Chi tiêu vốn AI hướng tới 1,7 nghìn tỷ USD, tỷ suất lợi nhuận như thế nào mới được coi là hợp lý? Goldman Sachs đã tính toán một phép toán

Chi tiêu vốn cho AI của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn tại Mỹ đang ở mức chưa từng có, nhưng liệu họ có thể đạt được lợi nhuận hợp lý hay không đã trở thành tranh luận đầu tư cốt lõi trên thị trường. Khung nghiên cứu mới nhất của Goldman Sachs đã đưa ra một con số cụ thể.

Theo nền tảng giao dịch Trend Catcher, báo cáo nghiên cứu của Goldman Sachs cho biết, với giả định chuẩn về tỷ suất lợi nhuận đầu tư vốn hóa (ROIC) hàng năm là 15%, sáu nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn của Mỹ gồm Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta, Oracle và SpaceX cần đạt tổng doanh thu khoảng 1,42 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2028 đến 2030, thì mới có thể mang lại lợi nhuận hợp lý cho chi tiêu vốn AI về sức mạnh tính toán trong “giai đoạn hai” (2026 đến 2027). Quy đổi theo đơn vị công suất, ngưỡng này tương đương với doanh thu trung bình khoảng 11,6 tỷ USD/năm cho mỗi GW.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs cho rằng, sự sụt giảm tỷ suất lợi nhuận gần đây là kết quả tự nhiên của chu kỳ đầu tư lớn ban đầu, chứ không phải là bằng chứng của cấu trúc lợi nhuận kinh tế AI thấp. Báo cáo cũng chỉ ra rằng, ba nhà cung cấp dịch vụ đám mây công cộng chính (AWS, Azure, Google Cloud) đã tích lũy được khoảng 1,69 nghìn tỷ USD hợp đồng đặt hàng chưa thực hiện tính đến quý 2 năm 2026, vượt xa ngưỡng cần thiết là 1,00 nghìn tỷ USD, tạo ra tiềm năng hiện thực hóa lợi nhuận quan trọng trong tương lai.

Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn ở Mỹ đang trải qua mức độ thâm dụng vốn chưa từng có trong lịch sử. Goldman Sachs chia quá trình xây dựng sức mạnh AI thành ba giai đoạn: Giai đoạn một (2023 đến 2025) có tổng chi tiêu vốn khoảng 633 tỷ USD, trung bình 211 tỷ USD/năm; Giai đoạn hai (2026 đến 2027) tổng chi tiêu khoảng 1,73 nghìn tỷ USD, trung bình 863 tỷ USD/năm; Giai đoạn ba (2028 đến 2030) dự kiến tổng chi tiêu lên tới khoảng 4,14 nghìn tỷ USD, trung bình khoảng 1,38 nghìn tỷ USD/năm.

Theo dữ liệu đồng thuận Visible Alpha, kể từ đầu năm 2026, dự báo chi tiêu vốn năm 2026-2027 của năm nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn niêm yết (Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta và Oracle) đã tăng khoảng 66%, tổng mức tăng trong hai năm là khoảng 750 tỷ USD. Goldman Sachs cho biết, dự đoán của họ về chi tiêu vốn năm 2027 vẫn cao hơn mức dự báo chung của thị trường và đánh giá này gần sát với kỳ vọng thực tế của các nhà đầu tư hơn.

Khi quy mô chi tiêu vốn gần đây dần được thị trường hấp thụ, trọng tâm tranh luận của nhà đầu tư đã chuyển sang hai vấn đề liên quan chặt chẽ: lợi nhuận từ chi tiêu vốn giai đoạn 2026-2027 ra sao và mức độ thâm dụng vốn lâu dài từ năm 2028 trở đi sẽ phát triển như thế nào.

Goldman Sachs tiếp cận quy mô chi tiêu vốn cho hạ tầng AI từ góc độ chuỗi cung ứng bán dẫn (từ dưới lên) và xác thực ước lượng với phía nhu cầu.

Theo hướng dẫn từ các công ty bán dẫn và dự báo nội bộ của Goldman Sachs, ước tính chi tiêu vốn cho hạ tầng AI năm 2027 vào khoảng 1,3 nghìn tỷ USD, tăng trưởng khoảng 60% so với cùng kỳ; năm 2028 tăng lên khoảng 2,0 nghìn tỷ USD, tăng trưởng khoảng 42%. Tính theo công suất, quy mô triển khai trung tâm dữ liệu AI mới được dự báo khoảng 20 GW năm 2026, 35 GW năm 2027 và 57 GW năm 2028.

Cụ thể, Broadcom đã đưa ra hướng dẫn rằng khách hàng sẽ triển khai lần lượt 10 GW và 20 GW sức mạnh AI trong các năm tài chính 2027 và 2028; Nvidia cho biết hệ thống Blackwell tạo doanh thu khoảng 25 tỷ USD/GW, còn kiến trúc Rubin thế hệ tiếp theo sẽ nâng con số này lên 40 tỷ USD/GW; AMD ước tính cơ hội doanh thu mỗi GW là 15-20 tỷ USD. Goldman Sachs tổng hợp các dữ liệu này và ước tính chi phí đầu tư ban đầu trung bình mỗi GW là khoảng 42 tỷ USD, con số này cũng là một giả định cốt lõi trong khung ROIC của họ.

Cốt lõi của khung ROIC của Goldman Sachs là lượng hóa doanh thu mà sáu nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn cần tạo ra để đạt lợi nhuận chuẩn trên đầu tư vào AI sức mạnh tính toán giai đoạn hai.

Trong các giả định chính, Goldman Sachs đặt ngưỡng mục tiêu ROIC là 15% mỗi năm, lấy chi tiêu vốn trung bình hàng năm giai đoạn 2026-2027 làm cơ sở, lấy lợi nhuận ròng hoạt động sau thuế (NOPAT) năm 2028-2030 làm phần đánh giá lợi nhuận. Chi phí đầu tư ban đầu mỗi GW được giả định đồng nhất là khoảng 42 tỷ USD, trong đó khoảng 70% dành cho "sức mạnh" (máy chủ, chip, thiết bị mạng,...) và khoảng 30% cho "vỏ" (đất đai, tòa nhà, hạ tầng liên quan). Đối với khấu hao, tài sản "sức mạnh" giả định dùng trong 5 năm, tài sản "vỏ" trong 15 năm; chi phí vận hành & bảo trì trung tâm dữ liệu mỗi năm khoảng 836 triệu USD/GW.

Dựa trên những giả định trên, kết quả tính toán cho thấy, sáu nhà cung cấp đám mây siêu lớn cần tạo ra tổng doanh thu khoảng 1,42 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2028-2030 thì mới đạt ngưỡng ROIC 15%. Goldman Sachs cũng cung cấp phân tích độ nhạy: nếu đặt mục tiêu ROIC từ 0-30%, tổng doanh thu cần thiết dao động trong khoảng 908 tỷ đến 1,89 nghìn tỷ USD, doanh thu trung bình/năm mỗi GW từ 6,2 đến 18,6 tỷ USD.

Goldman Sachs nhấn mạnh, mức ROIC hiện tại các nhà đám mây siêu lớn đạt được trên vốn đầu tư hiện có gần như chắc chắn cao hơn ngưỡng chuẩn 15% này, vì vậy khung này nhằm phản hồi sự lo ngại cực đoan của một số nhà đầu tư về khả năng ROIC âm.

Để đối chiếu ngưỡng doanh thu trên với nhu cầu thực tế, Goldman Sachs đã đưa ra dữ liệu hợp đồng tồn đọng của ba nhà cung cấp dịch vụ đám mây công cộng làm cơ sở tham chiếu.

Theo báo cáo Goldman Sachs, đến quý 2 năm 2026, tổng đơn đặt hàng tồn đọng của AWS, Azure và Google Cloud đạt khoảng 1,69 nghìn tỷ USD, tăng trưởng khoảng 152% so với cùng kỳ năm trước và gấp 1,5 lần so với đầu năm 2026. Ban lãnh đạo của từng công ty đều cho biết, nguồn cung sức mạnh tính toán chưa đủ đáp ứng nhu cầu liên quan đến AI là một trong những lý do chính cho việc tăng cường đầu tư vốn.

Goldman Sachs tính toán, với tổng chi tiêu vốn của ba hãng này khoảng 1,22 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2026-2027, lấy ngưỡng ROIC 15%, thì tổng doanh thu cần đạt trong ba năm 2028-2030 là khoảng 1,0 nghìn tỷ USD. Con số này chỉ bằng khoảng 59% lượng đơn đặt hàng tồn kho hiện tại là 1,69 nghìn tỷ USD. Goldman Sachs nhấn mạnh, so sánh này vẫn dựa trên giả định bảo thủ là đơn đặt hàng tồn kho không tăng thêm trong tương lai, trong khi thực tế các hợp đồng tồn kho gần đây vẫn duy trì đà tăng trưởng hai con số mỗi quý.

Các ban lãnh đạo của nhiều nhà cung cấp đám mây siêu lớn đã công khai bày tỏ niềm tin vào triển vọng lợi nhuận của đầu tư vốn AI.

Theo báo cáo Goldman Sachs, Amazon cho biết trong buổi báo cáo kết quả tài chính quý 2 năm 2026 rằng chi tiêu vốn cho AWS và AI có triển vọng lợi nhuận rõ ràng trong tương lai: máy chủ và thiết bị mạng có điểm hòa vốn trong khoảng 3 năm (tuổi thọ 5-6 năm), sau khi hòa vốn còn có 2-3 năm tạo dòng tiền đáng kể; nhà xưởng trung tâm dữ liệu có tuổi thọ hơn 30 năm, hỗ trợ 5-6 vòng chu kỳ kinh tế máy chủ. Oracle trong buổi công bố KQKD quý 4 tài khóa 2026 tiết lộ, dự án hạ tầng quy mô lớn của họ đạt ROIC ổn định ở mức cao, khoảng 20-30%. SpaceX tại hội nghị Communacopia+ công nghệ của Goldman Sachs cũng cho biết, chi tiêu vốn cho AI hiện tại có thể thu hồi vốn trong khoảng một năm.

Microsoft nhấn mạnh rằng, hiệu quả kinh tế đơn vị của lĩnh vực AI vượt trội so với cùng giai đoạn đầu phát triển điện toán đám mây, tin rằng biên lợi nhuận gộp AI không có rào cản cấu trúc và về lâu dài sẽ tiệm cận với lợi nhuận gộp của lĩnh vực điện toán đám mây. Nhiều công ty khác cũng nhấn mạnh, hạ tầng trung tâm dữ liệu có sự linh hoạt về địa lý, loại phần cứng và thích nghi khối lượng công việc, giúp tối ưu hóa hiệu suất sử dụng và giảm nguy cơ bị khóa vào một hướng công nghệ nhất định.

Goldman Sachs cho rằng, hiện thực hóa giá trị sức mạnh AI trong tương lai sẽ dựa trên nhiều con đường khác nhau, và các tín hiệu tăng trưởng nhu cầu hiện nay đã có các trường hợp thực tế chứng minh.

Ở phía doanh nghiệp, ba nhà cung cấp đám mây công cộng lớn đã tăng giá với nhiều loại khối lượng công việc và dịch vụ, và với tiến độ gia hạn hợp đồng được đẩy nhanh, vẫn còn dư địa tăng giá trong tương lai. Mô hình hiện thực hóa phía doanh nghiệp trải từ dịch vụ hạ tầng cơ bản dưới dạng “bare metal” (ví dụ thỏa thuận cấp phép sức mạnh tính toán gần đây của SpaceX) đến dịch vụ phần mềm doanh nghiệp toàn diện. Ở phía người dùng cuối, các kênh hiện thực hóa từ quảng cáo (của Meta, Alphabet, Amazon) là thành thục nhất, các mô hình mới như đăng ký, thương mại hóa agent thông minh cũng đang được thử nghiệm và thúc đẩy. Goldman Sachs cũng đặc biệt nhắc tới, sản phẩm AI agent hướng tới người tiêu dùng như Muse vừa ra mắt của Meta dự kiến sẽ thúc đẩy chuyển dịch AI tiêu dùng từ kiểu đối thoại phổ thông sang hành động cụ thể, dài hạn dẫn đến nhu cầu về sức mạnh tính toán lớn hơn và cơ chế hiện thực hóa tương ứng cũng mở rộng.

Xét về phía cầu, tại hội nghị Communacopia+ công nghệ gần đây do Goldman Sachs tổ chức, các doanh nghiệp đang chuyển dịch ứng dụng AI từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế nhanh hơn, lợi nhuận do thúc đẩy năng suất ngày càng rõ nét, đồng thời các khách hàng doanh nghiệp chuyển từ chiến lược “tối đa hóa token” sang “tối ưu hóa token” đang cải thiện cấu trúc lợi nhuận tổng thể, và trở thành chỉ báo sớm cho tăng trưởng doanh thu của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn.