Chiến sự Mỹ-Iran tạm dừng! Giá dầu Brent lao dốc hơn 7% xuống dưới 90 USD, giá vàng tăng vọt 40 USD chờ đợi quyết định “sống còn” của Fed

　　Sau 13 ngày liên tiếp diễn ra các cuộc tấn công quân sự, cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran bất ngờ tạm dừng vào cuối tuần trước, khiến thị trường hàng hóa toàn cầu biến động mạnh. Trong phiên giao dịch châu Á ngày thứ Hai (27/7), hợp đồng tương lai dầu Brent quốc tế có lúc lao dốc hơn 7%, xuyên thủng mốc 90 USD/thùng; hợp đồng tương lai dầu WTI cũng giảm mạnh hơn 5%, dao động quanh mức 84 USD/thùng. Cùng lúc đó, giá vàng giao ngay mở cửa tăng mạnh gần 40 USD, từng lúc chạm mức 4096 USD/ounce, tăng hơn 1%.

　 Cuộc đảo chiều bất ngờ trên thị trường xuất phát từ sự đồng thuận giữa Washington và Tehran vào cuối tuần — Mỹ tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran, Iran cũng đồng thời dừng các hành động phản công. Tâm lý thị trường quay đầu nhanh chóng khỏi mức định giá cực đoan "phí chiến tranh", nhưng đợt hồi phục này là dấu hiệu đảo chiều xu hướng hay chỉ là hiện tượng nhất thời sẽ phụ thuộc vào sự đan xen của nhiều biến số trong tuần này.

　 Tạm dừng chiến sự: "Cửa sổ ngoại giao" sau 13 ngày tấn công liên tiếp

　 Ngày 24/7, Tổng thống Mỹ Trump đã phá vỡ thông lệ phê duyệt kế hoạch tấn công quân sự hàng ngày suốt hai tuần trước đó, ra lệnh cho quân đội không tiến hành tấn công Iran trong ngày. Sau đó, quân đội Mỹ đã không thực hiện bất kỳ cuộc không kích mới nào trong hai đêm liên tiếp. Đại diện thường trực của Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết vào Chủ Nhật rằng, việc tạm dừng nhằm "tạo thêm không gian" cho các cuộc đàm phán ngoại giao.

　 Phía Iran cũng đồng thời nhấn nút tạm dừng. Người phát ngôn quân đội Iran Akraminia xác nhận, do quân đội Mỹ không phát động tấn công, Iran theo chiến lược "ăn miếng trả miếng" đã dừng các hành động phản kích. Cùng lúc đó, phái đoàn Oman đã đến Iran để đàm phán về các quy định mới nhằm mở lại eo biển Hormuz. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết, cuộc đàm phán về quản lý an toàn hàng hải qua eo biển với Oman "hiệu quả và đạt được một số tiến bộ nhất định".

　 Tuy nhiên, sự mong manh của lệnh ngừng bắn không thể xem nhẹ. Các nguồn tin Iran cho biết, họ "nghi ngờ nhiều hơn lạc quan" về thiện chí ngừng bắn của phía Mỹ, cho rằng đây nhiều khả năng chỉ là điều chỉnh mang tính chiến thuật hơn là thay đổi thiện chí thực sự. Chính Trump cũng phát ra tín hiệu hai chiều — vừa khẳng định Iran "lần này rất nghiêm túc", vừa đe dọa "nếu cần thiết, hoàn toàn có thể nâng lên mức cao hơn".

　 Biến động mạnh trên thị trường dầu: Brent xuyên thủng 90 USD, cả tháng vẫn tăng 30%

　 Ngay khi có tin "tạm dừng", thị trường dầu nhanh chóng lao dốc. Giá dầu Brent tiêu chuẩn toàn cầu chỉ trong vài phút mở cửa đã giảm hơn 7%, xuyên thủng mức 90 USD/thùng, sau đó hồi phục về quanh 92 USD. Hợp đồng dầu WTI giảm khoảng 5,5%, ghi nhận mức 84,40 USD/thùng. Giá khí đốt tự nhiên châu Âu cũng đồng thời giảm mạnh, có lúc mất đến 7,8%.

　 Đằng sau đợt lao dốc lần này là diễn biến tăng giá điên cuồng trước đó — chịu ảnh hưởng từ xung đột Mỹ-Iran lan rộng từ eo biển Hormuz sang Biển Đỏ, giá dầu Brent tháng này đã tăng tổng cộng khoảng 30% và từng vượt mốc 100 USD/thùng vào tuần trước. Cuộc xung đột kéo dài gần năm tháng đã gây ra lo ngại lớn về tác động đối với lạm phát toàn cầu.

　 Dù Mỹ tạm ngừng tấn công, chiến sự ở hướng Biển Đỏ vẫn tiếp diễn. Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố trong 48 giờ đã tấn công ba tàu chở dầu của Saudi Arabia, đồng thời duy trì lệnh phong tỏa đường biển với các tàu liên quan đến Saudi. Cảng Yanbu của Saudi — từ khi eo Hormuz thực tế bị đóng, đã trở thành cảng xuất khẩu dầu chính của Saudi với sản lượng lên tới hàng triệu thùng mỗi ngày — cùng nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu Aramco tại Jizan đều đang bị đe dọa.

　 Chuyên gia phân tích năng lượng cấp cao của MST Marquee, Saul Kavonic bình luận: "Các thông tin về tạm dừng tấn công và đàm phán tiến triển đã nâng kỳ vọng về khả năng giảm leo thang trở lại. Tuy nhiên, mọi vấn đề cốt lõi như quyền kiểm soát eo biển của Iran cũng như chương trình tên lửa và hạt nhân vẫn chưa thể giải quyết, bất kỳ lệnh ngừng bắn nào cũng rất có khả năng chỉ là tạm thời".

　 Vàng bật tăng trở lại: Từ áp lực trú ẩn sang giảm lo ngại lạm phát

　 Đồng thời với giá dầu giảm mạnh, giá vàng có động lực phục hồi hiếm hoi. Vàng giao ngay mở cửa tăng gần 40 USD lên mức 4096,33 USD/ounce, tương đương tăng khoảng 1%. Giá bạc thậm chí còn tăng mạnh hơn, có lúc vượt 2,8% trong phiên. Lý do vàng tăng rõ ràng và trực tiếp: xung đột Mỹ-Iran tạm ngưng đã làm dịu rủi ro nguồn cung dầu, nỗi lo lạm phát tạm thời hạ nhiệt; giá dầu hạ giúp giảm áp lực tăng lãi suất của Fed, chỉ số USD mở phiên thấp và giảm, có lúc giảm 0,23%.

　 Tuy vậy, dư địa tăng giá vàng vẫn bị giới hạn bởi nhiều yếu tố. Nhà giao dịch kim loại độc lập Tai Wong chỉ ra rằng, dù vàng và bạc dường như đã tạo đáy tương ứng quanh mức 3950 USD và 55 USD, nhưng nếu chiến sự nóng lên bất ngờ, không loại trừ khả năng giá thủng các ngưỡng này. Xác suất Fed tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay vẫn ở mức cao 92%, cộng thêm nghi ngờ về thiện chí ngừng bắn của Iran, diễn biến giá vàng trong ngắn hạn chịu áp lực lớn.

　 Từ cuối tháng Hai khi bùng phát xung đột Mỹ-Iran, vàng đã giảm hơn 1/5 từ đỉnh lịch sử gần 5600 USD/ounce. Quanh mốc 4000 USD hiện tại, vàng vẫn đang trong thế giằng co liên tục giữa "áp lực lạm phát địa chính trị" và "kỳ vọng tăng lãi suất".

　 Nền tảng định giá: "Phép tính phức tạp" của Fed

　 Cuộc chuyển biến địa chính trị bất ngờ này khiến cuộc họp của Fed tuần này càng thêm khó đoán.

　 Cách đây chỉ vài tuần — khi CPI tháng 6 ghi nhận mức giảm theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 4/2020 — cược tăng lãi suất vào tháng 7 chỉ đạt khoảng 10%. Tuy nhiên, chỉ trong vài tuần, ba yếu tố đã đảo ngược kịch bản: xung đột Trung Đông bùng phát khiến Brent vượt 100 USD, chính phủ Trump công bố thuế mới 10%-12,5% với 60 quốc gia, xu hướng đầu tư AI tiếp tục đẩy mạnh nhu cầu. Kết thúc tuần trước, Fed Fund futures cho thấy xác suất Fed tăng 25 điểm cơ bản trong tuần này đã tăng lên khoảng 36%.

　 Giá dầu sụt giảm mạnh hôm thứ Hai thực sự cung cấp thêm lập luận cho phe giữ nguyên lãi suất. Nhưng vấn đề ở chỗ: Fed xem xét dữ liệu lạm phát tháng 6, không phải biến động giá dầu trong tháng 7. Đợt tăng giá dầu trước đó đã làm gia tăng lo ngại về lạm phát dai dẳng, còn tác động của thuế mới và làn sóng đầu tư AI tới giá cả vẫn chưa phản ánh hết. Các chuyên gia phân tích nhận định, cuộc họp này "có thể là cuộc họp khó dự đoán nhất nhiều năm qua".

　 Ngay trong Fed, lực lượng diều hâu cũng đã đạt "khối lượng tới hạn". Chủ tịch Fed Dallas Logan và Chủ tịch Fed Cleveland Harker đều đã kêu gọi tăng lãi suất, và cả hai đều có quyền bỏ phiếu tại cuộc họp này. Citibank dự báo nếu có trên hai phiếu chống, thị trường sẽ diễn giải đó là tín hiệu diều hâu mạnh mẽ hơn.

　 Từ ngày 28 đến 29/7, Fed sẽ tổ chức cuộc họp chính sách. Cuộc họp này đã được thị trường gọi là "khó dự đoán nhất trong nhiều năm". Giá dầu tăng vọt và chi phí năng lượng làm gia tăng rủi ro lạm phát, nhưng dữ liệu lạm phát và việc làm của Mỹ gần đây khá ôn hòa, cũng tạo lý do để giữ nguyên lãi suất. Quyết định sắp tới của Fed càng khiến cuộc đấu trí này thêm phần phức tạp. Dù giá dầu đột ngột giảm giúp hạ nhiệt lo ngại lạm phát, nhưng đợt giá dầu vượt 100 USD trước đó khiến kỳ vọng tăng lãi suất tăng vọt. Trong bối cảnh "tạm dừng địa chính trị" và "ẩn số chính sách" giao thoa, thị trường vốn toàn cầu đang bước vào một tuần được đánh giá là có độ bất định cao nhất nhiều năm qua.

Biên tập viên phụ trách: Zhu Henan