Besent mang Peashooter chiến đấu với xe tăng, repurchase trái phiếu Mỹ gặp khó khăn, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt mức cao nhất trong ba năm.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Benson nỗ lực mở rộng quy mô mua lại trái phiếu kho bạc đã vấp phải sự phản kháng từ thị trường.

Vào thứ Tư, Bộ Tài chính thông báo nâng mức trần của một đợt mua lại trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài lên 6 tỷ USD, gấp ba lần so với quy mô dự kiến hồi tháng trước, nhưng biện pháp này vẫn không thể ngăn đà bán tháo trên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ trong phiên giao dịch đã chạm mức cao nhất trong ba năm, và sau khi thông báo mua lại được công bố, đà giảm giá trái phiếu lại tiếp tục diễn ra.

Benson trước đó đã khẳng định đưa lợi suất kỳ hạn dài xuống thấp là mục tiêu chính sách, nhưng thực tế hiện nay lại hoàn toàn trái ngược — giá dầu cao làm tăng lo ngại lạm phát, thị trường kỳ vọng sự gia tăng lãi suất từ Fed, thâm hụt ngân sách của chính phủ Mỹ ở mức cao, nhiều áp lực chồng chất khiến lợi suất liên tục bị đẩy lên cao.

Khó khăn trên thị trường trái phiếu được truyền dẫn trực tiếp đến nền kinh tế thực, Lãi suất vay mua nhà tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong hơn một năm.

Việc mở rộng quy mô mua lại lần này xuất phát từ việc Benson gần đây công khai ám chỉ quy mô mua lại có thể vượt mốc 4 tỷ USD, điều này từng khiến Phố Wall kỳ vọng phạm vi một lần thao tác có thể lên tới 10 tỷ USD. So với kỳ vọng ấy, mức trần 6 tỷ USD đã làm thị trường thất vọng.

"Cứ như Bộ Tài chính đã tạo ra một con quái vật và giờ buộc phải liên tục nuôi nó ăn," chiến lược gia Steven Zeng từ Deutsche Bank cho biết. Ông chỉ ra rằng thông báo 6 tỷ USD không tạo được "hiệu ứng răn đe" mà nhà đầu tư mong đợi.

Elias Haddad từ Brown Brothers Harriman & Co. còn phát biểu thẳng thừng hơn: "Tạm thời Bộ Tài chính chỉ mang một khẩu súng bắn đậu đi đánh xe tăng."

Tiếng nói đòi hỏi quy mô mua lại lớn hơn phản ánh độ cứng đầu của lợi suất kỳ hạn dài hiện nay. Cuối ngày thứ tư, Bộ Tài chính Mỹ đã đấu giá 39 tỷ USD trái phiếu 10 năm với mức lợi suất 4,834%, lập kỷ lục mức lợi suất cao nhất trong lịch sử cho kỳ hạn này.

Trước phản ứng mạnh mẽ từ thị trường, chính Benson trong một sự kiện diễn ra tại Texas hôm thứ Ba đã thừa nhận ông không thể thay đổi "giá cân bằng" của trái phiếu, và mục tiêu chính chỉ là làm chậm tốc độ biến động giá cũng như ngăn ngừa các câu chuyện tiêu cực bị cố định và lan rộng.

Ông cho rằng việc lợi suất kỳ hạn dài tăng nhanh là do thị trường hoảng sợ về khả năng "Mỹ mất khả năng trả nợ", gọi mối lo này là "phi lý, nhưng từng có lúc trở thành chủ đề chính".

Trong bối cảnh này, Benson đã gọi đợt mở rộng chương trình mua lại lần này là "Treasury Twist" (Chiến dịch xoay vòng của Bộ Tài chính), lấy cảm hứng từ Chiến dịch Operation Twist từng nhằm hạ chi phí vay dài hạn trong lịch sử của Fed. Ông cũng cho rằng, hoạt động mua lại sẽ giúp các ngân hàng giảm tài sản thanh khoản yếu, nhường chỗ để tham gia vào các đợt phát hành trái phiếu mới.

Giám đốc kinh tế Krishna Guha và đội ngũ của Evercore ISI viết trong báo cáo gửi khách hàng rằng thông báo ngày thứ Tư "cho thấy Benson đang chấp nhận vai trò có giới hạn của hoạt động mua lại", và cho rằng ông "gần như đã nhận ra Mỹ không thể mãi ngăn cản các yếu tố cơ bản tác động đến diễn biến lợi suất".

Các chiến lược gia vĩ mô Angelo Manolatos và Francis Brown của Wells Fargo cho rằng, "cần thêm các chất xúc tác khác để đẩy lợi suất kỳ hạn dài xuống", và liệt kê một số điều kiện khả thi: tốc độ tăng trưởng và lạm phát giảm, giá năng lượng đi xuống, sự bớt bất định từ chính sách Fed, ngân sách được cải tổ, hoặc quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp thu nhỏ lại.

Xét về tín hiệu chính sách ngắn hạn, Bộ Tài chính ngày thứ Tư cho biết trong tài khóa này, sáu đợt mua lại trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài còn lại sẽ có quy mô mỗi lần tối đa không dưới 4 tỷ USD, cách diễn đạt giống với lần công bố bất ngờ ngày 19/8 trước đó, chưa phát tín hiệu rõ về việc mở rộng quy mô tiếp theo.

Một quan chức từng làm việc trong chính quyền Trump, trích bài báo từ Fox Business cho biết, Bộ Tài chính sẽ thường xuyên giám sát hiệu quả của hoạt động mua lại và sẽ điều chỉnh quy mô kịp thời tùy vào tình hình thị trường và nhu cầu thanh khoản.

Đáng chú ý, mức 6 tỷ USD là trần trên chứ không phải lượng mua cụ thể, nhưng theo thống kê, kể từ khi chương trình mua lại được tái khởi động từ 2024, trong 52 lần mua lại trái phiếu kỳ hạn dài chỉ có hai lần không mua hết mức tối đa, còn lại Bộ Tài chính thường có xu hướng mua đủ trần.

Zeng từ Deutsche Bank cũng chỉ ra rằng thông báo mua lại "chính thức" lúc 11 giờ sáng có thể thay thế thông báo sơ bộ, do vậy quy mô thực tế có khả năng vượt mức trần đã nêu.

Thông báo bất ngờ mở rộng quy mô ngày 19/8 được công bố ngoài khung giờ thông báo định kỳ quý của Bộ Tài chính, khiến nhà đầu tư bị động và dấy lên tranh luận rằng cách quản lý nợ công của Mỹ đang chuyển sang "màu sắc can thiệp mạnh mẽ" hơn, trái ngược hẳn với nguyên tắc "định kỳ, có thể dự báo" mà Bộ Tài chính kiên định lâu nay.

Nhiều nhà đầu tư cùng các chuyên gia phân tích đã lý giải đợt tăng mua lại này là sự thể hiện mối lo ngại về chi phí vay dài hạn leo thang của chính quyền Trump khi trước thềm bầu cử Quốc hội tháng 11. Bám theo đà tăng của lợi suất trái phiếu Mỹ, lãi suất vay mua nhà ở Mỹ đã lên mức đỉnh trong hơn một năm, ảnh hưởng trực tiếp tới người tiêu dùng bình thường.

Benson từng nói trong buổi phỏng vấn với Newsmax ngày 1/9: "Tôi đảm bảo sẽ không để xảy ra hậu quả nghiêm trọng, nghiêm trọng". Nhưng nhìn vào diễn biến của thị trường trái phiếu hiện tại, có thể thấy cuộc chiến với thị trường này vẫn còn rất dài cho đến hồi kết.