Trump ký sắc lệnh hành pháp cấm thiết bị lưới điện nước ngoài, các nhà sản xuất thiết bị điện trong nước trên thị trường chứng khoán Mỹ được hưởng lợi chính sách

Theo tin từ ứng dụng tài chính Zhihu, vào thứ Tư (26 tháng 8), Tổng thống Mỹ Trump đã ký Sắc lệnh Hành pháp số 14420, tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, lấy lý do an ninh quốc gia để cấm mua sắm, nhập khẩu hoặc lắp đặt một số thiết bị hệ thống điện công suất lớn sản xuất ở nước ngoài cũng như phần mềm liên quan có thể tiềm ẩn rủi ro về an ninh mạng hoặc vận hành, trong đó các thiết bị năng lượng trọng yếu như máy biến áp trở thành mục tiêu cốt lõi của lệnh cấm này.

Cốt lõi của lệnh cấm: Nhắm vào hệ thống truyền tải điện áp cao, bao phủ trạm biến áp, hệ thống lưu trữ năng lượng và kiểm soát công nghiệp

Nhà Trắng trong bản thông số đã chỉ rõ, sắc lệnh hành pháp nhằm bảo vệ an toàn, tính toàn vẹn và độ tin cậy của thiết bị sử dụng cho hệ thống điện công suất lớn của Mỹ (bulk-power system), đặc biệt để phòng ngừa sự can thiệp của các tác nhân nước ngoài. Sắc lệnh dẫn theo “Luật Quyền lực Kinh tế Khi có Quốc tế Khẩn cấp” (IEEPA) và “Luật Tình trạng khẩn cấp quốc gia”, xác định các vấn đề về nguồn cung thiết bị điện hệ thống công suất lớn sản xuất từ nước ngoài gây ra “nguy cơ bất thường và nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia, chính sách ngoại giao và kinh tế của Mỹ”.

Theo thông báo của Nhà Trắng, lệnh cấm chủ yếu nhắm vào hệ thống truyền tải điện áp cao, không áp dụng cho các cơ sở phân phối điện địa phương. Phạm vi thiết bị bị ảnh hưởng khá rộng, bao gồm máy biến áp trạm biến áp, máy phát điện công suất lớn, hệ thống kiểm soát công nghiệp, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin và các phần mềm trọng yếu cùng chức năng số liên quan. Sắc lệnh cũng nhấn mạnh rằng, thiết bị sản xuất ở nước ngoài có thể chứa “cửa hậu số hóa”, cho phép chính phủ nước ngoài truy cập từ xa vào thiết bị lưới điện của Mỹ.

Đối với các thiết bị nước ngoài đã lắp đặt, Bộ trưởng Năng lượng có quyền yêu cầu nhận diện, cách ly, giám sát, ngắt kết nối, thay thế hoặc tháo gỡ. Sắc lệnh đồng thời chỉ đạo Bộ Năng lượng trong vòng 120 ngày phải xây dựng quy tắc thực thi phù hợp và thiết lập tiêu chuẩn “thiết bị và nhà cung cấp đủ điều kiện xét duyệt trước”, nhằm thúc đẩy chuyển hướng chuỗi cung ứng sang các nguồn đáng tin cậy trong tương lai.

An toàn lưới điện trở thành điểm nóng mới thời đại AI: Cuộc cạnh tranh địa chính trị phía sau sắc lệnh hành pháp

Lệnh hành pháp khẩn cấp lần này là sự tiếp nối loạt biện pháp đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng của chính quyền Trump những năm gần đây. Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI và dự án công nghệ cao khiến Mỹ phụ thuộc vào nguồn điện ổn định hơn bao giờ hết. Nhà Trắng cho biết, sự phát triển nhanh của sản xuất tiên tiến, trí tuệ nhân tạo và sản xuất quốc phòng đã làm tăng sự phụ thuộc của Mỹ vào một số linh kiện nước ngoài.

Trump trong lệnh hành pháp trước đó đã chỉ rõ, bảo vệ an ninh quốc gia là “trách nhiệm cao nhất”, và xác định nguồn cung thiết bị điện hệ thống công suất lớn từ nước ngoài là “nguy cơ bất thường và nghiêm trọng”.

Đáng chú ý, Ủy ban châu Âu cũng đã quyết định từ đầu năm nay cấm sử dụng bộ biến tần sản xuất tại Trung Quốc trong các dự án năng lượng được tài trợ bằng tiền công. Theo Reuters năm ngoái, các chuyên gia Mỹ khi kiểm tra thiết bị kết nối với lưới điện đã phát hiện thiết bị truyền thông bất thường không nằm trong tài liệu kỹ thuật sản phẩm ở một số bộ biến tần năng lượng mặt trời sản xuất tại Trung Quốc.

Theo dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc chiếm khoảng 80% năng lực sản xuất pin và bộ biến tần năng lượng mặt trời toàn cầu. Một cuộc khảo sát năm 2020 của Bộ Thương mại Mỹ phát hiện, trong thập kỷ qua, Mỹ đã nhập khẩu một lượng lớn máy biến áp điện công suất lớn sản xuất tại Trung Quốc.

Nhà sản xuất nội địa hưởng lợi lớn: SolarEdge, Enphase, Tesla trở thành tâm điểm thị trường

Các nhà phân tích cho biết, động thái này sẽ tái định hình cấu trúc chuỗi cung ứng thiết bị năng lượng Mỹ trong trung-dài hạn và tạo cơ hội thị trường nổi bật cho các nhà sản xuất thiết bị điện trong nước.

Phân tích cho biết, sắc lệnh khẩn cấp về điện lần này của Mỹ có thể làm tăng chi phí đầu tư lưới điện trong ngắn hạn, nhưng trung-dài hạn sẽ tái sắp xếp bản đồ chuỗi cung ứng, mở ra những cơ hội mới cho các nhà sản xuất trong nước như SolarEdge Technologies (SEDG.US), Enphase Energy (ENPH.US) và Tesla (TSLA.US). Thị trường biến tần Mỹ trước đây đã thu hút sự chú ý do các lệnh cấm do chính phủ đề xuất.

Các chuyên gia nhận định, sắc lệnh yêu cầu Bộ Năng lượng phối hợp với Ủy ban Quản lý Mua sắm Liên bang sửa đổi quy tắc mua sắm, ưu tiên sử dụng hạ tầng năng lượng sản xuất trong nước. Chính sách này đồng nghĩa với việc trong các lĩnh vực thiết bị như biến áp, máy phát điện công suất lớn, hệ thống kiểm soát công nghiệp, hệ thống lưu trữ pin liên quan đến hệ thống truyền tải điện áp cao, các nhà sản xuất nội địa Mỹ sẽ đối mặt với sự tăng trưởng nhu cầu mang tính cấu trúc trong nhiều năm tới.

SolarEdge Technologies và Enphase Energy: Với tư cách là những nhà sản xuất biến tần và sản phẩm điện tử công suất hàng đầu Hoa Kỳ, họ được xem là nhân tố cốt lõi để lấp đầy khoảng trống sản phẩm nhập khẩu, đáp ứng sự bùng nổ nhu cầu nội địa.

Tesla: Tesla không những sở hữu năng lực sản xuất các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin quy mô lớn như Megapack, mà thế mạnh về phần mềm năng lượng và tích hợp cũng giúp hãng trở thành người tham gia then chốt trong việc xây dựng lưới điện mới “an toàn, đáng tin cậy và nội địa hóa”.