Mỹ và Canada sắp đạt được thỏa thuận thương mại mới, phía Mỹ đồng ý tạm thời hoãn áp thuế mới đến thứ Sáu

Ứng dụng Kinh tế Thông minh cho biết, sau nhiều tuần đàm phán thương mại căng thẳng và mối đe dọa của Mỹ về việc tăng thuế suất 50% đối với Canada tạm thời được dỡ bỏ, hai bên đang tiến gần đến một thỏa thuận thương mại mới. Thủ tướng Canada, ông Carney, phát biểu vào thứ Tư rằng hai nước đang tiến tới một thỏa thuận có thể củng cố "lợi thế của Canada" và hướng tới các điều kiện thương mại thuận lợi hơn trong các ngành chiến lược chủ chốt.

Tổng thống Mỹ, ông Trump, cho biết Mỹ và Canada đã "đạt được thỏa thuận". Ông tiết lộ rằng một buổi tối trước đã có một cuộc điện đàm "rất tốt" với ông Carney và hai bên đã đạt được bước đột phá về các vấn đề thương mại. Tuy nhiên, Trump cũng nhấn mạnh rằng thỏa thuận vẫn cần được phê duyệt cuối cùng. Phía Mỹ đã đồng ý hoãn áp dụng thuế suất mới dự kiến cho đến thứ Sáu, nhằm tạo thời gian cho hai bên hoàn tất các vòng đàm phán còn lại.

Trước đó, Trump từng đe dọa sẽ áp thuế suất 50% trên diện rộng với hàng hóa của Canada, nhưng đã thông báo hoãn chỉ chưa đầy hai tiếng trước khi mức thuế có hiệu lực. Trump cho biết quyết định này được đưa ra sau cuộc điện đàm với ông Carney và khẳng định phía Canada đã phản hồi các vấn đề then chốt mà Mỹ quan tâm.

Hiện nay, các ngành công nghiệp trọng điểm của Canada như thép, nhôm, gỗ và ô tô vẫn đang chịu mức thuế quan cao khá lớn từ Mỹ. Trump vào thứ Tư ám chỉ rằng Mỹ có thể giảm bớt một số loại thuế đối với sản phẩm thép và nhôm từ Canada để mức thuế này tiệm cận hơn với các quốc gia khác. Ông nói thêm rằng Canada hiện phải chịu mức thuế cao hơn một số quốc gia khác và phía Mỹ có thể sẽ điều chỉnh điều này.

Đội ngũ đàm phán thương mại của Mỹ và Canada tiếp tục đàm phán trong ngày. Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc cùng Trưởng đoàn đàm phán chính Canada Janice Charette đã gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tại Washington. Sau cuộc gặp, ông LeBlanc cho biết hai bên đang hợp tác để đưa thỏa thuận cuối cùng vào thực tiễn, công việc liên quan vẫn đang tiếp diễn. Carney nhấn mạnh đàm phán giữa hai nước đã đạt được "tiến bộ quan trọng".

Greer nhận định phía Mỹ "rất hài lòng" với kết quả đàm phán hiện tại, đồng thời tin tưởng thỏa thuận cuối cùng không chỉ tiếp tục bảo vệ người lao động, việc làm và chuỗi cung ứng của Mỹ, mà còn củng cố nền kinh tế Bắc Mỹ nói chung. Hai bên đã đạt được đồng thuận về các chủ đề then chốt như an ninh kinh tế và an ninh số, và hy vọng có thể xóa bỏ một số mâu thuẫn thương mại kéo dài mà Mỹ vẫn gặp phải.

Cùng lúc đó, Trump lại một lần nữa nhắc đến dự án đường ống dẫn dầu Keystone XL đã bị đình chỉ nhiều năm, ám chỉ dự án này có thể được khởi động lại. Keystone XL trước đó dự tính sẽ vận chuyển dầu thô từ Canada sang Mỹ, nhưng bị hủy bỏ sau khi cựu Tổng thống Mỹ Biden ký sắc lệnh hành pháp vào năm 2021.

Chế độ quản lý nguồn cung và các sản phẩm sữa của Canada cũng trở thành một trong những trọng tâm của vòng đàm phán này. Trump tuyên bố rằng theo thỏa thuận mới, các rào cản thương mại đối với sản phẩm nông nghiệp của Mỹ từ phía Canada sẽ bị giảm đáng kể, đồng thời khẳng định nông dân và nhà sản xuất Mỹ sẽ được hưởng lợi từ thỏa thuận này. Tuy vậy, phía Canada lại nhấn mạnh hệ thống quản lý nguồn cung của họ sẽ không bị ảnh hưởng.

LeBlanc cho rằng ông Carney đã yêu cầu rõ ràng việc bảo vệ chế độ quản lý nguồn cung của Canada và tự tin rằng hệ thống này sẽ được "giữ nguyên hoàn toàn" trong thỏa thuận cuối cùng. Chế độ quản lý nguồn cung của Canada chủ yếu áp dụng cho các ngành sữa, gia cầm và trứng, thông qua hạn ngạch nhập khẩu để kiểm soát sản phẩm nông nghiệp nước ngoài vào thị trường Canada, chỉ những sản phẩm vượt hạn ngạch mới phải chịu thuế cao.

Tuy nhiên, trước khi các chi tiết thỏa thuận cuối cùng được công bố, giới doanh nghiệp Canada vẫn giữ thái độ thận trọng. Phòng Thương mại Canada cho rằng việc tạm thời hoãn thuế 50% đã mang lại đôi chút không gian cho doanh nghiệp hai nước, nhưng việc chỉ trì hoãn chưa thể đem đến sự chắc chắn như một thỏa thuận chính thức. Hiệp hội Các nhà sản xuất và xuất khẩu Canada cũng cho biết, mối đe dọa thuế quan thường trực cùng sự bất ổn trong chính sách thương mại đang tác động tiêu cực đến quyết định dài hạn của doanh nghiệp về sản xuất, tuyển dụng, công nghệ và đầu tư vốn.

Thị trường hiện đặc biệt quan tâm tới việc hai bên có thể tận dụng cơ hội này để giải quyết vấn đề thuế vốn có với các ngành thép, nhôm, gỗ, ô tô và phụ tùng ô tô hay không. Liên đoàn Doanh nghiệp độc lập Canada cho biết, trước khi hiểu rõ các mức thuế ngành này liệu có chuyển biến thực chất không, vẫn còn khó để đánh giá toàn diện tác động của thỏa thuận tiềm năng.

Chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Scotia Canada, Derek Holt, cho rằng diễn biến mới nhất đã nâng cao khả năng đạt được một thỏa thuận thương mại toàn diện trước cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ vào tháng 11. Nếu hai bên có thể gia hạn Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada và giảm rõ rệt tình trạng bất ổn về chính sách thương mại, đây sẽ là động lực tích cực với tăng trưởng kinh tế Canada, trong khi tác động tới Mỹ là hạn chế, đồng thời có thể cải thiện niềm tin của doanh nghiệp, thị trường và người tiêu dùng vào triển vọng kinh tế Canada. Sau khi Trump thông báo tạm dừng việc áp thuế, đồng đô la Canada tăng nhẹ so với đồng đô la Mỹ.