Giao dịch AI đã trở thành "dây chun", các trader hàng đầu của Goldman Sachs: Vấn đề là "khi nào nó sẽ đứt"

Giữa khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI và sự bất định về lợi nhuận đang hình thành một “sợi dây cao su” ngày càng căng thẳng.

Hai nhà quản lý giao dịch chủ chốt tại bộ phận cổ phiếu EMEA của Goldman Sachs mới đây phân tích rằng, các ông lớn cloud siêu quy mô như Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta đang đặt cược vào hạ tầng AI với tốc độ vượt xa dòng tiền kinh doanh của chính họ, và câu hỏi then chốt nhất hiện nay là liệu làn sóng vốn chưa từng có này có thể mang lại lợi nhuận đủ lớn hay không.

Ông Mark Wilson - Giám đốc quỹ phòng vệ cổ phiếu EMEA và ông Rich Privorotsky - Giám đốc trung gian dòng vốn cổ phiếu EMEA của Goldman Sachs nhận định, mâu thuẫn cốt lõi hiện nay là: Tốc độ xây dựng AI nhanh chưa từng có, nhưng triển vọng hiện thực hóa và lợi nhuận đầu tư trong ngắn hạn vẫn vô cùng bất định.

Privorotsky tóm tắt tình thế hiện tại: “Thị trường AI đã trở thành một ‘sợi dây cao su’ - vấn đề là nó còn kéo dài được bao lâu.” Ông cũng cho biết, tuần trước đã xuất hiện những dấu hiệu rạn nứt đầu tiên của mô hình kinh tế AI: các mô hình tiên tiến lan tỏa nhanh, chi phí suy luận giảm sâu. Song song đó, thị trường nợ của các ông lớn cloud siêu quy mô vẫn chịu sức ép, nếu một trong số họ đi đầu cắt giảm chi tiêu vốn có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền.

Wilson và Privorotsky chỉ ra, các tập đoàn cloud siêu quy mô đang ném hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI, với mức đầu tư thường vượt xa dòng tiền kinh doanh, nhằm chiếm lấy vị trí chiến lược nền tảng điện toán thế hệ tiếp theo - một logic xây dựng tương tự như khi họ đặt cược vào cloud và công cụ tìm kiếm trong quá khứ.

Những người lạc quan xem đây là “quyền chọn” mấu chốt để đón làn sóng bùng nổ của AI agent, công cụ doanh nghiệp và ứng dụng mới trong tương lai; khi chi phí giảm và quy mô sử dụng tăng, lợi nhuận ắt sẽ hiện thực hóa. Trong khi đó, những người bi quan lo ngại lợi nhuận ngắn hạn trì hoãn, nguy cơ dư thừa nguồn cung, áp lực giá cao; nếu các giải pháp thay thế giá rẻ hơn tràn lan toàn cầu, quá trình hiện thực hóa doanh thu doanh nghiệp có thể gặp thử thách nghiêm trọng - điều này cũng làm dấy lên quan ngại về bong bóng định giá và rủi ro tập trung vị thế.

Theo Chỉ số năng lực Epoch do chuyên gia kinh tế Torsten Slok của Apollo Global Management dẫn chứng, chỉ số này kết hợp nhiều bài kiểm tra AI tham chiếu, hiện năng lực của các mô hình mã nguồn mở đã thu hẹp khoảng cách với các mô hình tiên tiến mã nguồn đóng còn khoảng bốn tháng, và thế bám đuổi của các quốc gia lớn khác không thể xem nhẹ.

Privorotsky thẳng thắn thừa nhận, ông từng kỳ vọng giá token đi xuống sẽ khiến lợi nhuận của toàn chuỗi AI bị bóp nghẹt - ngoài cloud hạ tầng đã xuất hiện hai nhà cung cấp API và mô hình cạnh tranh mạnh, đang phát động cuộc chiến giá quyết liệt - song định giá trên thị trường lúc này lại khiến ông bối rối.

Ông phân tích hai khả năng tín hiệu thị trường: Nếu thị trường tin rằng “trí tuệ rẻ hơn sẽ mở rộng thị trường địa chỉ được, thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng theo cấp số nhân và kích thích toàn thị trường tính toán”, thì cổ phiếu phần cứng lẽ ra phải dẫn đầu; nhưng thực tế không phải vậy. Từ đó, ông suy đoán thị trường có thể đang phản ánh quan điểm khác: Giá trị đang dịch chuyển lên thượng nguồn chuỗi ngành, các doanh nghiệp nền tảng nắm giữ quan hệ khách hàng, kênh phân phối và quy trình công việc sẽ sở hữu “hào kinh tế” bền vững, không phải nhà cung cấp phần cứng.

Ông cũng chỉ ra, diễn biến hiện tại phần lớn phản ánh sự điều chỉnh vị thế và luân chuyển nhóm ngành, chứ chưa phải chuyển biến căn bản về nền tảng.

Privorotsky thừa nhận bản thân “phải thán phục” độ bền bỉ của chỉ số S&P 500: thị trường không chỉ phớt lờ căng thẳng địa chính trị và năng lượng, mà kể cả khi cổ phiếu bán dẫn, phần cứng điều chỉnh mạnh vẫn duy trì sức mạnh. Ông nói, nếu một tháng trước có ai hỏi “liệu chỉ số vẫn tăng ngay cả khi nhóm chip điều chỉnh”, ông sẽ trả lời “không thể nào”.

Đặc điểm thị trường hiện nay là: độ tương quan suy giảm, luân chuyển nhóm ngành trở thành lực đỡ chính cho chỉ số. Chỉ số S&P 500 loại trừ các cổ phiếu AI hiện đã bứt phá, dòng vốn rời khỏi nhà cung cấp phần cứng chuyển sang các doanh nghiệp platform “trạm thu phí” - những đơn vị kiểm soát nhu cầu, phần mềm, hạ tầng cloud và kênh phân phối, hoàn toàn phù hợp logic kinh tế công nghệ dài hạn.

Wilson và Privorotsky cho rằng, tính toán rốt cuộc sẽ trở thành hàng hóa khi nguồn cung giãn nở, định giá cổ phiếu phần cứng có thể thu hẹp trước cả khi hạ thấp dự báo lợi nhuận, còn những “người kiểm soát phía cầu” mới là nơi trú ẩn giá trị kinh tế dài hạn thực sự.

Hai nhà quản lý giao dịch cho rằng mùa báo cáo tài chính quý II sắp tới sẽ là phép thử then chốt ngắn hạn quyết định “đường đi lợi nhuận của đầu tư AI” có đạt được tiến triển thực chất hay không. Chiến lược tạo động lực chốt lời gần đây khiến thị trường đau đớn, song họ tin rằng chuyển dịch vai trò lãnh đạo nhóm ngành ở chiều dài thời gian dài hơn là hướng đi đúng đắn.

Tổng thể, nhóm giao dịch của Goldman Sachs đánh giá chu kỳ này là: rủi ro cao, biến động mạnh là không thể tránh khỏi, nhưng nếu các ông lớn cloud quy mô siêu lớn chiếm được vị trí hệ điều hành của hệ sinh thái AI, họ sẽ có tiềm năng lâu dài vững chắc. Lập trường là thận trọng về định giá và thời điểm, đồng thời vẫn duy trì niềm tin vào không gian tiến hóa công nghệ phía trước.