Nhu cầu AI không có vấn đề, giá cổ phiếu lại giảm mạnh: Ông lớn chip mô phỏng rơi vào "bẫy kỳ vọng cao"

Ngành công nghiệp bán dẫn tương tự đang đối mặt với một “nghịch lý định giá: càng đạt kết quả tốt thì kỳ vọng càng cao”. Texas Instruments và STMicroelectronics lần lượt công bố báo cáo tài chính quý II mạnh mẽ, nhưng cả hai cổ phiếu đều bị bán tháo sau khi công bố báo cáo, phản ánh khó khăn chung của nhóm ngành bán dẫn hiện tại: chỉ có kết quả kinh doanh thôi là chưa đủ để hỗ trợ mức định giá cao, thị trường cần những điều bất ngờ vượt ngoài dự đoán.

STMicroelectronics chịu tác động mạnh mẽ hơn cả. Mức dự báo doanh thu quý III ở khoảng 3,7 tỷ USD, thấp hơn kỳ vọng trung bình 3,9 tỷ USD của các nhà phân tích theo thống kê của Bloomberg, khiến cổ phiếu ở châu Âu giảm sâu tới 17% trong phiên, ghi nhận mức giảm theo ngày lớn nhất kể từ tháng 7/2025. Texas Instruments trên thị trường chứng khoán Mỹ cũng giảm khoảng 3% trong phiên giao dịch, dù kết quả quý II và dự báo quý III đều vượt kỳ vọng thị trường.

Trước đó, giá cổ phiếu của cả hai công ty đều đã ghi nhận mức tăng lớn—STMicroelectronics tăng khoảng 119% từ đầu năm, Texas Instruments tăng khoảng 60%—mức định giá cao khiến thị trường gần như không chấp nhận bất kỳ sai sót nào. Diễn biến này cho thấy rủi ro ngắn hạn của nhóm ngành bán dẫn tương tự đã chuyển từ yếu tố cơ bản sang yếu tố quản lý kỳ vọng.

Kết quả vững chắc, nhưng dự báo mới là tâm điểm thị trường

Kết quả tài chính quý II của hai công ty đều vững mạnh.

Lợi nhuận trên cổ phiếu điều chỉnh của Texas Instruments tăng 52% so với cùng kỳ, đạt 2,14 USD, cao hơn dự đoán thị trường là 1,94 USD; doanh thu tăng 23% lên 5,46 tỷ USD, cũng vượt mức kỳ vọng của các nhà phân tích là 5,26 tỷ USD. Dự báo lợi nhuận và doanh thu quý III cũng tích cực hơn dự kiến.

Lợi nhuận trên cổ phiếu điều chỉnh của STMicroelectronics tăng hơn gấp đôi lên 0,31 USD, doanh thu tăng 26% đạt 3,49 tỷ USD, đều nhỉnh hơn kỳ vọng của các nhà phân tích.

Tuy nhiên, chi tiết về dự báo của hai công ty lại khiến thị trường lo ngại. Dự báo doanh thu quý III của STMicroelectronics thấp hơn mong đợi và gợi ý rằng doanh thu mảng điện tử tiêu dùng cá nhân sẽ yếu hơn mùa vụ thông thường. Giám đốc tài chính của Texas Instruments, ông Rafael Lizardi, thông tin với các nhà phân tích rằng chi tiêu vốn có thể ở mức cao của khoảng dự báo 2-3 tỷ USD, khiến kỳ vọng về dòng tiền tự do của thị trường bị kìm lại.

Nhà phân tích Matthew Prisco từ Cantor lưu ý rằng trước đó Texas Instruments đã ở trong trạng thái được thị trường nắm giữ tập trung cao, cộng với mức kỳ vọng nền cao, “trong bối cảnh dự báo mùa vụ (tăng khoảng 8% so với quý trước) cộng hưởng với các yếu tố thuận lợi về giá, trung tâm dữ liệu và chu kỳ, việc bán sau giờ giao dịch là hợp lý”, đồng thời nhấn mạnh rằng tuyên bố về chi tiêu vốn sẽ tạo áp lực lên kỳ vọng điểm đảo chiều về dòng tiền.

Trung tâm dữ liệu AI trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi

Dù cổ phiếu chịu áp lực ngắn hạn, cả hai công ty đều có điểm chung là nhu cầu hạ tầng AI mạnh mẽ đang dẫn dắt tăng trưởng.

Giám đốc điều hành Jean-Marc Chery của STMicroelectronics cho biết, doanh thu quý IV sẽ vượt 4 tỷ USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ nhu cầu từ trung tâm dữ liệu AI và liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp. Công ty đã nâng dự báo doanh thu liên quan tới AI năm 2026 lên hơn 1 tỷ USD và dự kiến năm 2027 sẽ vượt xa 2 tỷ USD—đây đã là lần điều chỉnh tăng mạnh thứ hai kể từ khi lần đầu công ty công bố riêng dự báo kinh doanh AI hồi tháng 4 năm nay.

Texas Instruments cũng báo cáo nhu cầu tăng trưởng nhanh từ trung tâm dữ liệu, doanh số bán hàng công nghiệp tăng ít nhất 30%, mảng ô tô cũng ghi nhận mức tăng hai con số giữa.

Nhà phân tích Charles Shum của Bloomberg Industry Research trước đó đã chỉ ra rằng công suất rack AI tiếp tục tăng thúc đẩy nhu cầu bán dẫn công suất của STMicroelectronics bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Theo ông Chery, thỏa thuận cung cấp chip quản lý năng lượng giữa STMicroelectronics và Amazon AWS sẽ tiếp tục đóng góp doanh thu trong ba đến năm năm tới.

Định giá cao trở thành điểm yếu chung của ngành

Phản ứng của thị trường đối với hai công ty lần này đã tiết lộ mâu thuẫn kết cấu sâu sắc hơn của nhóm ngành bán dẫn tương tự hiện nay.

Cổ phiếu của STMicroelectronics tích lũy tăng khoảng 119% từ đầu năm và trong tháng 6 vừa qua đã kịp phát hành trái phiếu chuyển đổi trị giá 1,5 tỷ USD ở vùng giá cao; Texas Instruments cũng tăng khoảng 60% trong năm. Đà tăng mạnh này cho thấy thị trường đã sớm gộp phần lớn kỳ vọng lạc quan vào giá, nên bất kỳ dự báo nào dưới kỳ vọng đều có thể khiến nhà đầu tư hiện thực hóa lợi nhuận.

Nhà phân tích Francois-Xavier Bouvignies của UBS cho biết, giá cổ phiếu STMicroelectronics đã tăng tổng cộng 35% trong ba tháng qua, “chúng tôi cho rằng, nếu không có sự điều chỉnh nâng dự báo một cách mạnh mẽ, báo cáo tài chính hôm nay sẽ tạo áp lực lên giá cổ phiếu so với thị trường”.

Nhìn tổng thể ngành, động lực phục hồi cơ bản của bán dẫn tương tự vẫn không thay đổi, nhu cầu từ hạ tầng AI, công nghiệp và ô tô đều đang hồi phục rõ nét. Tuy nhiên, trong bối cảnh định giá đã phản ánh đầy đủ kịch bản tích cực, nhà đầu tư trở nên nhạy cảm hơn với tốc độ tăng trưởng, chỉ đáp ứng mục tiêu kinh doanh là chưa đủ, thị trường cần thấy khả năng liên tục vượt ngoài kỳ vọng.