Các nhà kinh tế của Cục Dự trữ Liên bang San Francisco ước tính lãi suất trung lập trung hạn ở mức 1,5%, cho thấy chính sách của Fed đang ở trạng thái “nới lỏng”.

Thông tin từ Zhihu Finance APP cho biết, nghiên cứu mới nhất của nhà kinh tế học Vasco Cúrdia thuộc Fed San Francisco ước tính lãi suất trung tính trung hạn của kinh tế Mỹ vào khoảng 1,5%, tuy nhiên, ước tính này còn nhiều bất định lớn. Giá trị này hàm ý rằng lãi suất chính sách hiện tại của Fed có thể đang ở trạng thái nới lỏng.

Chỉ số này nhằm đo lường lãi suất tự nhiên trong trung hạn, là một tham chiếu quan trọng để đánh giá chính sách tiền tệ đang ở trạng thái thắt chặt hay nới lỏng. Fed San Francisco định nghĩa lãi suất tự nhiên là lãi suất thực ngắn hạn khi nền kinh tế vận hành ở tốc độ tăng trưởng tiềm năng.

1,5% lãi suất trung tính có ý nghĩa gì?

Nghiên cứu của Cúrdia áp dụng phương pháp đo lường theo chiều trung hạn, nhằm làm mượt các biến động mạnh và nhiễu thống kê thường thấy trong các ước tính ngắn hạn. Kết quả ước tính 1,5% này cao hơn rõ rệt so với mức mà một số mô hình trước đây từng gợi ý.

Nếu giả định lạm phát tiềm năng ít nhất là 2,5%, thì lãi suất trung tính thực ở mức 1,5% sẽ tương ứng với lãi suất chính sách trung tính danh nghĩa khoảng 4%. Nói cách khác, khi lãi suất chính sách của Fed dưới 4%, chính sách tiền tệ về mặt lý thuyết vẫn còn nới lỏng; ngược lại, nếu vượt 4%, sẽ bắt đầu kìm hãm nền kinh tế.

Hiện tại, lãi suất chính sách của Fed duy trì trong khoảng 3,5% tới 3,75%. Nói cách khác, hiện Fed không chỉ chưa “đạp phanh”, mà thực tế còn đang “nhấn ga”.

Kết luận này có sự khác biệt rõ rệt so với đánh giá hiện tại của đa số quan chức Fed rằng chính sách tiền tệ đang ở vùng hạn chế, hoặc cùng lắm là tiệm cận trung tính.

Những thay đổi lớn trong ước tính lãi suất tự nhiên

Nghiên cứu của Cúrdia còn cho thấy giá trị ước tính lãi suất tự nhiên đã thay đổi đáng kể theo thời gian. Biểu đồ dưới đây cho thấy, từ cuối những năm 1980 đến những năm 1990, lãi suất tự nhiên ở mức cao; trước và sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, lãi suất tự nhiên rơi vào vùng âm, những năm gần đây dần hồi phục.

Cần đặc biệt nhấn mạnh rằng lãi suất trung tính không phải là biến động kinh tế có thể quan sát được trực tiếp, mà là giá trị lý thuyết được ước tính dựa trên các mô hình kinh tế cụ thể. Sự khác biệt về cách xây dựng mô hình, lựa chọn dữ liệu, giả định tham số,... đều có thể dẫn tới sai lệch đáng kể của kết quả.

Ngay cả Cúrdia cũng thẳng thắn thừa nhận, giá trị ước tính 1,5% vẫn còn nhiều bất định lớn.

Thị trường vẫn dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 9

Hiện định giá thị trường cho thấy, xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 là khoảng 69%; đến kỳ họp tháng 12, nhà đầu tư chỉ kỳ vọng sẽ có thêm một lần tăng lãi suất trong năm nay. CPI, PPI cùng các số liệu việc làm của Mỹ đều phát đi tín hiệu hạ nhiệt, khiến thị trường đánh giá lại sự cần thiết phải siết chặt chính sách tiền tệ thêm nữa của Fed.

Goldman Sachs cho rằng trước kỳ họp chính sách tiền tệ tháng 9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang chưa có đủ thành viên chuyển sang thái độ “diều hâu”, chưa đủ để kích hoạt tăng lãi suất. Trừ khi các số liệu kinh tế tháng 8 sắp công bố có biến động mạnh bất ngờ, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất.

Đáng chú ý, thị trường trái phiếu Mỹ hiện đang trải qua biến động dữ dội, lợi suất trái phiếu 30 năm của Mỹ từng tăng vọt lên 5,3%, mức cao nhất kể từ năm 2007, phản chiếu lo ngại sâu sắc của thị trường về lạm phát dài hạn, thâm hụt ngân sách và hướng đi chính sách của Fed. Hiện tượng này cho thấy logic định giá trái phiếu Mỹ đang trải qua cuộc tái định hình sâu rộng, đồng thời Fed đang đối diện thế tiến thoái lưỡng nan chưa từng có tiền lệ về chính sách.