Phố Wall đánh giá thế nào về động thái bất ngờ của Bộ Tài chính Mỹ? Biến thể QT xuất hiện, một lần nữa xuất hiện "quyền chọn bán kiểu Trump", Walsh gặp rắc rối với kiểm soát lạm phát

Bộ Tài chính Mỹ bất ngờ mở rộng quy mô mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài, phát đi tín hiệu can thiệp giữa lúc thị trường trái phiếu chịu áp lực, khiến Phố Wall tranh luận sôi nổi — đây rốt cuộc là quản lý thanh khoản kỹ thuật thông thường, hay là khởi đầu của việc chủ động kiềm chế lợi suất kỳ hạn dài?

Vào thứ Tư, Bộ Tài chính thông báo sẽ tăng gấp đôi giới hạn mua lại trái phiếu có kỳ hạn 10 đến 30 năm, mỗi lần quy mô tối thiểu nâng lên ít nhất 400 triệu USD. Sau tin tức này, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm giảm 6 điểm cơ bản, lợi suất kỳ hạn 30 năm trong phiên từng giảm khoảng 10 điểm cơ bản — trước đó loại trái phiếu này vừa chạm mốc cao nhất trong 19 năm qua.

Nhiều chuyên gia phân tích chỉ ra, thời điểm công bố động thái này tự thân nó đã gửi đi tín hiệu mạnh mẽ: các quan chức đang cảm thấy lo lắng về tình hình hiện tại.

Tuy nhiên, thị trường nhìn chung vẫn thận trọng về hiệu quả thực chất của biện pháp này. Nhiều nhà phân tích nhấn mạnh, mua lại không thay đổi các yếu tố nền tảng như thâm hụt ngân sách và áp lực cung ứng. Đồng thời có quan điểm cho rằng, động thái này có thể khiến nhiệm vụ đưa lạm phát về mức mục tiêu 2% của Chủ tịch Fed Walsh trở nên phức tạp hơn.

Tại sao việc công bố mở rộng chương trình mua lại trái phiếu lần này lại quan trọng?

Chính phủ Mỹ đã mua lại những trái phiếu gọi là “off-the-run” (không còn phát hành trên thị trường sơ cấp) gần hai năm nay, trước đây cách làm này không gây nhiều chú ý. Nhưng lần này, tình hình rõ ràng đã khác.

Về mặt kỹ thuật, việc mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính nhằm cung cấp “hỗ trợ thanh khoản” — mục đích không phải là hạ thấp lợi suất chuẩn hiện tại, mà là ngăn lợi suất các trái phiếu cũ, thanh khoản kém, chỉ vì thiếu giao dịch mà tăng quá nhanh.

Khi Bộ Tài chính thông báo tiếp tục mở rộng quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn dài hôm thứ Tư, lợi suất trái phiếu 30 năm của Mỹ vừa chạm mốc cao nhất trong 19 năm qua.

John Briggs, trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại Natixis Corporate & Investment Banking, cho rằng nếu Bộ Tài chính công bố kế hoạch này trong thông báo tái cấp vốn định kỳ hàng quý, phản ứng thị trường có thể sẽ không mạnh như vậy.

Nhưng ông bổ sung, thời điểm này cho thấy các quan chức “không hài lòng với những gì đang diễn ra lúc đó”.

“Giờ bạn phải lo ngại về khả năng Bộ Tài chính sẽ có thêm các biện pháp để hạn chế việc tăng lợi suất trong tương lai.”

Nếu lấy ngắn đổi dài, thì đây là “Operation Twist” bản Bộ Tài chính

Bộ Tài chính không nói rõ sẽ lấy nguồn tiền nào để mua lại các trái phiếu này. Các thành viên thị trường dự đoán, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phát hành thêm trái phiếu ngắn hạn để cấp vốn cho hoạt động mua lại này. Nếu thực tế các quan chức dùng nguồn cung trái phiếu ngắn hạn thay cho nợ kỳ hạn dài, thì động thái này tương tự như “Operation Twist” bản Bộ Tài chính.

James Knightley, chuyên gia kinh tế quốc tế trưởng của ING nhận định, "Chúng ta có thể sẽ chứng kiến thêm phát hành ở đầu ngắn để phục vụ mục đích thanh khoản". Một chuyên gia khác, Murray, cũng cho rằng, "Để tài trợ cho thâm hụt, khối lượng phát hành yêu cầu sẽ tăng ở đầu ngắn, điều này có nghĩa đường cong lợi suất ngắn hạn sẽ có nhiều phát hành hơn".

Peter Boockvar, CIO của One Point BFG Wealth Partners, thẳng thắn nhận xét, "Đây không phải là trả nợ, chỉ là sắp xếp lại kỳ hạn đáo hạn của trái phiếu chính phủ".

George Saravelos, chiến lược gia của Deutsche Bank, viết trong một báo cáo: “QT đã đến.” Ông gọi đây thực chất là dạng “kiềm chế tài chính tương đối nhẹ”.

Các chuyên gia kinh tế của Evercore, Krishna Guha và Marco Casiraghi, so sánh hành động này của Bộ Tài chính là “QT với quy mô cực kỳ nhỏ”, và cảnh báo rằng nếu hiệu quả của chính sách hạn chế, thậm chí có thể phản tác dụng. Họ cũng chỉ ra: “Hoạt động này gần như chẳng thay đổi bất kỳ yếu tố cơ bản nào.”

Lại là một lần “quyền chọn bán kiểu Trump”

Người dẫn chương trình CNBC Jim Cramer cho rằng, Bộ Tài chính Mỹ mở rộng quy mô mua lại trái phiếu có thể giúp giảm áp lực thị trường ngắn hạn, nhưng sự can thiệp bất thường này cũng nhấn mạnh áp lực mà thị trường trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ đang phải gánh chịu.

Cramer cho rằng: “Tôi nghĩ rất nhiều người muốn chứng kiến đà tăng này (chứng khoán) tiếp tục kéo dài, có người còn nói rằng họ đang thực hiện điều đó theo cách tệ nhất có thể.”

“Đây chính là một quyền chọn bán (put), rõ ràng là put.” Cramer nói. Trước đây, ông Cramer và những người khác gọi xu hướng ưu ái các chính sách hỗ trợ thị trường của chính quyền Trump là “quyền chọn bán kiểu Trump”.

Cramer tin rằng, lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài của Mỹ tăng vọt xuất phát từ nhiều lý do: nhà đầu tư đòi hỏi bù rủi ro cao hơn khi nắm giữ nợ công dài hạn, cơ cấu nhà đầu tư trái phiếu chính phủ Mỹ thay đổi, cộng với sự bùng nổ phát hành trái phiếu của doanh nghiệp để xây dựng hạ tầng AI.

Nhìn chung, Cramer vẫn duy trì thái độ thận trọng. Ông chỉ ra, động thái mua trái phiếu của Bộ Tài chính chỉ giúp làm dịu áp lực tăng lợi suất, chứ không thể xóa đi nguyên nhân cơ bản khiến lợi suất kỳ hạn dài tăng — đặc biệt là rủi ro lạm phát xuất phát từ giá dầu tăng do chiến tranh Iran.

Động thái này cũng dấy lên lo ngại ở một số nhà kinh tế rằng việc kiểm soát lạm phát có thể bị ảnh hưởng.

Joe Brusuelas, chuyên gia kinh tế trưởng của RSM, nhận định rằng nỗ lực kiểm soát lợi suất có thể khiến nhiệm vụ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% của Fed khó khăn hơn. Ông dẫn lại quan điểm của Chủ tịch Fed Walsh, người ủng hộ để thị trường định giá lãi suất, cho rằng các động thái của Bộ Tài chính có thể khiến lợi suất bị dìm xuống thấp một cách nhân tạo, do đó làm phức tạp hóa việc kiểm soát lạm phát.

Brusuelas viết trong báo cáo, Bộ trưởng Tài chính Bessenet "là một chính trị gia, quan tâm ngắn hạn hướng tới cuộc bầu cử sắp tới, thay vì tập trung khôi phục sự ổn định giá cả".

Nhiều thành viên thị trường vẫn tỏ ra thận trọng về hiệu quả thực chất của việc mua lại lần này.

Krishna Guha, Giám đốc chiến lược chính sách toàn cầu và ngân hàng trung ương của Evercore ISI, nhận định trong báo cáo gửi khách hàng rằng, biện pháp mở rộng này "có thể giúp thu hút những nhà đầu tư tiềm năng vốn đã chú ý do lợi suất tăng trước đó, đồng thời khiến những vị thế bán khống ngắn hạn phải mua bù, và ngăn không cho các nhà đầu tư bán khống quá mức vì lo bị đánh úp lần nữa." Nhưng ông cũng bổ sung, "biện pháp này gần như không thay đổi yếu tố nền tảng, đặc biệt là với nhu cầu huy động vốn trái phiếu khổng lồ cho các dự án hạ tầng AI hoặc tài trợ cho mức thâm hụt ngân sách lớn của chính phủ".

Jack McIntyre, quản lý danh mục tại Brandywine Global Investment Management, thừa nhận rằng tâm lý tiêu cực với thị trường dài hạn toàn cầu "là giai đoạn ảm đạm nhất tôi từng chứng kiến từ trước tới nay", và nhấn mạnh "điều duy nhất có thể thực sự kéo giảm lãi suất dài hạn là kinh tế chậm lại hoặc xung đột Iran được giải quyết — mà tôi chưa chắc đã tới thời điểm đó".

Khi quy mô mua lại liên tục được mở rộng, đặc biệt tập trung vào can thiệp kỳ hạn dài, thị trường đã tranh luận xem động thái này có phải là một dạng "kiểm soát đường cong lợi suất phiên bản tài khóa" (YCC) hay không.

Chuyên gia kinh tế Mohamed El-Erian viết trên nền tảng X rằng kế hoạch lần này "dù về giá trị tuyệt đối hay so với lượng phát hành ròng đều khá nhỏ", chủ yếu là một phần của "triển khai kiểm soát đường cong lợi suất" rộng hơn.

Lần mua lại này là tín hiệu cho thấy Bộ Tài chính không hài lòng với hiện trạng, khiến các vị thế bán phải mua bù.

John Briggs, trưởng bộ phận chiến lược về lãi suất Mỹ của Natixis Corporate & Investment Banking, nhấn mạnh nếu Bộ Tài chính công bố phương án tương tự trong thông báo tái cấp vốn định kỳ, phản ứng thị trường có thể không mạnh mẽ như bây giờ. Ông cho rằng thời điểm này cho thấy các nhà chức trách "không thích tình hình hiện tại" và cảnh báo "giờ bạn phải lo ngại về khả năng Bộ Tài chính có thể tiếp tục hành động nhằm hạn chế lợi suất tăng".

Chiến lược gia vĩ mô Cameron Crise đánh giá động thái này là "tín hiệu rõ ràng rằng Bộ Tài chính chú ý sát đến thị trường và lo ngại về lợi suất kỳ hạn dài", song ông cũng lưu ý, "mức tăng quy mô như vậy không thể đảo ngược xu hướng bán tháo dài hạn, nhưng tín hiệu này đủ mạnh để kích thích sự mua bù bán của phe bán khống".