlə qiymətləndirildi, lakin bu layihələr sabit gəlir qurmadılar, problemlər isə 2026-cı ildə bir mərkəzdə ortaya çıxacaq.

2026-cı ildə artıq yüzdən çox layihə çıxıb

CoinDesk, RootData-nın məlumatlarına istinadən qeyd edir ki, 2026-cı ildə 100-dən artıq kripto layihəsi bağlanıb, iflas üçün müraciət edib və ya demək olar ki, fəaliyyətini dayandırıb. Bunun əsas səbəbləri arasında altcoin qiymətlərinin enməsi, token xəzinələrinin azalması və risk kapitalının gözə çarpan şəkildə azalması yer alır.

Galaxy Research-in məlumatına görə, 2026-cı ilin birinci rübündə kripto və blokçeyn sahəsində cəmi 355 maliyyələşmə sövdələşməsi baş tutub və təxminən 4 milyard dollar məbləğində olub. 2025-ci ilin dördüncü rübü ilə müqayisədə maliyyələşmə məbləği təxminən yarı yarıya azalıb, lakin sövdələşmə sayı yalnız 16% aşağı düşüb, bu da əsasən böyük maliyyələşmələrin azaldığını göstərir.

Yüksək qiymətləndirmə ilə maliyyələşmə biznes təzyiqini artırır

Kirkley-nin fikrincə, bir çox layihə məhdud gəlirlərlə və qeyri-müəyyən qazanc yolları ilə böyük maliyyələşmə əldə edib, bundan sonra yalnız daha yüksək dəyərlə maliyyələşməyə ümid etmək mümkündür və biznesə təzyiq getdikcə artır. Bazar zəiflədikdə, əvvəldən gecikdirilən problemlər sürətlə üzə çıxır.

O həmçinin əlavə edir ki, kripto sənayesində maliyyələşmə mədəniyyəti bu problemi daha da böyüdür. Ənənəvi sahələrdən fərqli olaraq, layihə böyük maliyyələşməni elan etdikdə token qiyməti və fərdi investor marağı adətən yüksəlir; bu isə bəzi komandalara əsasları deyil, maliyyələşmə hekayəsini ön plana çıxarmağa daha çox meyl edir.

Tokenlər ilə idarəetmə səmərəlilik problemi üzə çıxarır

Məqalədə həmçinin qeyd olunur ki, maliyyələşmə elanlarında qeyd olunan məbləğ həmişə real köçürülən vəsaitə uyğun gəlmir. Kirkley qeyd edir ki, Global Settlement Network də investorlar tərəfindən öhdəlik imzalanıb, amma sonradan vəsait köçürülməsi baş verməyən hallar yaşayıb.

Onun fikrincə, mərkəzsizləşdirilmiş idarəetmə də praktik sınaqdan keçir. Token sahibləri idarəetmədə davamlı iştirak etməyə bilər və protokol biznesinə təzyiq düşəndə, idarəetmə səsvermə mexanizmi dəyişiklikləri daha yavaş həyata keçirə bilər, layiihənin çevik şəkildə yönəlməsi çətinləşir.

Sənayedə təmizlənmə ilə yanaşı, Kirkley Bitcoin-in qısa müddətli hərəkətinin bu dövrün tempinə təsir edə biləcəyini də qeyd edir. O bildirir ki, bazar hazırda daha çox “yumşaq ayı bazarı”na bənzəyir və 61,200 dolları əsas dəstək səviyyəsi kimi görür. Bu səviyyə zəifləsə, levrac vəsait daha güclü satış təzyiqi ilə üzləşə bilər.

Lakin, məqalədə əlavə edilir ki, blokçeyn texnologiyasının tətbiqi dayanmayıb. Kirkley bildirir ki, son bir ayda o, blokçeyn texnologiyası ilə maraqlanan 7 dövlət nümayəndəsi ilə görüşüb. Sadəcə, təşkilat və hökumət baxımından onlar daha çox xərcləri azaltmaq və maliyyə infrastrukturunu modernləşdirməyə diqqət yetirirlər, amma kripto sənayesinin erkən dövründə nəzərdə tutulan mərkəzsizləşmə yolunu qəbul etməyə çox da can atmayıblar.