Ngân hàng Dự trữ New Zealand tăng lãi suất vẫn không ngăn được phe bán khống: Giá dầu phục hồi khiến kinh tế chịu thêm áp lực, các quỹ phòng hộ đẩy lượng vị thế bán ròng đồng NZD lên mức cao kỷ lục.

Theo tin tức từ ứng dụng tài chính Zhihui Finance, việc Ngân hàng Dự trữ New Zealand tăng lãi suất theo trường phái diều hâu đã không thể ngăn cản các quỹ phòng hộ đặt cược bán khống đối với NZD tăng lên mức cao kỷ lục trong lịch sử. Theo dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) tính đến tuần kết thúc ngày 14 tháng 7, vị thế bán ròng đồng NZD của các quỹ đòn bẩy đã tăng lên 29.582 hợp đồng, tăng 1.907 hợp đồng so với tuần trước, lập kỷ lục cao nhất kể từ khi cơ quan này công bố dữ liệu liên quan vào năm 2006. Mặc dù các công ty quản lý tài sản đã cắt giảm vị thế bán ròng trong cùng kỳ, nhưng mức độ bi quan của họ đối với NZD vẫn ở gần mức cao nhất kể từ tháng 12 năm ngoái.

Việc hình thành vị thế bán khống cực đoan này hoàn toàn trái ngược với sự phục hồi gần đây của tỷ giá NZD. Vào ngày 8 tháng 7, Ngân hàng Dự trữ New Zealand đã tăng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản lên 2,50% theo lập trường diều hâu, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 5 năm 2023. Sau động thái này, đồng NZD so với USD đã tăng tổng cộng khoảng 3%, giao dịch quanh mức 0,5850 trong phiên châu Á hôm thứ Hai (20/7). Đồng thời, NZD cũng tăng giá so với toàn bộ các đồng tiền của nhóm G10.

Giá dầu trở lại mức 90 USD: Phụ thuộc nhập khẩu năng lượng trở thành “gót chân Achilles” lớn nhất

Luận điểm cốt lõi của các vị thế bán là tác động tiềm ẩn từ việc giá dầu toàn cầu phục hồi gần đây tới nền kinh tế nhập khẩu năng lượng của New Zealand. Khi căng thẳng Mỹ-Iran tiếp tục gia tăng, dầu Brent đã quay lại trên 90 USD/thùng. Là một quốc gia hoàn toàn phụ thuộc nhập khẩu dầu mỏ, việc giá dầu tăng đối với New Zealand được xem như “một cú sốc tiêu cực về điều kiện thương mại.” Andrew Ticehurst, chuyên gia chiến lược lãi suất cao cấp tại Nomura chi nhánh Sydney, nhấn mạnh: "Nền kinh tế New Zealand dường như đã rơi vào trạng thái đình trệ trong quý II, và giá dầu tăng trở lại gần đây là một lực cản vĩ mô nữa."

Mối lo này đã phần nào phản ánh vào các số liệu kinh tế mới nhất. Thặng dư thương mại tháng 6 của New Zealand giảm mạnh từ 160 triệu NZD cùng kỳ năm ngoái chỉ còn 20 triệu NZD, thấp hơn nhiều so với dự báo của thị trường là 250 triệu NZD, đánh dấu mức thặng dư nhỏ nhất kể từ khi thâm hụt xuất hiện vào tháng 2. Tốc độ tăng trưởng nhập khẩu (27,8%) cao hơn rõ rệt so với xuất khẩu (24,8%), với chi phí nhập khẩu năng lượng là nguyên nhân chính, trong đó nhập khẩu dầu và các sản phẩm dầu đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, trở thành động lực lớn nhất cho sự tăng trưởng mạnh của nhập khẩu. Trong khi đó, chi tiêu bằng thẻ bán lẻ tháng 6 tại New Zealand giảm 1,4% so với tháng trước, cho thấy cầu nội địa và cán cân bên ngoài đều chịu áp lực cùng lúc.

Dữ liệu lạm phát tháng 6 sẽ được công bố vào ngày 21 tháng 7, thị trường dự đoán sẽ vượt mức 4,0%, cao nhất trong hai năm qua, với động lực chính là chi phí nhiên liệu tăng do xung đột Trung Đông.

Ông Paul Conway, chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Dự trữ New Zealand, gần đây cũng cảnh báo rằng cú sốc cung ứng từ xung đột Trung Đông đã làm gia tăng đáng kể rủi ro tăng lạm phát. Citi dự đoán lạm phát quý II của New Zealand có thể đạt mức tăng mạnh nhất trong gần bốn năm qua.

Tiến trình tăng lãi suất gặp “nghịch lý”: Tại sao lập trường diều hâu không ngăn được phe bán khống?

Việc hình thành vị thế bán khống cực đoan đã làm nổi bật sự nghi ngại sâu sắc của thị trường đối với hiệu quả chính sách của Ngân hàng Dự trữ New Zealand.

Một mặt, Ngân hàng Dự trữ New Zealand trong tuyên bố tháng 7 đã nhấn mạnh rằng lạm phát hiện tại vẫn cao hơn phạm vi mục tiêu và các hoạt động kinh tế dự kiến sẽ cải thiện, "có thể cần tiếp tục cắt giảm các biện pháp kích thích tiền tệ" để đẩy lạm phát trở về mức trung tâm 2% như mục tiêu. Các chuyên gia của UOB cho rằng, nếu áp lực lạm phát bền bỉ hơn dự kiến hoặc các cú sốc từ bên ngoài lặp lại, rủi ro vẫn nghiêng về phía tiếp tục thắt chặt thêm.

Mặt khác, cú sốc giá dầu đang đặt áp lực lên đồng NZD từ hai hướng: vừa đẩy cao chi phí nhập khẩu, làm xấu đi cán cân thương mại, vừa làm gia tăng áp lực lạm phát nội địa, khiến ngân hàng trung ương rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan” giữa việc tăng lãi suất để chống lạm phát và tăng lãi suất có thể kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Ticehurst chỉ ra mức vị thế bán khống hiện tại vẫn là điều khá bất ngờ—“Thị trường ban đầu kỳ vọng, một phần các vị thế bán đối với NZD sẽ được đóng lại sau khi Ngân hàng Dự trữ New Zealand xác nhận chu kỳ tăng lãi suất bắt đầu.” Tuy nhiên thực tế lại ngược lại, các vị thế bán không chỉ không được đóng mà còn tiếp tục tăng lên mức cao kỷ lục.

Bối cảnh toàn cầu: Rủi ro địa chính trị và đồng USD trú ẩn cộng hưởng

Môi trường bên ngoài cũng không có lợi cho NZD. Quân đội Mỹ đã liên tiếp tấn công mục tiêu Iran nhiều đêm liền, phía Iran tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn coi như đã bị phá vỡ. Eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu mỏ lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu, tình hình căng thẳng hiện nay đã đẩy giá năng lượng quốc tế tăng cao.

Trong bối cảnh đó, thuộc tính trú ẩn của đồng USD được củng cố rõ rệt, các nhà đầu tư đổ xô vào tài sản bằng USD. J.P. Morgan chỉ ra rằng việc thặng dư thương mại New Zealand liên tục bị thu hẹp và tăng trưởng kinh tế trong nước chậm lại sẽ làm suy yếu các yếu tố cơ bản hỗ trợ cho NZD, trong khi kỳ vọng Fed giữ lãi suất cao do lạm phát bám dính sẽ tiếp tục mở rộng chênh lệch lãi suất Mỹ-NZ. Bank of America cũng cho rằng, không gian chính sách của Ngân hàng Dự trữ New Zealand có hạn và chênh lệch lãi suất Mỹ-NZ sẽ tiếp tục là lực cản đối với NZD.

Khi việc Ngân hàng Dự trữ New Zealand tăng lãi suất theo trường phái diều hâu gặp phải sự suy yếu điều kiện thương mại do giá dầu tăng, đồng NZD đang mắc kẹt trong cuộc giằng co giữa các yếu tố hỗ trợ chính sách và các yếu tố cơ bản tiêu cực. Việc vị thế bán khống lập kỷ lục mới có nghĩa là thị trường đang dùng tiền thật để “bỏ phiếu”—trong mắt họ, điểm yếu cơ cấu do phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng trong ngắn hạn sẽ quyết định hướng đi của NZD nhiều hơn cả chính sách tăng lãi suất.