Lạm phát tái khởi động xu hướng tăng kết hợp với việc đồng yên Nhật giảm xuống dưới 164, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chuẩn bị sẵn sàng tăng lãi suất

Theo ứng dụng tài chính Zhihui (智通财经APP), chỉ số lạm phát lõi của Nhật Bản trong tháng 6 đã tăng lần đầu tiên sau ba tháng, hỗ trợ thêm cho khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay. Dữ liệu do Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản công bố vào thứ Sáu cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) loại trừ thực phẩm tươi sống trong tháng 6 đã tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với dự báo trung bình của các nhà kinh tế tham gia khảo sát thị trường. “CPI lõi lõi” loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng - chỉ số được Ngân hàng Trung ương Nhật Bản xem là thước đo chính để đánh giá lạm phát tiềm ẩn - đã tăng 1,7% so với cùng kỳ năm trước; chỉ số CPI tổng thể cũng ghi nhận cùng mức tăng này.

Động lực chính thúc đẩy lạm phát gia tăng đến từ chi phí năng lượng. Mặc dù các khoản trợ cấp của chính phủ khiến giá năng lượng vẫn giảm so với cùng kỳ năm trước, nhưng biên độ giảm đã thu hẹp đáng kể so với tháng trước. Ngoài ra, giá hàng hóa bền và chi phí y tế cũng đóng góp vào mức tăng này.

Dữ liệu trên càng củng cố lý do để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tiếp tục tăng lãi suất. Tháng trước, ngân hàng này đã nâng lãi suất cơ bản lên mức cao nhất kể từ năm 1995. Đồng yên tiếp tục suy yếu, trong phiên qua đêm đã rớt xuống mức thấp nhất hơn 40 năm, làm tăng thêm mối lo ngại mới cho các nhà hoạch định chính sách vốn đã đề phòng rủi ro lạm phát tăng cao.

Tuy nhiên, thị trường phần lớn dự đoán Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ giữ nguyên chính sách trong cuộc họp tiếp theo vào ngày 31 tháng 7. Các nhà hoạch định chính sách thường có xu hướng đánh giá tác động của đợt điều chỉnh trước khi cân nhắc bước đi tiếp theo, đồng thời phải cân bằng giữa áp lực lạm phát cao và chính sách nới lỏng được chính phủ của Thủ tướng Kishida Fumio ưu tiên.

Giám đốc nghiên cứu kinh tế Taro Saito thuộc Viện Nghiên cứu NLI cho biết: “Dữ liệu hôm nay cho thấy Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không có sự cấp thiết phải tăng lãi suất mạnh, nhưng việc đồng yên suy yếu gần đây có thể buộc ngân hàng phải hành động sớm hơn thay vì muộn hơn.”

Theo khảo sát trong tuần này, khoảng một nửa các nhà quan sát Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự đoán đợt tăng lãi suất tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 12, trong khi 40% dự báo vào tháng 10.

Nhà kinh tế học Taro Kimura nhận định: “Đồng yên suy yếu cũng có thể đẩy giá thực phẩm nhập khẩu và hàng hóa bền tăng lên. Báo cáo hôm nay sẽ tiếp tục hỗ trợ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thúc đẩy quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.”

Giá dịch vụ - chỉ số then chốt để đánh giá tính bền vững của lạm phát - đã tăng 1% so với cùng kỳ năm trước, không thay đổi so với tháng trước. Tăng giá thực phẩm loại trừ thực phẩm tươi sống ở mức thấp nhất gần hai năm qua. Đồng thời, giá gạo giảm 8,7% so với cùng kỳ, mức giảm lớn nhất kể từ năm 2015, trong khi cùng kỳ năm ngoái giá gạo tăng vọt 100%, từng là một trong những động lực chính cho lạm phát tổng thể.

Chi phí ăn uống ngoài trời tiếp tục tăng ổn định, nhiều khả năng phản ánh tác động của đồng yên suy yếu lên chi phí nhập khẩu.

Đồng yên yếu có khả năng tiếp tục gây áp lực tăng giá. Tỷ giá đồng yên so với USD trong phiên qua đêm đã giảm xuống dưới mốc 164, lần đầu tiên kể từ năm 1986, càng làm tăng chi phí nhập khẩu cho nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào năng lượng và thực phẩm nước ngoài này.

Đối mặt với đồng yên giảm giá và chi phí đầu vào tăng do thiếu hụt nhân lực, ngày càng nhiều doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống lớn ở Nhật Bản đang điều chỉnh tăng giá sản phẩm. Báo cáo của Teikoku Databank cho biết, số lượng mặt hàng lên kế hoạch tăng giá trong tháng này đã tăng gần 22% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu lần đầu tiên tăng trưởng theo năm kể từ năm 2026.

Kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra, các doanh nghiệp Nhật Bản có xu hướng chuyển phần tăng chi phí sang cho khách hàng thay vì tự mình gánh chịu, phản ánh sự thay đổi trong mô hình định giá đã tồn tại từ lâu.

Nhiều yếu tố như đồng yên yếu, thời tiết nắng nóng, và chi phí nhiên liệu tăng đã đẩy giá điện giao ngay tại Nhật Bản tuần này lên mức cao nhất hơn ba năm, dự báo nguồn gốc mới của áp lực lạm phát trong tương lai.

Mặc dù Ủy ban Chính sách Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất vào cuối tháng này, nhưng dự báo kinh tế quý mới nhất sẽ được công bố khi đó có thể củng cố kỳ vọng về lộ trình tăng lãi suất tiếp theo trong năm nay.