Liệu vàng có lặp lại thị trường bò siêu cấp năm 1978 không?

VietFin.vn ngày 24 tháng 7—— Vào thứ Sáu (24/7), giá vàng giao ngay quốc tế duy trì quanh mức 4055 USD/oz, tăng nhẹ 0,14% trong ngày. Tuy nhiên, xét đến các logic thị trường trung-dài hạn, các tổ chức vẫn giữ thái độ lạc quan về triển vọng giá vàng, điều chỉnh giá ngắn hạn chỉ là động thái tích luỹ bình thường trong chu kỳ tăng giá, không phải tín hiệu kết thúc thị trường bò tót. Các nhà phân tích ngành đưa ra dự báo giá trung-dài hạn rõ ràng: giá vàng quốc tế dự kiến sẽ tăng lên vùng 5000 USD/oz vào cuối năm 2026, đà tăng tiếp diễn, dự kiến sẽ tiếp tục lên cao chạm 5600 USD/oz vào cuối năm 2027.

Vào thứ Sáu (24/7), giá vàng giao ngay quốc tế duy trì quanh mức 4055 USD/oz, tăng nhẹ 0,14% trong ngày. Tuy nhiên, xét đến các logic thị trường trung-dài hạn, các tổ chức vẫn giữ thái độ lạc quan về triển vọng giá vàng, điều chỉnh giá ngắn hạn chỉ là động thái tích luỹ bình thường trong chu kỳ tăng giá, không phải tín hiệu kết thúc thị trường bò tót. Các nhà phân tích ngành đưa ra dự báo giá trung-dài hạn rõ ràng: giá vàng quốc tế dự kiến sẽ tăng lên vùng 5000 USD/oz vào cuối năm 2026, đà tăng tiếp diễn, dự kiến sẽ tiếp tục lên cao chạm 5600 USD/oz vào cuối năm 2027.



Xét theo chu kỳ lịch sử, nhịp điệu vận động của thị trường vàng hiện tại rất giống với năm 1978. Năm 1978, thị trường vàng trải qua giai đoạn tích luỹ rung lắc kéo dài, hấp thụ tất cả lượng vốn ngắn hạn dao động và tích trữ động lực tăng giá, từ đó khởi đầu một chu kỳ siêu bò tót mạnh mẽ nhất trong lịch sử tài chính hiện đại. Khi đó, logic chính thúc đẩy thị trường bao gồm lạm phát tăng cao, rủi ro địa chính trị toàn cầu gia tăng và sóng tăng mạnh của nhóm hàng hoá. Hiện nay, thị trường đang tái lập bộ lợi thế này, mức hấp dẫn lợi nhuận-rủi ro và chi phí đầu tư vàng tiếp tục nâng cao, thu hút dòng tiền trung-dài hạn đổ vào thị trường.

Thị trường đưa giai đoạn 2026 của vàng so sánh sâu với năm 1978, căn cứ chính là kết cấu chu kỳ bò tót của hai giai đoạn này gần như giống nhau: cả ở hiện tại và năm 1978, sau chuỗi tăng giá dài xuất hiện nhịp điều chỉnh, tích luỹ, và sau đó là giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ nhất, tạo nên pha chạy nước rút cực đại của chu kỳ bò tót vàng.

Thị trường bò tót vàng 1978-1980 là một trong những đợt tăng giá đặc sắc nhất trong lịch sử các loại hàng hoá toàn cầu. Khi đó, kinh tế toàn cầu rơi vào khó khăn stagflation, tăng trưởng yếu và giá cả leo thang, cộng hưởng với biến động địa chính trị do cách mạng Iran, vụ khủng hoảng dầu mỏ lần hai. Nhiều yếu tố bất lợi cho kinh tế, có lợi cho tài sản trú ẩn hội tụ đồng thời. Chỉ trong vòng một năm rưỡi, giá vàng tăng từ khoảng 200 USD/oz năm 1978 lên kỷ lục lịch sử 850 USD/oz tháng 1/1980, biên độ vượt 320%, ghi dấu mốc tăng sốc nhất trong lịch sử ngắn hạn vàng hiện đại.



Năm 1979 trở thành bước ngoặt bùng nổ của vàng, hàng loạt yếu tố cơ bản cộng hưởng, tạo nên thị trường bò tót đồng bộ ở dầu thô, kim loại quý, kim loại công nghiệp, nông sản toàn cầu, và nhờ thuộc tính trú ẩn và chống lạm phát, vàng dẫn đầu bứt phá. Các yếu tố then chốt gồm:

1. Khủng hoảng dầu mỏ lần hai đẩy lạm phát toàn cầu. Sau Cách mạng Iran, sản xuất và xuất khẩu dầu Iran sụp đổ, cung toàn cầu sụt giảm mạnh, giá dầu thế giới gần như tăng gấp đôi. Giá dầu - chi phí công nghiệp nền tảng - tăng mạnh nhanh chóng lan toả đến mọi ngành, kích hoạt siêu lạm phát diện rộng, phá vỡ mức giá ổn định, tạo nền móng chắc chắn cho chu kỳ tăng chống lạm phát của vàng.

2. Toàn cầu bước vào thời kỳ siêu lạm phát không kiểm soát. Cú sốc dầu mỏ và bơm tiền mạnh khiến Mỹ và hầu hết các nền kinh tế phát triển châu Âu, Mỹ ghi nhận lạm phát đạt hai con số, xoáy mòn giá trị tài sản. Sức mua của tiền pháp định suy giảm nghiêm trọng, tài sản an toàn truyền thống như tiền, tiết kiệm, trái phiếu mất giá kéo dài, nhu cầu phòng hộ lạm phát tăng vọt, thúc đẩy nhu cầu đầu tư vàng tăng mạnh.

3. Đồng USD suy yếu kéo dòng tiền trú ẩn ra khỏi hệ thống. Stagflation, lạm phát cao và thâm hụt cán cân thương mại kéo dài khiến USD mất giá không ngừng, tín nhiệm hệ thống tiền tệ Mỹ giảm. Nhà đầu tư bán tháo tài sản định giá theo USD, quay sang tích trữ các tài sản không phụ thuộc chủ quyền như vàng, bạc để lưu giữ giá trị, đẩy giá vàng tiếp tục leo thang.

4. Rủi ro địa chính trị bùng nổ kích thích nhu cầu trú ẩn. Cách mạng Iran, khủng hoảng con tin Tehran, chiến tranh Afghanistan liên tiếp bùng phát làm môi trường chính trị thế giới bất ổn. Bất trắc tăng mạnh khiến tài sản rủi ro dao động lớn, lợi suất thấp, dòng tiền đổ mạnh vào vàng và các tài sản trú ẩn an toàn.

5. Sóng bò tót hàng hoá toàn cầu tạo hiệu ứng cộng hưởng. Đợt tăng này không chỉ tập trung vào vàng, mà là toàn bộ thị trường hàng hoá: dầu, kim loại, nông sản cùng tăng mạnh, khuấy động tâm lý đầu cơ trên diện rộng, tạo bệ phóng cho giá vàng đạt mức nhân đôi.


Xét dữ liệu thị trường thời gian thực hiện nay, vàng ngắn hạn dao động quanh vùng 3390-3405 USD/oz, lực mua bán cân bằng, chưa có xu hướng rõ rệt, thể hiện đặc trưng tích luỹ ở vùng giá cao, đúng với giai đoạn "rung lắc rũ bỏ" tiền nóng như trước khi thị trường bò tót 1978 bắt đầu. Rung lắc gần đây chủ yếu do yếu tố rủi ro thị trường được cải thiện tạm thời, lực cầu trú ẩn giảm ngắn hạn khiến vàng điều chỉnh nhẹ song cấu trúc lợi thế trung-dài hạn không thay đổi.

Xét các sự kiện thị trường quan trọng sắp tới, dữ liệu lạm phát tháng 7 của Mỹ, phát biểu của các lãnh đạo Fed sẽ chi phối vàng trong ngắn hạn, thị trường chờ đợi tín hiệu định hướng. Hiện tại, lãi suất cơ bản của Fed duy trì ở mức 4,5%, không có động thái tăng/giảm mạnh, chính sách tiền tệ vừa đủ nới lỏng tạo môi trường thuận lợi cho vàng tăng trung-dài hạn. Bên cạnh đó, tồn kho bán buôn tháng 6 của Mỹ tăng chậm, năng suất lao động Q2 phục hồi mạnh, cho thấy kinh tế Mỹ hồi phục yếu, có dấu hiệu stagflation giống bối cảnh thập niên 70.




(Biểu đồ ngày giá vàng giao ngay. Nguồn: YiHuitong)



Bối cảnh vĩ mô hiện nay có nhiều nét tương đồng với cuối thập niên 70: bất ổn địa chính trị toàn cầu tăng mạnh, quy mô nợ các quốc gia ngày càng lớn, thâm hụt tài khoá gia tăng, ngân hàng trung ương toàn cầu tăng mạnh tích trữ vàng, niềm tin vào tiền pháp định suy yếu, ba yếu tố stagflation, rủi ro tiền tệ, lực cầu trú ẩn cùng hội tụ, rất giống bối cảnh trước chu kỳ tăng năm 1978.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đánh giá đối chiếu lịch sử một cách lý trí, không nên máy móc sao chép số liệu cũ. Hệ thống chính sách tiền tệ toàn cầu, mức độ toàn cầu hoá kinh tế, cơ chế giao dịch, hiệu quả lưu chuyển vốn hiện đã có nhiều thay đổi so với thập niên 70; hiện nay lạm phát nằm trong kiểm soát, biến động dịu hơn, điều hành tiền tệ linh hoạt hơn. Vì vậy, nhịp tăng, biên độ và thời gian của chu kỳ bò tót vàng hiện tại sẽ khác quá khứ, nhà đầu tư cần dựa vào dữ liệu thực tế và sự kiện vĩ mô hiện nay, phân bổ hợp lý giao dịch trung-dài hạn.