Phiên bản kỷ niệm 20 năm iPhone bằng kính toàn phần của Apple (AAPL.US) gây tranh cãi: Jefferies vừa thông báo đã bị hủy bỏ, nhưng nguồn tin thân cận lập tức phủ nhận và cho biết dự án vẫn đang được triển khai theo kế hoạch.

Trang tin tức tài chính Zhihui Finance APP cho biết, ngay trước thềm sự kiện ra mắt iPhone 18 vào tháng 9 và Tân CEO John Ternus chuẩn bị chính thức tiếp quản chức vụ vào ngày 1/9, một cuộc tranh luận kịch liệt về chiến lược sản phẩm tương lai của Apple đã bùng nổ giữa Phố Wall và Thung lũng Silicon. Ngày 10/8, nhà phân tích Edison Lee từ Jefferies đã bất ngờ hạ bậc xếp hạng Apple xuống mức “kém hơn thị trường” với lý do “khảo sát chuỗi cung ứng cho thấy iPhone toàn kính đã bị huỷ bỏ do tỷ lệ thành phẩm quá thấp”. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau đó, Bloomberg dẫn lời một số nguồn tin thân cận đã phủ nhận rõ ràng: lộ trình sản phẩm của Apple không thay đổi, phiên bản iPhone kỷ niệm 20 năm với chất liệu chủ đạo là kính vẫn sẽ ra mắt vào năm 2027 như kế hoạch.

Năm 2027 có ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với Apple – iPhone sẽ chạm mốc 20 năm ra đời. Mười năm trước, vào dịp kỷ niệm 10 năm, Apple đã bỏ qua iPhone 9 và tung ra iPhone X với ý nghĩa bước ngoặt trọng đại, định hình lại cấu trúc sản phẩm nhờ màn hình tràn viền và Face ID.

Kịch bản bi quan của Jefferies: Tỷ lệ thành phẩm thấp khiến iPhone toàn kính “yểu mệnh”

Trong báo cáo ngày thứ Hai, nhà phân tích Edison Lee từ Jefferies đã gây chú ý lớn khi tuyên bố rằng, iPhone toàn kính kỷ niệm 20 năm dự kiến ra mắt vào tháng 9/2027 đã bị chính thức huỷ bỏ do “tỷ lệ thành phẩm quá thấp” theo điều tra chuỗi cung ứng.

Thiết bị nói trên từng mang trong mình hoài bão lớn nhất của cựu giám đốc thiết kế Jony Ive: biến smartphone giống như một khối kính liền mạch. Jefferies ước tính giá bán lẻ bình quân hỗn hợp (ASP) của thiết bị này có thể đạt tới 2.060 USD, cao hơn nhiều so với iPhone 17 Pro Max khởi điểm 1.199 USD.

Jefferies cho rằng việc huỷ bỏ iPhone toàn kính là một “đòn giáng lớn”. Lập luận của nhà phân tích này cũng rất rõ ràng và khắt khe:

Thứ nhất, lộ trình nâng cấp các mẫu cao cấp bị gián đoạn. Kế hoạch dài hạn của Apple là triển khai thiết kế toàn kính cho các dòng iPhone Pro và Pro Max tương lai, để tiếp tục đẩy cao giá bán và biên lợi nhuận. Việc dừng lộ trình này đồng nghĩa khả năng nâng ASP thông qua hình thái cải tiến sẽ khó khăn hơn nhiều so với kỳ vọng.

Thứ hai, màn hình gập khó trở thành “cứu tinh”. Sau khi bỏ iPhone toàn kính, dòng iPhone gập trở thành động lực tăng ASP và biên lợi nhuận duy nhất. Tuy nhiên, Lee cho rằng iPhone màn hình gập nhiều khả năng vẫn là một sản phẩm ngách, bản 256GB dự kiến khởi điểm 2.199 USD và phiên bản cao cấp nhất tới 3.099 USD. Dự báo doanh số cả năm tài khóa 2028 chỉ khoảng 14 triệu máy - khó duy trì được chiến lược cao cấp hoá tổng thể của Apple.

Dựa trên các đánh giá này, Jefferies đã hạ xếp hạng Apple từ “giữ” xuống “kém hơn thị trường”, đồng thời giảm mạnh giá mục tiêu từ 285,56 xuống 263,66 USD, ẩn ý dư địa suy giảm khoảng 16%. Ngân hàng này cũng điều chỉnh dự báo tốc độ tăng trưởng kép hàng năm ASP iPhone từ 9,0% còn 6,8% giai đoạn 2026-2031, và giảm dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu năm tài chính 2028 và 2029 lần lượt 2,1% và 3,4%.

Phản đòn lạc quan từ “người trong cuộc”: Lộ trình không thay đổi, thiết kế đã thỏa hiệp

Tuy nhiên, báo cáo của Jefferies chỉ sống sót chưa tới 24h. Ngày 11/8, truyền thông dẫn lời người trong ngành đã phản bác trực tiếp thông tin iPhone toàn kính bị huỷ. Theo đó, Apple “dự kiến sẽ ra mắt iPhone Pro vào năm sau với thiết kế ngoại hình mới sử dụng chất liệu kính”. Nguồn tin nhấn mạnh: “Lộ trình sản phẩm của Apple không thay đổi”.

Hai mẫu iPhone Pro đời mới số hiệu nội bộ V73 và V74 đều sử dụng kính cho cả mặt trước lẫn mặt sau, và phần kính này uốn cong sang hai bên sườn, khung giữa được chế tác bằng kim loại.

Tuy vậy, báo cáo cũng chỉ ra nguồn gốc của tranh cãi: Apple đã thực sự thoả hiệp về thiết kế. Studio thiết kế từng kỳ vọng ý tưởng lý tưởng hoá hơn, dùng nhiều kính ít kim loại nhưng đã bị gạt bỏ từ rất sớm. Khi áp dụng thiết kế này, Apple gặp rắc rối với việc kết nối các tấm kính, giải quyết vấn đề sản xuất hàng loạt quy mô lớn là không khả thi.

Điều này có nghĩa, iPhone toàn kính không bị “huỷ bỏ” mà thực chất chuyển từ phương án “nguyên khối kính” đầy táo bạo sang phương án khả thi hơn: “kính uốn sang hai bên, đi kèm khung kim loại”. Apple đang dùng sự thoả hiệp về kỹ thuật để đánh đổi lấy đột phá thiết kế – kịch bản đã xuất hiện nhiều lần trong lịch sử phát triển sản phẩm của Apple.

Thiết kế iPhone mới thường sẽ được quyết định cuối cùng vào khoảng một năm trước khi sản phẩm ra mắt vào mùa thu. Nghĩa là phương án cho 2027 đã vào giai đoạn thử nghiệm cuối và cơ bản chốt – trừ phi có các sự cố không thể lường trước.

Tuy nhiên, studio thiết kế của Apple từng đề xuất một phương án cực đoan hơn - sử dụng nhiều kính và ít kim loại hơn - song đã bị loại bỏ từ giai đoạn rất sớm. Nguyên nhân là do Apple gặp khó khăn về kỹ thuật khi kết nối các tấm kính, và thiết kế này không đáp ứng được yêu cầu sản xuất đại trà. Điều này cũng lý giải sự khác biệt giữa “toàn kính” và “kính chủ đạo” – Apple không từ bỏ cải tiến lớn về chất liệu kính, chỉ từ bỏ phiên bản phi thực tế “toàn kính không ghép nối”.

Thế khó chiến lược: Chi phí bộ nhớ leo thang và lộ trình cao cấp hóa

Bất kể hình thái cuối cùng của iPhone toàn kính ra sao, cuộc tranh luận này đều cho thấy mâu thuẫn chiến lược chủ chốt mà Apple đang đối mặt.

Chi phí bộ nhớ đang leo thang phi mã. Nhà phân tích Erik Woodring thuộc Morgan Stanley dự báo chi phí trung bình DRAM của Apple sẽ tăng khoảng 370% trong giai đoạn 2025 đến 2027. Gần đây, Apple đã phải tăng giá Mac và iPad vì lý do trên, CEO Tim Cook cho rằng việc tăng giá là “không thể tránh khỏi”. Khả năng iPhone 18 tăng giá toàn bộ các phiên bản thêm 200 USD cũng ngày càng lớn.

Theo khảo sát chuỗi cung ứng của Jefferies, mỗi lần tăng 4GB DRAM sẽ khiến chi phí linh kiện vật tư iPhone tăng thêm 60-70 USD. iPhone 19 Pro Max sẽ nâng dung lượng DRAM từ 12GB lên 16GB, nhưng chỉ áp dụng riêng cho dòng này – đây chính là minh chứng áp lực chi phí đã hiện rõ.

Apple Intelligence hiện vẫn chưa thực sự tạo đột phá – đây cũng là một lý do chính để Jefferies điều chỉnh hạ bậc xếp hạng. Nếu AI không thể trở thành động lực thúc đẩy chu kỳ thay máy, Apple sẽ phải đối mặt với bài toán khó giữa “tăng giá phần cứng” và “áp lực doanh số”.

Thử thách lớn đầu tiên thời đại Ternus

Cuộc tranh luận về “một khối kính” đúng vào thời điểm Apple chuyển giao quyền lực. Ngày 1/9, John Ternus xuất thân kỹ sư phần cứng sẽ chính thức thay Tim Cook làm CEO. Những phát triển và thoả hiệp về iPhone toàn kính sẽ là hình bóng thu nhỏ cho quyết sách sản phẩm quan trọng đầu tiên của Ternus ở vị trí mới.

Với nhà đầu tư, cuộc “La Mã sơ môn” này phản ánh một sự thật cốt lõi: chiến lược nâng cấp sản phẩm của Apple đang vướng kẹt giữa hai thách thức về kỹ thuật và chi phí lớn chưa từng thấy. Dù iPhone toàn kính bị “huỷ bỏ” hay “thoả hiệp”, thực tế là trong bối cảnh chi phí bộ nhớ tăng vọt, AI chưa đủ để kích cầu thay máy, thì con đường duy trì mức giá cao nhờ đổi mới thiết kế của Apple cũng khó khăn hơn kỳ vọng.