Chuyên gia phân tích Bitunix: Cuộc khủng hoảng kép đang đến gần, thị trường đồng thời chịu áp lực từ cú sốc năng lượng và áp lực trái phiếu dài hạn

BlockBeats đưa tin, ngày 23 tháng 7, tình hình Trung Đông đã chuyển từ "rủi ro eo biển đơn lẻ" sang "rủi ro hai tuyến đường huyết mạch". Eo biển Hormuz và Biển Đỏ—Eo biển Bab-el-Mandeb đồng thời đối mặt với mối đe dọa quân sự, Iran và các lực lượng Houthi lần lượt gây sức ép lên vận tải biển ở Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ, trong khi Mỹ đồng thời triển khai thêm lực lượng đặc nhiệm, máy bay chiến đấu và máy bay ném bom tầm xa tới khu vực Trung Đông. Điều mà thị trường thực sự cần cảnh giác không chỉ là tác động giá dầu mà còn là chi phí vận chuyển năng lượng toàn cầu cũng như chi phí bảo hiểm tăng cao về cơ cấu. Khi dầu Brent một lần nữa tiến sát mức 95 USD, đây không còn là vấn đề cung cầu ngắn hạn, mà là hệ số rủi ro về hậu cần và an ninh năng lượng toàn cầu đang được định giá lại trong tài sản toàn cầu.

Điều đáng chú ý hơn nữa là đợt sốc năng lượng này đang lệch pha với chính sách của các ngân hàng trung ương toàn cầu. Mặc dù Ngân hàng Trung ương châu Âu dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất trong tuần này, nhưng giá năng lượng bật tăng mạnh trong vòng một tháng đã khiến thị trường bắt đầu để ngỏ khả năng tăng lãi suất trở lại vào tháng 9; tại Nhật Bản, với việc đồng yên suy yếu và áp lực lạm phát nhập khẩu tăng cao, ngân hàng trung ương nước này cũng để ngỏ khả năng đẩy nhanh tiến độ tăng lãi suất. Ngược lại, dù CPI tháng 6 của Mỹ giảm đã tạm thời làm dịu áp lực tăng lãi suất ngay trong tháng 7 đối với Fed, nhưng sau khi Waller hủy bỏ định hướng dự báo, khả năng dự báo chính sách tiền tệ tương lai của thị trường đã giảm rõ rệt. Thị trường hoán đổi đã hoàn toàn tính vào kịch bản sẽ tăng 25 điểm cơ bản trước cuối tháng 9, điều này có nghĩa là giao dịch của thị trường không còn tập trung vào việc "có tăng lãi suất trong tháng này hay không" mà là "cú sốc năng lượng liệu có khiến lạm phát duy trì ở mức cao trở lại hay không".

Tín hiệu từ thị trường trái phiếu dài hạn cũng không thể xem nhẹ. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vẫn duy trì ở mức trên 5%, đạt mức cao hiếm thấy trong gần 20 năm và đằng sau đó là áp lực bộ ba gồm thâm hụt ngân sách, nhu cầu tài trợ cơ sở hạ tầng AI và rủi ro lạm phát. Nhu cầu mua từ nước ngoài suy yếu và dòng tiền trong nước ưu tiên trái phiếu ngắn hạn khiến chi phí vay vốn trong tương lai của chính phủ Mỹ đối mặt với ngưỡng cao hơn. Hiện tại, thị trường đã bắt đầu quan tâm hơn tới ngưỡng quan trọng không còn là 5% nữa, mà là liệu mức lãi suất quanh 5,25% có thực sự tạo tác động lên định giá cổ phiếu và sự ổn định tài chính hay không.

Chi đầu tư vốn cho AI cũng là một biến số bị đánh giá thấp. Google đã nâng mức đầu tư vốn năm 2026 lên 195 đến 205 tỷ USD, OpenAI tăng ước tính chi phí điện toán đám mây đến năm 2030 lên 700 tỷ USD, AMD cũng đạt được thỏa thuận chip và đầu tư với Anthropic trị giá hàng tỷ USD. Điều này đồng nghĩa các ông lớn công nghệ sẽ tiếp tục phát hành nhiều trái phiếu dài hạn trong những năm tới, cạnh tranh dòng vốn dài hạn với Bộ Tài chính Mỹ. Thị trường đang bước vào giai đoạn "thâm hụt ngân sách nhà nước + cơ sở hạ tầng AI" cùng hấp thụ lượng tiết kiệm toàn cầu, vì vậy lãi suất dài hạn sẽ khó giảm nhanh.

Chính sách của chính phủ Trump cũng đang gia tăng sự bất định cho lạm phát. Một mặt, chính quyền chuẩn bị khởi động một vòng thuế quan 301 mới đối với hàng chục nền kinh tế; mặt khác lại cho phép dược phẩm generic được miễn thuế trong hai năm như một biện pháp đệm, cho thấy Nhà Trắng vẫn đang tìm kiếm sự cân bằng giữa "gây áp lực đối ngoại" và "kiểm soát giá trong nước". Vấn đề là, nếu giá dầu duy trì cao, giá xăng dầu lại vượt 4 USD/gallon, cộng với chi phí thuế quan, áp lực lạm phát có thể sẽ dai dẳng hơn thị trường hiện kỳ vọng và sẽ trực tiếp ảnh hưởng tới rủi ro chính trị trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Xét từ góc độ định giá tài sản, tín hiệu quan trọng thứ hai hiện nay là: thị trường đang cùng lúc đối đầu với "rủi ro nguồn cung năng lượng" và "hạn chế cung ứng vốn". Yếu tố đầu đẩy lạm phát và chi phí vận tải tăng cao, yếu tố sau lại khiến chi phí vốn toàn cầu tăng do lợi suất trái phiếu dài hạn và nhu cầu tài trợ AI. Sự kết hợp này có nghĩa giá trị của tài sản rủi ro sẽ càng khó mở rộng, dòng tiền sẽ có xu hướng chảy vào tài sản ngắn hạn và các khoản đầu tư có khả năng phòng thủ dòng tiền. Điều thực sự cần lưu ý không chỉ là dầu có vượt ngưỡng 100 USD hay không mà là liệu lợi suất trái phiếu 30 năm của Mỹ có hình thành vùng bình thường mới trên 5% hay không; một khi thị trường chấp nhận mức này, toàn bộ hệ thống chiết khấu của tài sản toàn cầu sẽ phải tái định giá.