Hartnett của Bank of America cảnh báo: Nếu Besant không kiểm soát được lãi suất dài hạn, sự sụp đổ của đô la Mỹ và việc bán tháo tài sản sẽ diễn ra liên tiếp

Bộ trưởng Tài chính Mỹ, bà Yellen, tuần trước đã công bố kế hoạch tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn, và chuyên gia chiến lược đầu tư trưởng của Bank of America, Michael Hartnett, trong báo cáo Flow Show mới nhất, đã định nghĩa động thái này là “nới lỏng định lượng bán ẩn” (“quasi-QE”). Đồng thời, tổng quy mô trái phiếu kho bạc Mỹ lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, và tiếp tục tăng đều với tốc độ 1 nghìn tỷ USD mỗi quý.

Hartnett thẳng thắn nhận định rằng, cả ba chỉ tiêu trong khuôn khổ kinh tế “3-3-3” của Yellen hiện đều không đạt chuẩn, niềm tin vào chính sách đang được phản ánh đồng thời qua sự suy yếu của cả thị trường trái phiếu lẫn ngoại hối—“Lợi suất tăng, đồng tiền yếu đi, đồng nghĩa uy tín chính sách đang giảm.”

Ông đánh giá: Vòng “quasi-QE” này có thể tạm thời kiềm chế lãi suất, nhưng không thể thực sự kéo lợi suất trái phiếu Mỹ xuống thấp hơn. Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm không thể giảm xuống dưới 5%, đồng USD sẽ đối mặt với nguy cơ sụt giảm mạnh, thị trường sẽ chứng kiến làn sóng bán tháo tài sản rủi ro ở quy mô hệ thống. Nhà đầu tư sẽ chuyển sang bán khống tài sản rủi ro, bán khống các công ty AI siêu năng lực, các khoản tín dụng tư nhân và cổ phiếu tài chính. Đồng thời, Hartnett duy trì vị thế mua đối với vàng và các tài sản dài hạn ít được chú ý.

Kế hoạch “3-3-3”: Ba mũi tên đồng thời, ba mũi đều hụt mục tiêu

Khi vừa đảm nhận vai trò cuối năm 2024, Yellen đã đề xuất khuôn khổ kinh tế “3-3-3” với mục tiêu mốc 2028, ba mục tiêu cốt lõi gồm: tăng trưởng GDP thực trung bình năm đạt 3%, tỷ trọng thâm hụt ngân sách liên bang trên GDP giảm xuống 3%, và sản lượng dầu nội địa tăng trung bình 3 triệu thùng mỗi ngày.

Theo số liệu được Hartnett công bố trong báo cáo, cả ba chỉ tiêu hiện đều không đạt:

• Tăng trưởng GDP: Tốc độ tăng trung bình sáu quý gần nhất chưa tới 2%
• Thâm hụt ngân sách: Tỷ lệ so với GDP hiện ở mức khoảng 6%, gấp đôi mục tiêu
• Sản lượng dầu: Từ đầu 2024 đến nay chỉ tăng khoảng 300 nghìn thùng/ngày, chỉ bằng 1/10 mục tiêu

Hartnett chỉ ra rằng, lịch sử cho thấy uy tín chính sách thường được đo bằng thị trường trái phiếu và ngoại hối. Việc cả ba mục tiêu thất bại cùng lúc chính là nguyên nhân sâu xa khiến lợi suất trái phiếu Mỹ ở mức cao và đồng USD chịu áp lực suy yếu hiện nay.

Ba “tuyến phòng thủ Maginot”: Giá xăng dầu 4 USD, tỷ giá 160 JPY/USD, lợi suất trái phiếu 5%

Hartnett mô tả trọng tâm chính sách hiện tại là phòng thủ ba “tuyến phòng thủ Maginot”: Giá xăng không vượt quá 4 USD/gallon, tỷ giá USD/JPY không vượt quá 160, và lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm không vượt quá 5%. Nếu ba tuyến này vỡ trận, ông nhận định sẽ trực tiếp đe dọa tăng trưởng kinh tế, làn sóng đầu tư AI, và bong bóng tài sản.

Tuy nhiên, thực tế không mấy sáng sủa. Hartnett chỉ ra trong báo cáo rằng giá xăng tại Mỹ hiện đã quay lại trên 4 USD/gallon (tăng mạnh so với mốc 3 USD/gallon trước chiến tranh). Trong bối cảnh “chiến tranh kinh tế” Mỹ-Iran kéo dài, đồng thời kho dự trữ dầu thô và khoản dự trữ chiến lược của Mỹ đều ở mức thấp nhất 40-50 năm, dư địa để giá dầu giảm là rất hạn chế.

Về tỷ giá, Hartnett cho rằng sự can thiệp tiền tệ USD/JPY cần có sự phối hợp của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản với một đợt tăng lãi suất thực sự vào ngày 18/9, nhằm ổn định lãi suất dài hạn và hạn chế rủi ro Nhật bán phá giá trái phiếu Mỹ.

Trong khi đó, tuyến phòng thủ quan trọng nhất là kéo lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn về dưới 5%—điều này liên quan trực tiếp đến việc tránh sự kiện vỡ niềm tin tín nhiệm chính phủ Mỹ (đầu tiên là việc bị hạ xếp hạng tín nhiệm, tiếp đó là rủi ro thất bại đấu giá trái phiếu), đồng thời giữ cho chi phí vốn của các dự án AI không vượt tầm kiểm soát.

Vì sao cần “quasi-QE”: Áp lực kép từ 40 nghìn tỷ USD nợ công và tài trợ AI

Hartnett đã hệ thống lại ba lý do Bộ Tài chính phải can thiệp thị trường:

Thứ nhất, quy mô nợ công chạm ngưỡng lịch sử. Tổng trái phiếu kho bạc Mỹ vừa vượt mốc 40 nghìn tỷ USD và tiếp tục phình to với tốc độ khoảng 1 nghìn tỷ USD mỗi quý.

Thứ hai, lượng phát hành ròng trái phiếu kho bạc lấn át kênh huy động vốn doanh nghiệp. Trong năm 2026 và 2027, lượng phát hành ròng trái phiếu Mỹ dự kiến đều khoảng 2 nghìn tỷ USD, trực tiếp chèn ép không gian phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Cùng lúc đó, lượng trái phiếu liên quan AI phát hành năm nay đã đạt 200-300 tỷ USD, và cuộc chạy đua AI đã thành ưu tiên hàng đầu về an ninh quốc gia và vĩ mô của chính phủ Mỹ.

Thứ ba, số liệu và thị trường lệch pha, kích hoạt khủng hoảng niềm tin. Hartnett chỉ ra rằng, khi việc làm phi nông nghiệp và lạm phát đều đứng im, nhưng lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm lại tăng lên mức cao nhất 20 năm, nghĩa là niềm tin về tính bền vững tài khóa đã có dấu hiệu rạn nứt, “cần thiết phải lập tức phục hồi niềm tin thị trường”.

Chính trong bối cảnh đó, loạt biện pháp can thiệp kiểu “quyền chọn bán” của Yellen được tung ra liên tiếp: ký kết hiệp định hoán đổi USD với các quốc gia châu Á và vùng Vịnh, can thiệp tỷ giá đồng yên, và mới nhất là tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn với sự cho phép ngầm của Fed. Hartnett gọi chuỗi hành động này là “cơn hoảng loạn chính sách nhằm phục hồi thị trường thu nhập cố định”.

Ông cũng lưu ý, những pha can thiệp táo bạo về tài khóa còn cần cả Chủ tịch Fed, ông Waller, phát biểu một cách “diều hâu vừa phải” trong Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8—không nên quá bồ câu tránh áp lực lên USD, nhưng cũng không quá diều hâu gây căng thẳng thị trường.

“Thành công là điều được kỳ vọng, thất bại không thể hình dung nổi”

Hartnett tóm tắt hoàn cảnh cực đoan hiện tại bằng một câu: “Thành công là điều được kỳ vọng, thất bại là không thể hình dung nổi.”

Lập luận của ông là: QE là khởi đầu của thị trường giá lên sau thời kỳ Lehman, cũng là nền tảng của câu chuyện “quá lớn để sụp đổ” ở phố Wall. 20 năm kích thích tiền tệ phi thường đã dẫn tới mức tăng giá tài sản ngoài sức tưởng tượng. Vì vậy, vòng “quasi-QE” mới lẽ ra cũng phải được kỳ vọng là sẽ thành công.

Nhưng ngay sau đó ông đã đưa ra kịch bản rõ ràng khi thất bại:

“Nếu các thao tác ‘bẻ cong trong hoảng loạn’ của Yellen không thể kéo lợi suất 30 năm về dưới 5%, chúng ta sẽ chứng kiến đồng USD giảm mạnh, và chuyển dịch cấu trúc tài sản—bán khống tài sản rủi ro, bán khống đòn bẩy (công ty AI siêu năng lực, tín dụng tư nhân), và bán khống tài sản chu kỳ (cổ phiếu tài chính), cho tới kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.”

Với viễn cảnh này, vị thế mua chủ đạo của Hartnett tập trung vào vàng, cùng các tài sản kỳ hạn dài ít được thị trường để ý, bao gồm REITs, ETF công nghệ sinh học, ngân hàng khu vực, cổ phiếu vốn hóa nhỏ và bất động sản Hồng Kông.