34% lưu lượng hàng hóa ở eo biển Mandeb bốc hơi: Khi cảng Yanbu - “Kế hoạch B” của Saudi Arabia cũng trở thành mục tiêu

Kế hoạch “phương án B” của Saudi Arabia nhằm né tránh eo biển Hormuz đang gặp phải những thách thức mới.

Theo Tân Hoa xã, công ty dịch vụ thị trường quốc tế Kpler ngày 22 đăng tải trên mạng xã hội cho biết, lưu lượng hàng hải tại hai tuyến đường năng lượng quốc tế chính là eo biển Hormuz và eo biển Bab-el-Mandeb đều giảm trong ngày 21, phản ánh tâm lý né tránh rủi ro của các doanh nghiệp vận tải biển quốc tế gia tăng trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực tiếp tục căng thẳng.

Dữ liệu cho thấy, ngày 21 số tàu qua eo biển Hormuz giảm 31% so với ngày trước đó, còn 9 tàu; số tàu qua eo biển Bab-el-Mandeb giảm 34%, còn 29 tàu.

Theo đưa tin, lực lượng vũ trang Houthi hôm thứ Hai đã phát đi cảnh báo qua sóng vô tuyến và thư tín, yêu cầu tất cả các tàu đã từng ghé cảng Saudi Arabia không được đi qua eo biển Bab-el-Mandeb, nếu không “có thể bị tấn công bất cứ nơi nào trong phạm vi tác chiến của lực lượng vũ trang Yemen”. Chỉ trong chưa đầy 72 tiếng đồng hồ, mối đe dọa này đã nhanh chóng lan sang thị trường vận tải biển – ít nhất 4 tàu chở đầy dầu thô Saudi Arabia đã chuyển hướng khẩn cấp ở Hồng Hải vào thứ Ba, ngành vận tải chủ động né tránh rủi ro.

Điều này có nghĩa là, khi năng lực lưu thông qua eo biển Hormuz giảm mạnh, cảng Yanbu đảm nhiệm xuất khẩu dầu thô Saudi Arabia hướng Tây cũng bắt đầu đối mặt với những rủi ro an ninh mới. Thị trường lo ngại, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đang chuyển từ nguy cơ tắc nghẽn tại một eo biển sang kịch bản “hai yết hầu” Hormuz và Bab-el-Mandeb đồng thời chịu áp lực.

Cảnh báo của Houthi lan nhanh, ít nhất 4 tàu dầu chuyển hướng

Vào thứ Hai, lực lượng vũ trang Houthi đồng loạt triển khai hai động thái. Một mặt, phát sóng cảnh báo qua sóng vô tuyến tới các tàu di chuyển trên Hồng Hải, yêu cầu các tàu từng ghé cảng Saudi Arabia không đi qua eo biển Bab-el-Mandeb nối Hồng Hải với vịnh Aden; mặt khác, gửi thông báo bằng văn bản cho các doanh nghiệp vận tải biển phục vụ cảng Hồng Hải của Saudi Arabia, cảnh báo các tàu liên quan có thể trở thành mục tiêu tấn công.

Phản ứng của thị trường nhanh hơn dự kiến. Theo Financial Times dẫn nguồn tin thân cận, ít nhất 4 tàu chở đầy dầu thô Saudi Arabia đã chuyển hướng ở Hồng Hải vào thứ Ba, trong đó 3 tàu vừa hoàn thành xếp hàng tại cảng Yanbu. Con số này nhiều hơn so với 2 tàu được tiết lộ trước đó, cho thấy các công ty vận tải biển đang liên tục điều chỉnh luồng đi để né tránh rủi ro.

Đồng thời, hoạt động hàng hải tại eo biển Bab-el-Mandeb cũng giảm hẳn. Dữ liệu cho thấy, lượng hàng hoá qua eo biển này trong hai tuần qua đã giảm 34%.

Cảng Yanbu chịu áp lực, “van an toàn” xuất khẩu của Saudi Arabia đối mặt thách thức

Khi eo biển Hormuz tiếp tục bị cản trở, tầm quan trọng của cảng Yanbu ngày càng gia tăng.

Từ tháng 4 đến nay, Saudi Arabia liên tục sử dụng đường ống dẫn dầu Đông-Tây để vận chuyển dầu thô từ vùng sản xuất phía Đông tới cảng Yanbu ven Biển Đỏ để xuất khẩu, hiện đạt sản lượng xuất khẩu trung bình hàng ngày khoảng 4,9 triệu thùng. Trong bối cảnh số tàu lưu thông hàng ngày qua eo biển Hormuz đã giảm từ khoảng 110 tàu trước chiến tranh xuống còn khoảng 12 tàu, cảng Yanbu thực tế đã trở thành đầu mối xuất khẩu then chốt giúp Saudi Arabia duy trì nguồn cung dầu thô toàn cầu.

Theo số liệu Kpler, hiện tại cảng Yanbu gánh vác phần lớn năng lực xuất khẩu thay thế của Saudi Arabia. Báo cáo cho biết, việc lực lượng Houthi đưa các tàu từng ghé cảng Saudi Arabia vào trong phạm vi tấn công, đồng nghĩa đường xuất khẩu dầu then chốt này của Saudi bị đe doạ cắt đứt.

Trước mối đe doạ ngày càng leo thang, một số tàu dầu đã bắt đầu tắt hệ thống nhận dạng tự động AIS nhằm giảm nguy cơ bị theo dõi.

Chuyên gia phân tích của công ty tình báo hàng hải Windward, Michelle Wiese Bockmann cho biết Iran và lực lượng Houthi đang phối hợp hình thành "gọng kìm" nhắm vào vận tải năng lượng toàn cầu. Trong khi eo biển Hormuz đã bị hạn chế nghiêm trọng, tuyến đường xuất khẩu thay thế mà Saudi Arabia phụ thuộc nay lại tiếp tục chịu sức ép từ hướng eo biển Bab-el-Mandeb, đặc biệt thị trường sản phẩm lọc dầu dễ bị ảnh hưởng nặng nề.