Mốc 163 bị xuyên thủng! Đồng yên lao dốc xuống mức thấp nhất trong 40 năm, cảnh báo can thiệp đã trở thành "chuyện sói đến"?

Theo ứng dụng tài chính Zhìtōng, tỷ giá yên Nhật so với đô la Mỹ lần đầu tiên kể từ năm 1986 đã giảm xuống dưới mốc 163, xu hướng giảm tiếp tục mở rộng, thử thách đối với ý định can thiệp của các cơ quan Nhật Bản ngày càng leo thang. Do căng thẳng Mỹ-Iran quay trở lại khiến giá dầu tăng, đồng đô la Mỹ mạnh lên cùng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ, đồng yên qua đêm đã có lúc giảm 0,5% xuống còn 163,24 yên đổi 1 đô la Mỹ, thiết lập mức thấp nhất trong bốn mươi năm qua.

Diễn biến lần này nhấn mạnh rằng nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị, triển vọng tài khóa của Nhật Bản cùng với chênh lệch lãi suất lớn đang liên tục gây áp lực lên đồng yên, khiến nỗ lực ổn định tỷ giá của các cơ quan khó đạt hiệu quả. Bộ Tài chính Nhật Bản đã sử dụng 11,73 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 71,9 tỷ đô la Mỹ) để can thiệp trong giai đoạn từ 28/4 đến 27/5, nhưng đồng yên vẫn lình xình quanh mức thấp nhất bốn mươi năm.

Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama tuần trước đã cảnh báo về khả năng can thiệp tỷ giá với ngôn từ cứng rắn nhất trong nhiều tuần qua.

Nhà phân tích Kyle Rodda của Capital.com nhận định: “Giá dầu tăng, kỳ vọng Mỹ tăng lãi suất cùng với chính sách tài khóa kích thích và chính sách tiền tệ nới lỏng của Nhật Bản đang thúc đẩy xu hướng này — trừ khi các cơ quan Nhật Bản thực hiện điều chỉnh chính sách thật sự thì xu thế này rất khó đảo ngược. Vì vậy, thị trường sẽ ở trạng thái cảnh giác cao về khả năng can thiệp.”

Chiến lược gia Mark Cranfield chỉ ra, đà tăng của tỷ giá USD/JPY đang tự củng cố, đồng nghĩa với việc các nhà giao dịch sẽ coi mọi động thái can thiệp chính thức là cơ hội để tái lập vị thế bán yên, thay vì rút lui khỏi giao dịch này.

Do các quan chức Nhật Bản nhiều lần dọa áp dụng “biện pháp quyết liệt” nhưng chưa thực hiện hành động mạnh mẽ, cảnh báo can thiệp không còn gây ra phản ứng bán đô la Mỹ như trước.

Hiện tại, có thể cần những bước đi mang tính thực chất hơn mới có thể xoay chuyển tình thế — ví dụ như thuyết phục Quỹ đầu tư hưu trí chính phủ Nhật Bản (GPIF) đưa vốn trở lại trong nước, hoặc lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đột ngột lao dốc phá vỡ giao dịch chênh lệch lãi suất. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá dầu tiếp tục tăng, rủi ro lạm phát tồn tại, điều này khó xảy ra trong ngắn hạn.

Các nhà đầu tư về cơ bản tỏ ra lạnh nhạt với một loạt động thái chính sách được cho là sẽ hỗ trợ tỷ giá yên. Đầu tuần này, nội các Nhật Bản đã thông qua một kế hoạch chính sách kinh tế và tài khóa, trong chú thích có nêu rõ sẽ giao việc ra quyết sách tiền tệ cụ thể cho Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, với điều kiện tôn trọng quyền tự chủ của ngân hàng trung ương. Động thái này được xem là giúp xoa dịu lo ngại rằng áp lực chính trị có thể trì hoãn việc tăng lãi suất thêm.

Các quan chức Nhật Bản cũng đề xuất phương án khuyến khích đầu tư trong nước, gồm kêu gọi GPIF xem xét lại phân bổ tài sản, và cân nhắc cho phép nắm giữ trái phiếu chính phủ Nhật Bản trong tài khoản miễn thuế NISA. Mặc dù các biện pháp này có thể sẽ hỗ trợ đồng yên trong trung-dài hạn bằng cách thúc đẩy dòng vốn trở lại, nhưng nhiều nhà đầu tư cho rằng những động thái này khó có thể bù đắp được những bất lợi ngắn hạn mà đồng yên đối mặt.

Satsuki Katayama cũng nhấn mạnh rằng bà không có quyền can thiệp vào quyết định đầu tư của GPIF. Theo quy định pháp luật, GPIF chỉ được phép quản lý tài sản vì lợi ích của người nhận lương hưu, không phải để hỗ trợ cho chính sách của chính phủ.

Một số chiến lược gia cho rằng, đà suy yếu dần dần của đồng yên khiến cho tính cấp bách của việc can thiệp giảm đi.

Rinto Maruyama, chiến lược gia cao cấp về ngoại hối và lãi suất của Sumitomo Mitsui, cho biết: “Dù tỷ giá USD/JPY đã vượt mốc 163, nhưng diễn biến rất chậm. Nhận định cơ bản của tôi vẫn là các cơ quan sẽ chưa can thiệp ngay. Nếu không có động thái can thiệp, 165 sẽ là ngưỡng tiếp theo mà thị trường theo dõi.”