Thoát hiểm một phen! Meta (META.US) đạt thỏa thuận giải quyết vụ kiện nghiện mạng xã hội với nhiều bang tại Mỹ, có thể phải trả tối đa 18 tỷ USD

Theo tin tức từ ứng dụng tài chính Zhihui Finance APP, vào thứ Tư theo giờ địa phương, Meta (META.US) đã đạt thỏa thuận hòa giải với nhiều bang của Mỹ, đồng ý chi trả tối đa khoảng 18 tỷ đô la Mỹ và cam kết sẽ áp dụng các hạn chế mới toàn diện đối với việc thanh thiếu niên sử dụng hai nền tảng mạng xã hội Facebook và Instagram của công ty, nhằm kết thúc một vụ kiện tập thể về tác hại của mạng xã hội đối với giới trẻ. Thỏa thuận này vẫn cần sự phê duyệt của thẩm phán. Meta phủ nhận các cáo buộc liên quan trong hồ sơ tòa án và cho biết việc hòa giải không đồng nghĩa với việc thừa nhận trách nhiệm.

Vụ kiện tập thể nhận được nhiều sự quan tâm này bắt đầu từ tháng 10/2023, khi nhiều bang như California, Colorado của Mỹ cáo buộc Meta thiết kế các nền tảng mạng xã hội thành những sản phẩm dễ khiến thanh thiếu niên nghiện, che giấu rủi ro an toàn với phụ huynh và thu thập trái phép dữ liệu của trẻ em dưới 13 tuổi.

Vụ kiện này được xem là một trong những "trận chiến sinh tử" có rủi ro cao nhất mà Meta đối mặt từ trước tới nay. Trước đó, Meta ước tính nếu thua kiện, chỉ riêng các vụ kiện tại California, Colorado, Kentucky và New Jersey đã có thể đối mặt với mức phạt tối đa lên tới 1.400 tỷ đô la Mỹ, con số gần bằng giá trị thị trường hiện tại của công ty. Các bang không chỉ đại diện cho công chúng yêu cầu mức phạt kinh tế khổng lồ mà còn đòi hỏi tòa án ban hành các lệnh có thể buộc Meta phải thay đổi cách vận hành nền tảng.

Do đó, thỏa thuận hòa giải đạt được vào tuần thứ hai của phiên tòa bồi thẩm đoàn tại tòa án liên bang Oakland, California chính là “cứu cánh” lớn cho Meta. Theo hồ sơ tòa án, Meta đồng ý chi trả tối đa 16,7 tỷ đô la Mỹ để giải quyết vụ kiện chính được xét xử tại Oakland, California hiện nay. Ngoài ra, công ty sẽ trả thêm 459 triệu đô la Mỹ để giải quyết các yêu cầu bồi thường liên quan đến quyền riêng tư khác và 75 triệu đô la Mỹ chi phí pháp lý. Meta cũng cho biết đã đạt thỏa thuận với bang Texas, sẽ trả tối đa 1 tỷ đô la Mỹ.

Thông báo công ty Meta sau đó công bố sử dụng cách diễn đạt chi trả tổng hợp rộng rãi hơn, mô tả số tiền thỏa thuận lần này vào khoảng 18 tỷ đô la Mỹ. Trong đó, khoảng 12,7 tỷ đô la Mỹ sẽ được trả theo từng đợt trong 10 năm, số tiền này sẽ được phân bổ dựa trên dân số từng bang và các yếu tố khác, cũng được sử dụng cho các dự án an toàn mạng cho thanh thiếu niên; khoảng 5,3 tỷ đô la Mỹ còn lại đi kèm điều kiện đặc biệt, tức là chỉ khi các nền tảng như TikTok, YouTube thuộc Google (GOOGL.US) cũng đồng ý áp dụng các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên tương tự và các bang liên quan nhận bồi thường, Meta mới phải thanh toán thêm khoảng 5,3 tỷ đô la Mỹ còn lại.

Meta dự kiến sẽ ghi nhận khoản chi phí pháp lý khoảng 10 tỷ đô la Mỹ vào quý III năm 2026, chi phí này chưa được đưa vào hướng dẫn chi phí do công ty cung cấp trong cuộc họp công bố báo cáo tài chính quý II trước đó.

Ngoài khoản bồi thường khổng lồ, Meta còn phải thực hiện một loạt điều chỉnh sản phẩm đối với người dùng chưa đủ 18 tuổi trên Facebook và Instagram. Theo thỏa thuận hòa giải, Meta sẽ mặc định giới hạn thời gian sử dụng ứng dụng dưới quyền sở hữu cho người dùng dưới 18 tuổi là 2 giờ mỗi ngày. Ngoài ra, công ty sẽ ra mắt “chế độ ban đêm”, mặc định giới hạn sử dụng của người chưa thành niên từ nửa đêm đến 6 giờ sáng; "chế độ trường học" sẽ tắt thông báo đẩy dành cho người dùng chưa đủ tuổi trong khoảng từ 8 giờ sáng đến 3 giờ chiều. Các thiết lập này về nguyên tắc chỉ được thay đổi khi nhận được sự cho phép của phụ huynh. Meta cũng cần tăng cường hơn nữa các biện pháp xác thực độ tuổi để ngăn chặn trẻ em chưa đủ tuổi đăng ký sử dụng nền tảng, đồng thời cung cấp nhiều công cụ quản lý hơn cho cha mẹ và người giám hộ.

Đồng thời, thỏa thuận cũng yêu cầu Meta phải tăng cường các công cụ xác thực tuổi để xác định chính xác hơn người dùng trẻ tuổi trên nền tảng. Một số chức năng sẽ bị hạn chế đối với thanh thiếu niên, bao gồm việc xem số lượt thích bài viết và sử dụng các bộ lọc làm đẹp, đây được xem là một trong những cơ chế sản phẩm gây tranh cãi lâu nay của mạng xã hội - so sánh xã hội. Dự thảo thỏa thuận hòa giải còn bao gồm việc chỉ định một kiểm toán độc lập giám sát việc Meta thực thi thỏa thuận. Kiểm toán viên này có thể đưa ra đề xuất độc lập và báo cáo kết quả cho các bang liên quan.

Đáng chú ý, hai bang duy nhất không tham gia thỏa thuận hòa giải này là New Mexico và Florida. Đầu năm nay, New Mexico đã thắng kiện Meta và được bồi thường gần 1 tỷ đô la Mỹ. Tổng Chưởng lý bang Florida James Uthmeier hôm thứ Tư cho biết mức hòa giải này không đủ để bù đắp thiệt hại liên quan. James Uthmeier đăng trên mạng xã hội rằng: “So với những tổn hại sâu rộng mà các tính năng gây nghiện vì lợi nhuận của Meta gây ra cho trẻ em, khoản bồi thường này chỉ là muối bỏ bể. Đối với một doanh nghiệp trị giá hàng ngàn tỷ đô la Mỹ, đây chỉ là cái vỗ nhẹ vào cổ tay, vì số tiền trả cho luật sư còn nhiều hơn trả cho các bang.” Ông bổ sung: “Chúng tôi sẽ gặp nhau tại tòa án.”

Đối với Meta, ý nghĩa lớn nhất của thỏa thuận hòa giải này có lẽ không nằm ở khoản thanh toán khoảng 18 tỷ đô la Mỹ, mà ở chỗ loại bỏ được một rủi ro tiềm ẩn có thể lên đến hàng ngàn tỷ đô la Mỹ. Ngoài khoản phạt tối đa 1.400 tỷ đô la Mỹ mà Meta tự ước tính, các bang liên quan cho rằng con số thực tế gần 200 tỷ đô la Mỹ hơn. Dù kết quả cuối cùng thế nào, quy mô số tiền phạt tiềm tàng cũng đủ gây ra cú sốc căn bản cho tài chính và mô hình kinh doanh của Meta. Với nhà đầu tư, Meta phải trả một khoản chi phí xác định rất lớn nhưng đổi lại rủi ro pháp lý có thể còn lớn hơn nhiều và kết quả không chắc chắn đã giảm đi đáng kể.

Tuy nhiên, việc hòa giải không đồng nghĩa với việc Meta hoàn toàn hết rủi ro pháp lý liên quan đến an toàn trẻ vị thành niên. Meta, Snap, YouTube và các công ty khác vẫn phải đối mặt với hàng ngàn vụ kiện liên quan đến việc mạng xã hội gây ra các vấn đề sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên. Áp lực từ cơ quan quản lý và kiện tụng xung quanh thiết kế sản phẩm mạng xã hội, sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên và bảo vệ dữ liệu trẻ em vẫn chưa kết thúc.