Kỳ kiểm tra lớn đầu tiên sau IPO! SpaceX dự kiến sẽ thử nghiệm bay tàu Starship vào rạng sáng ngày mai, sau khi bị hoãn đáng tiếc do sự cố động cơ trước đó

SpaceX sẽ thử phóng tàu Starship một lần nữa vào thứ Năm theo giờ địa phương, đây là lần tái khởi động đầu tiên của công ty kể từ khi buộc phải hủy phóng vào tuần trước do sự cố động cơ, cũng là thử thách kỹ thuật lớn đầu tiên kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán. Là nền tảng cốt lõi cho kế hoạch mở rộng Starlink trong tương lai, chương trình đổ bộ lên Mặt trăng của NASA và chiến lược hướng tới sao Hỏa, mỗi lần thử nghiệm bay của Starship đều liên quan trực tiếp đến việc SpaceX có thể thực hiện được logic tăng trưởng dài hạn hay không.

Đợt phóng này không chỉ là chuyến bay thứ hai của Starship thế hệ thứ ba (V3), mà còn là thời điểm quan trọng để thị trường vốn kiểm chứng mô hình nghiên cứu & phát triển của SpaceX lần đầu tiên kể từ sau IPO. Sau khi vụ phóng tuần trước bị hủy vào phút cuối, giá cổ phiếu của công ty đã giảm liên tiếp hai ngày, vốn hóa giảm mạnh so với đỉnh sau niêm yết, cho thấy nhà đầu tư bắt đầu tái đánh giá chu kỳ phát triển Starship và tiến độ thương mại hóa.

Theo kế hoạch, nhiệm vụ lần này sẽ tiếp tục kiểm chứng các năng lực then chốt của Starship thế hệ thứ ba, bao gồm thử nghiệm khởi động lại động cơ trên quỹ đạo, triển khai vệ tinh Starlink và kiểm soát bay của tàu vũ trụ. Nếu hoàn thành thuận lợi, điều này sẽ góp phần khôi phục niềm tin của thị trường và đặt nền tảng cho các chuyến bay quỹ đạo sau này, tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo và các nhiệm vụ có người lái.

Phóng tàu bị trì hoãn do sự cố động cơ, lần đầu tiên gặp thử thách kỹ thuật lớn sau khi niêm yết

Đợt phóng lần này dự kiến diễn ra vào 5:45 chiều thứ Năm theo giờ địa phương (0:45 sáng ngày 24/7 theo giờ Hà Nội) tại bệ phóng Starbase, miền nam Texas, để thực hiện chuyến bay thử nghiệm thứ hai của Starship thế hệ thứ ba (V3).

Nỗ lực thử phóng lần đầu tiên dự kiến vào thứ Năm tuần trước đã bị hủy vào đúng phút chót trước khi đánh lửa. Khi đó, khói dày bất ngờ bốc lên quanh tháp phóng, nhưng tên lửa vẫn đứng yên trên bệ. Musk sau đó chia sẻ trên nền tảng X rằng hai động cơ Raptor không thể khởi động thành công, hệ thống đã tự động kích hoạt chương trình hủy, công ty sẽ thay động cơ và tổ chức phóng lại.

Dù việc hủy phóng trong quá trình thử nghiệm hàng không vũ trụ là bình thường, nhưng vì xảy ra sau khi SpaceX thực hiện IPO với giá trị gần 86 tỷ USD, phản ứng thị trường đã trở nên nhạy cảm hơn rõ rệt. Ngay khi thông tin được công bố, giá cổ phiếu công ty giảm khoảng 3% sau giờ giao dịch, tiếp tục đi xuống trong phiên tiếp theo, cộng dồn giảm so với đỉnh ngày giao dịch thứ ba sau khi niêm yết, vốn hóa bị bốc hơi hơn 1 nghìn tỷ USD.

Ông Ivan Feinseth, Giám đốc Đầu tư của Tigress Financial Partners, cho biết, việc hoãn phóng lần này nhắc nhở nhà đầu tư rằng Starship còn đối mặt rủi ro thực thi lớn trước khi đạt được vận hành thường xuyên và hoàn toàn tái sử dụng, nếu tiến độ thử nghiệm liên tục bị trì hoãn, việc giải phóng doanh thu và cải thiện biên lợi nhuận trong tương lai cũng có thể bị ảnh hưởng.

Tuy vậy, nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng phản ứng của thị trường là thái quá. Ông Caleb Henry, Giám đốc nghiên cứu tại tổ chức tư vấn Quilty Space, nhận định SpaceX đã lâu kiên trì triết lý "thử nghiệm nhanh, thất bại nhanh, cải tiến nhanh", Falcon 9 cũng từng nhiều lần thất bại ở những giai đoạn đầu, nhưng cuối cùng trở thành tên lửa thương mại có tần suất phóng nhiều nhất và uy tín nhất thế giới.

Starship quyết định giới hạn định giá tương lai của SpaceX

So với hoạt động phóng thương mại của Falcon 9 vốn đã trưởng thành, Starship mới là câu chuyện tăng trưởng cốt lõi của SpaceX trong tương lai.

Musk kỳ vọng Starship sẽ đảm trách nhiệm vụ phóng thế hệ vệ tinh Starlink tiếp theo, đồng thời tiến tới mở rộng hạ tầng trung tâm dữ liệu không gian, vận tải sâu vào vũ trụ, cũng như các dịch vụ đưa người lên Mặt trăng, thám hiểm sao Hỏa. Khi các kế hoạch này được triển khai, Starship cũng được xem là nền tảng quyết định giá trị thương mại và khả năng sinh lời lâu dài của SpaceX.

Hiện tại, SpaceX đã đầu tư hơn 15 tỷ USD vào nghiên cứu Starship, đồng thời có trong tay hợp đồng trị giá khoảng 4 tỷ USD với NASA, dự kiến thực hiện nhiệm vụ Artemis đổ bộ lên Mặt trăng sớm nhất vào năm 2028.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, công ty vẫn còn phải vượt qua một loạt thách thức kỹ thuật then chốt, bao gồm bổ sung nhiên liệu trên quỹ đạo, hoàn thành liên tiếp trên mười lần phóng tiếp tế, cùng với việc đạt chứng nhận bay có người lái. Tính đến hiện tại, Starship vẫn chưa hoàn thành bất kỳ chuyến bay quỹ đạo nguyên vẹn nào.

Đáng chú ý hơn cả, Starship được thiết kế để trở thành hệ thống tên lửa tải trọng lớn đầu tiên trên thế giới có khả năng tái sử dụng hoàn toàn – cả phần booster trọng tải lớn lẫn chính tàu vũ trụ đều phải hạ cánh an toàn và được sử dụng lại sau mỗi lần phóng. Nếu mục tiêu này thành hiện thực, giá thành phóng sẽ giảm mạnh, đồng thời giúp SpaceX giữ vững lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong lĩnh vực hàng không vũ trụ thương mại, mạng lưới Starlink cũng như các hoạt động thám hiểm không gian sâu.