Đầu tư AI của quỹ chủ quyền nghìn tỷ đô la Hàn Quốc: Nvidia thắng thế, SK Hynix gặp áp lực

Hàn Quốc đang nâng trí tuệ nhân tạo lên thành chiến lược quốc gia, với quy mô đầu tư lớn đến mức khiến thị trường chú ý. Tuy nhiên, trong cuộc đua toàn quốc này, ai sẽ thực sự hưởng lợi là một câu hỏi phức tạp hơn nhiều so với bề ngoài.

Chính phủ Hàn Quốc vào tháng 7 năm nay đã công bố kế hoạch đầu tư 919 tỷ USD, xây dựng trung tâm dữ liệu với công suất 8,4 GW vào năm 2029 và mở rộng quy mô tổng cộng lên 18,4 GW vào năm 2035.

Kế hoạch này sẽ mở ra một thị trường AI chủ quyền khổng lồ cho Nvidia, SK Group đã cam kết mua 2GW hệ thống Rubin, Naver cũng ký đơn đặt hàng 200MW.

Tuy nhiên, điều này đối với Samsung và SK Hynix không phải là một tin vui đơn thuần. Hàn Quốc hiện thiếu nhà cung cấp trong nước có thể tự sản xuất các bộ tăng tốc AI tiên tiến. Theo SemiAnalysis, Nvidia có thể đã đạt được thỏa thuận dài hạn với SK Hynix về SOCAMM và cố định giá ưu đãi HBM cho năm 2027.

Trong khi đó, cuộc thi "mô hình cơ sở AI độc lập" do chính phủ Hàn Quốc dẫn dắt đang được thúc đẩy, nhưng trong vòng loại quan trọng nhất lại có quyết định gây khó hiểu cho giới quan sát - loại startup nhỏ Motif Technologies, mặc dù công ty này đứng đầu trong đánh giá chuẩn.

Kết quả này cho thấy mâu thuẫn nội tại trong cuộc đua AI chủ quyền: giữa ý định ban đầu của chính phủ về tự chủ công nghệ và logic phân bổ nguồn lực thực tế thường tồn tại độ lệch lớn.

Đối với nhà đầu tư, cam kết hàng nghìn tỷ USD của Hàn Quốc đồng nghĩa với việc mở rộng đáng kể nhóm khách hàng Nvidia, nhưng đối với cổ đông của Samsung và SK Hynix, kế hoạch xây dựng quy mô này chưa chắc mang lại lợi ích tương xứng.

Tại sao Nvidia ủng hộ AI mã nguồn mở và AI chủ quyền

CEO Nvidia Jensen Huang gần đây đã công bố một bài viết về tầm quan trọng của AI mã nguồn mở, và bài viết này đã nhận được sự ký kết của hầu hết các công ty AI lớn (trừ Anthropic). Đằng sau lập trường này là một logic thương mại rõ ràng.

Bán token mô hình cao cấp thông qua API là kịch bản mang lại tỷ suất lợi nhuận theo công suất cao nhất. Điều này có nghĩa là Anthropic và OpenAI trong tương lai sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong nhu cầu tính toán ròng mới, và Nvidia đối mặt với rủi ro khách hàng bị tập trung vào một số ít đối tác siêu lớn.

Ngay cả khi tính thêm các nhà cung cấp đám mây siêu lớn, khách hàng cốt lõi thực chất cũng chỉ có bảy công ty, trong đó ngoại trừ SpaceX, đều đang tích cực phát triển chip riêng để giảm phụ thuộc vào Nvidia.

AI chủ quyền là bước đột phá quan trọng của Nvidia để đa dạng hóa khách hàng. Khung chiến lược cạnh tranh công nghệ cổ điển "hàng hóa hóa sản phẩm bổ sung" (commoditize your complements) cũng áp dụng tại đây: mô hình AI và ứng dụng là sản phẩm bổ trợ cho GPU của Nvidia, sự phát triển mạnh mẽ của mô hình mã nguồn mở đồng nghĩa với nhu cầu tính toán rộng khắp hơn.

Gần đây, Nvidia công bố Bản Ghi nhớ Hợp tác trị giá 500 tỷ USD với những nhà phân bổ vốn lớn nhất thế giới, chính là sự mở rộng tài chính của chiến lược này - bằng cách biến "Nvidia AI Factory" thành một loại tài sản đầu tư, các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm và quỹ tín dụng tư nhân có thể rót vốn vào mua sắm công suất tính toán quy mô lớn.

Làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu: Nvidia hưởng lợi, nhưng cục diện HBM chưa rõ ràng

Hàn Quốc đã xác nhận ba địa điểm trung tâm dữ liệu đang xây dựng, với tổng công suất 4,4GW. Về chủ đầu tư, SK Group, GS Group và Naver lần lượt chịu trách nhiệm giai đoạn đầu xây dựng 5GW, 2,4GW và 1GW; SK Group sẽ đảm nhận thêm 10GW còn lại của giai đoạn hai. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã xác định hạ tầng AI là một công trình mang tính lịch sử tương đương với việc phát triển băng thông rộng thập niên 1990.

Tuy nhiên, kế hoạch xây dựng quy mô rất lớn này không chỉ toàn lợi ích cho các doanh nghiệp bán dẫn trong nước.

Hiện tại, Hàn Quốc vẫn thiếu nhà cung cấp có thể tự sản xuất bộ tăng tốc AI tiên tiến trong nước. Rebellions và FuriosaAI đã có tiến bộ, nhưng về quy mô triển khai, độ chín của phần mềm và khả năng thương mại vẫn còn khoảng cách lớn với Nvidia. Vì vậy, dù chi bao nhiêu tiền, Hàn Quốc cũng không thể chỉ dựa vào sức mạnh sản xuất trong nước để xây dựng hệ sinh thái bộ tăng tốc cạnh tranh.

Đây cũng chính là giá trị chiến lược của mối quan hệ sâu sắc giữa Nvidia với Samsung và SK Hynix. Theo báo cáo, Samsung dự kiến xây dựng một nhà máy AI với hơn 50.000 GPU của Nvidia; nhà máy AI DSX 2GW của SK Telecom dự kiến triển khai hệ thống Vera Rubin trang bị HBM4 của SK Hynix.

Theo phân tích của SemiAnalysis, Nvidia có thể đã đạt thỏa thuận dài hạn với SK Hynix về SOCAMM, đồng thời cố định giá ưu đãi và cam kết mua số lượng lớn HBM cho năm 2027, mặc dù kết quả đàm phán cuối cùng vẫn có thể khác so với đánh giá hiện tại.

Nếu nhận định này đúng, làn sóng xây dựng hạ tầng của Hàn Quốc lần này, trong khi củng cố vị trí thị trường của Nvidia, lại có thể khiến lợi ích thực tế của cổ đông Samsung và SK Hynix trở nên phức tạp hơn nhiều so với con số trên giấy tờ.

Trò chơi "Squid Game" tại Hàn Quốc: Diễn biến cuộc thi AI chủ quyền

Tháng 6 năm 2025, chính phủ Hàn Quốc chính thức khởi động dự án "mô hình cơ sở AI độc lập", với mục tiêu phát triển mô hình ngôn ngữ lớn mà tổ chức Hàn Quốc có thể tự huấn luyện, chỉnh sửa và vận hành, không phụ thuộc vào các phòng thí nghiệm AI nước ngoài.

Điểm đặc sắc nhất của dự án này là thiết kế cuộc thi. Chính phủ không tự chỉ định "đội tuyển quốc gia" mà áp dụng mô hình đấu loại trực tiếp: tất cả bên tham gia được trợ cấp về hạ tầng, dữ liệu và nhân lực nghiên cứu, mỗi 6 tháng đánh giá một lần, kẻ thua sẽ bị thu hồi tài nguyên để tái phân bổ cho đội chiến thắng.

Có tổng cộng 15 liên danh dự thi, qua vòng sơ tuyển hồ sơ còn 10 đội, đến tháng 8 năm 2025 xác định 5 đội cuối vào chung kết: Naver Cloud, LG AI Research, SK Telecom, NC AI và Upstage.

Vòng đầu, chính phủ Hàn Quốc cấp cho mỗi đội khoảng 3.000 card tương đương H100, đồng thời đầu tư khoảng 45 triệu USD mua dữ liệu, hỗ trợ mỗi công ty khoảng 1,4 triệu USD chi phí tuyển dụng nhân sự quốc tế.

Kết thúc vòng đầu tiên xuất hiện biến động bất ngờ. NC AI xếp cuối bị loại, nhưng Naver Cloud cũng bị hủy tư cách dự thi.

Chính phủ Hàn Quốc sau đó bổ sung Motif Technologies làm đội thi thứ tư, đây là công ty tách ra từ Moreh - doanh nghiệp phần mềm cơ sở AI của Hàn Quốc vào tháng 2 năm 2025.

Mô hình nguồn mở tốt nhất lại bị loại, gây nhiều tranh cãi

Bốn đội công khai phát hành mô hình mới nhất vào tháng 7 năm 2026 và kết quả đánh giá công bố vào ngày 18 tháng 8. Dữ liệu cho thấy hai startup Motif và Upstage đều vượt trội các đội hậu thuẫn tài phiệt lớn, thậm chí tham số mô hình của họ chưa bằng một nửa, càng làm nổi bật khoảng cách này.

Theo số liệu của SemiAnalysis, trên chỉ số trí tuệ Artificial Analysis, Motif 3 vượt Upstage 10 điểm, là mô hình tốt nhất Hàn Quốc, vượt cả hai mô hình nguồn mở xuất sắc nhất của Mỹ là Inkling và Nemotron 3 Ultra.

Motif là một startup dưới 30 nhân viên, gọi vốn chỉ 17 triệu USD, chỉ dùng được dưới 768 card B200, tổng chi phí huấn luyện Motif 3 (bao gồm cả giai đoạn thử nghiệm) chỉ khoảng 15 triệu USD.

Chính vì vậy, Kết quả loại Motif đã gây nhiều bất ngờ. Theo quy tắc chấm điểm, đánh giá chuẩn chiếm 40%, đánh giá chuyên gia 35%, kiểm thử người dùng 25%. Motif đứng đầu tiêu chí chuẩn, nhưng xếp cuối hai tiêu chí sau, cuối cùng bị loại.

Phương pháp đánh giá cụ thể không minh bạch. Nhiệm vụ và tiêu chuẩn kiểm tra người dùng đều không công bố, kiểm tra cũng không tiến hành giấu tên, có thể tạo lợi thế cho các công ty lớn nổi tiếng.

Theo thông tin, phía chuyên gia còn lo ngại có thể công nghệ của Motif bị nhà đầu tư nước ngoài thâu tóm và mang ra nước ngoài - nhưng điều này lại trái với yêu cầu mọi thành phần kỹ thuật phải nguồn mở trong quy định thi đấu.

Bên cạnh đó, một số tiêu chí như "ảnh hưởng hệ sinh thái" và "kế hoạch tương lai" mang tính cấu trúc ưu ái doanh nghiệp lớn như LG và SKT.

Hiện tại, Motif có thể buộc phải chuyển ra nước ngoài để tìm nguồn vốn và năng lực tính toán cần thiết tiếp tục nghiên cứu - đây chính là kết thúc mang tính châm biếm nhất đối với "chú ngựa ô" sáng giá nhất giải đấu AI quốc gia này.