Liệu bong bóng AI sẽ đối mặt với “khoảnh khắc Lehman”? Nhà phê bình nổi tiếng cảnh báo: Nếu TA sụp đổ, toàn bộ thị trường công nghệ sẽ bị ảnh hưởng

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang đối mặt với ngày càng nhiều sự hoài nghi. Nhà phê bình công nghệ, đồng thời là người hoài nghi AI lâu năm Ed Zitron mới đây cảnh báo rằng OpenAI có thể đang tiến gần đến một cuộc khủng hoảng kiểu “thời khắc Lehman Brothers”; một khi mô hình kinh doanh của OpenAI không thể duy trì, không chỉ có thể chấm dứt làn sóng đầu tư AI hiện tại, mà còn có thể gây ra cú sốc mạnh đến cổ phiếu công nghệ, trung tâm dữ liệu cùng nợ nần cũng như toàn bộ thị trường vốn.

Zitron trong một bài viết dài khoảng 15.000 từ cho biết, vấn đề thực sự không còn là liệu OpenAI có sụp đổ hay không, mà là khi nào sẽ xảy ra.

Anh mô tả rằng, một khi OpenAI thất bại, có thể trở thành “thời khắc Lehman Brothers” của bong bóng AI, đánh dấu kết thúc của một thời đại, đồng thời có thể buộc thị trường phải đánh giá lại giá trị thương mại thực sự của AI tạo sinh.

Trọng tâm hoài nghi: Doanh thu không theo kịp tốc độ đốt tiền

Chỉ trích chính của Zitron đối với OpenAI tập trung vào chi tiêu vốn khổng lồ và mô hình kinh doanh liên tục thua lỗ.

Anh ước tính, đến cuối năm 2030, OpenAI có thể tiêu tốn hơn 852 tỷ USD, chỉ riêng chi phí cho năng lực tính toán và hạ tầng năm nay, đã có thể vượt quá 50 tỷ USD.

Theo anh, OpenAI hiện không chỉ dựa vào doanh thu từ đăng ký, mà còn phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài, sự hỗ trợ từ các công ty điện toán đám mây lớn, cũng như thị trường vốn sẵn sàng chi tiền cho cơ sở hạ tầng AI.

Nhưng vấn đề là, ngay cả khi số lượng người dùng ChatGPT rất lớn, doanh thu từ đăng ký cũng chưa chắc đủ để bù đắp các chi phí đắt đỏ cho huấn luyện mô hình, suy luận, trung tâm dữ liệu và chip.

Zitron cho rằng, mô hình đăng ký thua lỗ, khả năng kiếm tiền từ quảng cáo hạn chế, cộng với chi phí năng lực tính toán ngày càng tăng khi khách hàng sử dụng AI, cuối cùng có thể đè gục mô hình này.

Ai sẽ gặp nguy hiểm nhất nếu OpenAI gặp vấn đề?

Zitron đặc biệt nhắc đến Oracle, cho rằng đây có thể là một trong những doanh nghiệp chịu rủi ro cao nhất nếu OpenAI rơi vào khủng hoảng.

Những năm gần đây, các tập đoàn công nghệ lớn và nhà cung cấp dịch vụ đám mây đều rót vốn khổng lồ xây dựng trung tâm dữ liệu AI, đồng thời hỗ trợ mở rộng các công ty AI qua nợ nần, hợp đồng thuê và hợp đồng hạ tầng dài hạn.

Nếu như về sau OpenAI giảm mạnh nhu cầu năng lực tính toán, các doanh nghiệp liên quan có thể đối mặt với trung tâm dữ liệu bỏ trống, chi tiêu vốn lãng phí và áp lực nợ gia tăng.

Zitron nhận định OpenAI chỉ thực sự lộ diện khủng hoảng khi nguồn tài trợ trung tâm dữ liệu AI và vốn đầu tư mạo hiểm gần như cạn kiệt.

Anh cũng đánh giá, trong mười năm tới, OpenAI ít nhất cần tiến hành nhiều vòng gọi vốn quy mô lớn mới có thể duy trì tốc độ mở rộng hiện tại.

Bản miễn phí ChatGPT cũng có thể bị ảnh hưởng

Theo kịch bản xấu nhất mà Zitron dự đoán, khủng hoảng OpenAI có thể khiến nhu cầu năng lực tính toán giảm mạnh, bản ChatGPT miễn phí khó duy trì, đồng thời khiến nhà đầu tư trở nên cẩn trọng với toàn bộ doanh nghiệp khởi nghiệp AI.

Điều này không chỉ tác động đến OpenAI mà còn có thể ảnh hưởng tới các nhà sản xuất chip, doanh nghiệp điện toán đám mây, nhà vận hành trung tâm dữ liệu, công ty điện lực và các tổ chức tài chính nắm giữ khoản nợ liên quan.

Anh cảnh báo, một khi chuỗi đầu tư AI bắt đầu thu hẹp, cả thị trường có thể trải qua một chu kỳ “định giá lại mạnh mẽ và đau đớn”.

Zitron thẳng thắn, quy mô tác động tiềm tàng này khiến anh “gần như mong mọi phán đoán của mình là sai”.

Anthropic cũng không hẳn an toàn

Zitron nhìn nhận rằng đối thủ của OpenAI là Anthropic cũng không phải ngoại lệ với rủi ro.

Anh chỉ ra Anthropic cũng đổ hàng tỷ USD vào huấn luyện mô hình và hạ tầng, thường xuyên ra mắt nhiều phiên bản Claude khác nhau, nhưng vẫn gặp khó trong việc xác định chiến lược kinh doanh và con đường lợi nhuận rõ ràng.

Nói cách khác, bài toán chung của ngành AI tạo sinh hiện tại là nhu cầu sản phẩm tăng nhanh, nhưng chi phí năng lực tính toán còn tăng nhanh hơn.

Nếu trong tương lai, doanh nghiệp và người tiêu dùng không sẵn lòng trả giá đủ cao cho các dịch vụ AI, mô hình kinh doanh toàn ngành có thể bị thử thách nghiêm trọng.

Không phải tất cả nhà đầu tư đều bi quan

Tuy nhiên, thị trường vẫn không hoàn toàn bi quan về tương lai của AI.

Đồng sáng lập Oaktree Capital là Howard Marks gần đây cho biết, quan điểm của ông về AI đã thay đổi.

Marks từng lo ngại AI chỉ là một bong bóng, nhưng sau khi thực tế sử dụng, ông đánh giá công nghệ này thể hiện khả năng mà nhiều bước tiến công nghệ trong quá khứ không có được.

Ông đặc biệt nhận xét AI hiểu được bối cảnh, điều chỉnh câu trả lời theo đặc điểm người dùng, có thể bàn luận về ưu nhược điểm của bản thân và thậm chí sử dụng sự hài hước, những đặc điểm này đã khiến ông đánh giá lại tiềm năng dài hạn của AI.

Marks cho rằng, so với các cuộc cách mạng công nghệ trong lịch sử như đường sắt hay internet, điểm khác biệt lớn nhất của AI là nó có mức độ tự chủ cao hơn rất nhiều.