Lời nhắc giao dịch vàng: Thị trường cân nhắc hiệu quả của Bộ Tài chính Hoa Kỳ trong việc "giải cứu" thị trường, giá vàng dao động ở mức cao, liệu đà tăng có thể tiếp tục?

VietStock ngày 21 tháng 8—— Giá vàng dao động mạnh giữa can thiệp mua lại của Bộ Tài chính và rủi ro lạm phát - địa chính trị, ngắn hạn tiếp tục biến động ở vùng giá cao. Thị trường đang hấp thụ kỳ vọng về “giao dịch phá giá” và sự bất định của chính sách Fed, trong khi giá dầu leo thang cùng lo ngại nợ công tạo nền tảng cho xu hướng tăng dài hạn, các ngân hàng đầu tư dự báo giá có thể lên tới 5,000 USD.

Do Bộ Tài chính Mỹ bất ngờ thông báo tăng cường mua lại trái phiếu kỳ hạn dài nên vàng ngày thứ Tư bất ngờ tăng hơn 4%. Sáng thứ năm (20/8), áp lực chốt lời cùng nhiều thông tin tiêu cực khiến vàng giao ngay giảm về 4,450.08 USD/ounce, sau đó phục hồi dần khi Bộ trưởng Tài chính Bessent lại phát tín hiệu “quy mô mua lại có thể vượt 4 tỷ USD”, và cuối cùng đóng cửa ở 4,516.19 USD, giảm nhẹ 0.1%. Trong ngày, giá cao nhất đạt 4,540.63 USD, mức cao nhất kể từ ngày 2/6. Hợp đồng vàng kỳ hạn tại Mỹ đóng cửa tăng 0.6%, lên 4,571.40 USD. Phía sau mức giá đóng cửa tưởng như bình lặng là cuộc đối đầu căng thẳng giữa lo ngại lạm phát và kỳ vọng lãi suất thực giảm, cũng như sự giằng co sâu sắc giữa can thiệp tài khóa, độc lập chính sách tiền tệ và các yếu tố xung đột địa chính trị.

Điều này phản ánh sự chuyển biến sâu sắc trong logic định giá tài sản toàn cầu hiện nay: Trong bối cảnh nợ công Mỹ lần đầu tiên vượt 40 nghìn tỷ USD, lợi suất dài hạn tiến sát đỉnh 20 năm và xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu lên cao, vàng không chỉ là pháo đài truyền thống để trú ẩn và chống lạm phát mà còn là sự “phản ánh tập trung” cho những nghi ngờ của thị trường về “bền vững tài khóa” và nguy cơ “phá giá tiền tệ”.

Mua lại của Bộ Tài chính: Biện pháp ngắn hạn hay đánh cược vào tín dụng dài hạn?

Thứ Tư, Bộ Tài chính Mỹ công bố sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn 10 - 30 năm, mỗi đợt ít nhất 4 tỷ USD, như một cú huých mạnh cho thị trường trái phiếu đang căng thẳng. Lợi suất dài hạn lập tức giảm sâu, USD bị bán tháo mạnh, các tài sản “giao dịch phá giá” như vàng đồng loạt tăng vọt. Bessent tiếp tục phát biểu vào thứ Năm nhấn mạnh quy mô mua lại trái phiếu có thể “thậm chí vượt trên 4 tỷ USD”, đồng thời khẳng định “lợi suất hiện chưa phản ánh cơ bản”. Biện pháp này nhắm tới ổn định thị trường trái phiếu vốn trồi sụt do thâm hụt ngân sách và nợ công tăng cao, đồng thời bơm thêm thanh khoản cho thị trường, nhất là giữa mùa hè giao dịch trầm lắng, cạnh tranh phát hành trái phiếu doanh nghiệp (bao gồm cả tài trợ cho cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo) gia tăng.

Tuy nhiên, thị trường không đồng thuận hoàn toàn. Lợi suất nhanh chóng hồi phục một nửa mức giảm của ngày trước đó vào thứ Năm, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên 4.698%, kỳ hạn 30 năm lên 5.238%, cho thấy nhà đầu tư nghi ngờ tính bền vững và đáng tin của can thiệp Bộ Tài chính. Chuyên gia chiến lược của Ngân hàng Đế quốc Thương mại Canada cho rằng đây giống như hành động “thử dò phản ứng thị trường” của Bessent, và “thị trường đang phản pháo lại”. Chuyên gia ngoại hối Scotia thẳng thắn nhận định, nếu Bộ Tài chính không muốn để thị trường trái phiếu phải gánh chịu áp lực về bền vững tài khóa và sự tín nhiệm của Fed, thì áp lực đó sẽ chuyển sang lên USD. Logic “giao dịch phá giá” kiểu này giúp vàng tăng mạnh ngắn hạn, nhưng nếu mua lại không thực sự cải thiện yếu tố cơ bản, nền tảng tăng giá của vàng cũng sẽ lung lay.

Sâu xa hơn, việc Bộ Tài chính liên tục can thiệp đang làm mờ ranh giới giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Chủ tịch Fed St. Louis Musalem nhấn mạnh Fed tập trung vào thị trường lao động và lạm phát, độc lập quyết định chính sách, không bị can thiệp bởi quản lý nợ. Chủ tịch Fed San Francisco Daly cũng nói lợi suất dài hạn hiện chưa đưa ra nhiều tín hiệu điều chỉnh chính sách và “vẫn còn giai đoạn đầu”. Nỗ lực nới lỏng điều kiện tài chính của Bộ Tài chính có thể trái ngược với quan điểm Fed vẫn cần tăng lãi suất để kìm lạm phát; căng thẳng giữa các thể chế này tự thân đã là chất xúc tác tiềm ẩn cho biến động giá vàng.

Dự báo lạm phát và lãi suất: Giá dầu “thêm dầu vào lửa”, vàng giằng co khó dứt

Trong khi đó, xung đột địa chính trị tiếp tục đổ thêm dầu vào lửa lạm phát. Do đàm phán xung đột Iran rơi vào bế tắc, thị trường lo ngại nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn ngày càng tăng, giá dầu thứ Năm tăng vọt hơn 2%, dầu Brent chốt ở 93.78 USD/thùng, dầu WTI của Mỹ đạt 88.15 USD/thùng - cả hai đều lên đỉnh trong một tháng. Trump đe dọa tiến hành “chiến tranh kinh tế” đối với các nước ủng hộ Iran, càng khiến thị trường kỳ vọng giá năng lượng và lạm phát tổng thể sẽ tăng mạnh. Lợi suất kỳ vọng hòa vốn trái phiếu bảo vệ lạm phát 5 năm và 10 năm lần lượt là 2.338% và 2.345%, cho thấy giá cả thị trường cho lạm phát tương lai đã tăng đáng kể.

Biên bản cuộc họp tháng 7 của Fed được công bố càng củng cố giọng điệu “diều hâu”. “Một số” thành viên sẵn sàng tăng lãi suất, “nhiều” người nói nếu lạm phát không giảm về mục tiêu 2% thì cần tăng chi phí vay. Chủ tịch Fed St. Louis Musalem thậm chí gợi ý sẽ ủng hộ tăng lãi suất tại họp tháng 9, và cho biết tình hình tài chính “khá nới lỏng”. Theo CME FedWatch, xác suất Fed không hành động vào tháng 9 là 67.4%, nhưng đến tháng 12 xác suất tăng lãi suất đã lên 67%. Kỳ vọng “trung lập ngắn hạn, nghiêng diều hâu trung hạn” này nâng đỡ lãi suất thực, theo đó gây áp lực lên giá vàng.

Vì vậy, vàng lâm vào trạng thái giằng co điển hình giữa hai phe: Một bên là kỳ vọng lợi suất thực dài hạn giảm nhờ Bộ Tài chính mua lại và USD yếu, bên còn lại là rủi ro lạm phát đẩy lên bởi giá dầu và khả năng Fed thắt chặt. Chuyên gia Morgan Stanley lạc quan dự báo - nếu Fed “giữ lãi suất không đổi”, giá vàng có thể vượt 5,000 USD/ounce vào năm 2027, thậm chí sớm hơn, nhưng nhấn mạnh biên độ biến động vẫn lớn. Cốt lõi của dự báo này là liệu lãi suất thực có tiếp tục giảm, và “giao dịch phá giá” có từ cảm xúc ngắn hạn thành xu hướng trung - dài hạn được hay không.

Làn sóng nợ và logic trú ẩn: Vai trò mới của vàng sau mốc 40 nghìn tỷ USD

Việc Mỹ vượt qua cột mốc tượng trưng 40 nghìn tỷ USD nợ công thổi sức sống mới vào câu chuyện dài hạn của vàng. Bessent cố gắng giảm nhẹ vai trò “ma thuật” của con số này, cho biết sẽ tiết kiệm được “hàng trăm tỷ đô” thông qua tăng trưởng kinh tế và cắt giảm lãng phí, gian lận, lạm dụng,... Ông cũng chỉ ra khoản tăng thâm hụt năm nay một phần do hoàn trả thuế bị Tòa án Tối cao phán bất hợp pháp, năm tới sẽ không tái diễn; xu hướng xây dựng nhà máy và trung tâm dữ liệu thúc đẩy chính sách khấu trừ “ngay lập tức” cũng làm giảm tạm thời thuế thu nhập doanh nghiệp. Tuy nhiên, các khoản chi tiêu cứng như an sinh xã hội, bảo hiểm y tế cùng chi phí lãi vay tiếp tục tăng (10 tháng tài khóa hiện tại đã gần 1.2 nghìn tỷ USD). Lợi suất dài hạn cao không chỉ đẩy chi phí đi vay của chính phủ lên, mà còn kéo theo chi phí vay mượn của doanh nghiệp và hộ gia đình - kể từ khi Trump và Israel tấn công quân sự Iran, lãi vay cố định 30 năm đã tăng trên 0.5 điểm phần trăm.

Trong bối cảnh đó, vàng như một phương tiện dự trữ giá trị truyền thống và thay thế tiền pháp định lại được kích hoạt chức năng trú ẩn và chống lạm phát. Đợt tăng phi mã của vàng sau thông báo mua lại trái phiếu hôm thứ Tư là phản ứng trực quan của thị trường đối với rủi ro “tài khóa dẫn dắt” và khả năng phá giá tiền tệ. Nhưng như thị trường trái phiếu tăng trở lại hôm thứ Năm cho thấy, nhà đầu tư chưa hoàn toàn rời bỏ tín nhiệm vào trái phiếu chính phủ, tình hình chưa thành "khủng hoảng khẩn cấp". Do đó, vàng chủ yếu phản ánh định giá rủi ro bất định, thay vì đặt cược vào khủng hoảng hệ thống.

Triển vọng tương lai: Tìm kiếm thế cân bằng mới trong biến động

Nhìn tổng thể, giá vàng hiện nay dao động ở vùng cao là hệ quả của nhiều lực lượng đối trọng lẫn nhau. Hành động mua lại của Bộ Tài chính cung cấp hỗ trợ thanh khoản và tín hiệu ngắn hạn, nhưng nghi ngờ của thị trường về tính bền vững cùng nền tảng tài khóa lại hạn chế đà tăng. Giá dầu và xung đột địa chính trị đẩy kỳ vọng lạm phát lên, củng cố lập trường “diều hâu” của Fed, giữ lãi suất thực ở mức cao. Trong khi đó, việc băng qua mốc 40 nghìn tỷ USD nợ công lại tiếp tục củng cố câu chuyện vàng trú ẩn trong trung - dài hạn. Mục tiêu 5,000 USD mà Morgan Stanley đưa ra dựa trên giả định Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng nếu lạm phát dai dẳng hơn dự báo hoặc can thiệp tài khóa mất tác dụng, rủi ro biến động và điều chỉnh sẽ rất lớn.

Sắp tới, thị trường sẽ theo dõi sát bài phát biểu của Chủ tịch Fed Walsh tại hội nghị Jackson Hole - nhà đầu tư kì vọng nội dung thực chất hơn so với cuộc họp báo tháng Bảy, chứ không phải lặp lại những thông điệp cao siêu, khó hiểu. Đồng thời, quy mô và tần suất thực tế của các đợt mua lại trái phiếu tiếp theo của Bộ Tài chính, diễn biến giá dầu, và mọi diễn biến tại Trung Đông đều sẽ là các biến số then chốt xác định hướng đi ngắn hạn của giá vàng. Trong bối cảnh ranh giới tài khóa - tiền tệ ngày càng mờ nhạt và áp lực kép từ nợ nần-triệt tiêu lạm phát, vàng không còn chỉ đơn thuần là công cụ trú ẩn, mà đã trở thành cửa sổ quan sát trật tự vĩ mô toàn cầu và độ tin cậy của chính sách. Khi giá vàng ở thế giằng co đỉnh cao, một cú bứt phá thực sự có lẽ cần tín hiệu chính sách rõ ràng hơn, kèm theo xác thực các yếu tố nền tảng; trước đó, biến động và điều chỉnh lặp đi lặp lại vẫn sẽ là chủ đạo.


(Biểu đồ vàng giao ngay hàng ngày, nguồn: YiHuiTong)

Múi giờ Đông Á 07:40. Giá vàng giao ngay hiện là 4,524.43 USD/ounce.