Giá dầu trở lại 85 USD, thị trường đặt cược vào việc ECB tiếp tục tăng lãi suất

Cục diện eo biển Hormuz tiếp tục leo thang, giá dầu quốc tế bật tăng mạnh, con đường chính sách vốn đang dần rõ ràng của Ngân hàng Trung ương châu Âu lại rơi vào tình trạng không chắc chắn.

Ngày 15 tháng 7, theo CNBC, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Đức, đồng thời là thành viên điều hành của Ngân hàng Trung ương châu Âu, Joachim Nagel cho biết, việc xung đột Trung Đông leo thang và giá dầu tăng đang khiến triển vọng kinh tế đối mặt với “sự bất định cực kỳ cao”, Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ giữ thái độ cảnh giác và sẽ hành động khi cần thiết. Quan điểm này càng củng cố kỳ vọng của thị trường về khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách.

Hiện tại, thị trường vẫn dự đoán Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 22 tháng 7, nhưng hoán đổi lãi suất cho thấy xác suất tăng lãi suất 25 điểm phần trăm trong phiên họp này đã tăng lên khoảng 20%, các nhà đầu tư vẫn đặt cược rằng sẽ tăng lãi suất tổng cộng 50 điểm trước mùa xuân năm sau, khi đó lãi suất tiền gửi sẽ tăng lên 2,75%.

Giá dầu phục hồi làm gián đoạn quá trình giảm lạm phát

Khi xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran xung quanh eo biển Hormuz tiếp tục leo thang, giá dầu quốc tế bật tăng mạnh.

Giá dầu Brent đã trở lại mức 85 USD/thùng, trong khi chỉ một tuần trước vẫn dao động quanh mức 70 USD. Đối với khu vực đồng euro vốn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, điều này đồng nghĩa với việc quá trình giảm lạm phát có thể bị ảnh hưởng một lần nữa. Dữ liệu cho thấy, khoảng 57% tiêu thụ năng lượng của khu vực đồng euro năm 2024 phụ thuộc vào nhập khẩu, nên biến động giá dầu có tác động đặc biệt rõ đến mặt bằng giá cả tổng thể.

Trên thực tế, trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, lạm phát khu vực đồng euro về cơ bản đã giảm xuống gần mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu. Tuy nhiên, sau đó giá năng lượng tăng mạnh, từng đẩy lạm phát tổng thể lên tới 3,2%. Dữ liệu mới nhất cho thấy, mặc dù giá năng lượng tăng 8,7% so với cùng kỳ, nhưng lạm phát tổng thể của khu vực đồng euro tháng 6 vẫn giảm xuống còn 2,8%, lạm phát lõi duy trì ở mức 2,4%, cho thấy cú sốc năng lượng vẫn chưa lan tỏa hoàn toàn sang các lĩnh vực khác.

Tuy nhiên, với việc giá dầu tiếp tục tăng vọt trong tuần này, thị trường bắt đầu nghi ngờ liệu xu hướng giảm lạm phát có thể duy trì hay không, và nhận định trước đó của Ngân hàng Trung ương châu Âu về sự cải thiện lạm phát cũng gặp phải thử thách mới.

Cuộc họp chính sách sẽ phải đối mặt với “khoảng trống dữ liệu”

So với các lần trước, cuộc họp ngày 22 tháng 7 tới đây còn gặp phải một khó khăn đặc biệt.

Kết quả sơ bộ GDP quý II của khu vực đồng euro và chỉ số lạm phát sơ bộ tháng 7 lần lượt được công bố vào ngày 30 và 31 tháng 7, điều này đồng nghĩa với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ phải quyết định chính sách lãi suất trong bối cảnh thiếu dữ liệu kinh tế và lạm phát mới nhất.

Hai chiến lược gia về lãi suất của ING, Michiel Tukker và Benjamin Schroeder, trong báo cáo mới nhất đã chỉ ra rằng dữ liệu lạm phát khu vực đồng euro sắp được công bố sẽ là “biến số then chốt kiểm nghiệm định giá diều hâu của thị trường”, nhưng ngay cả khi dữ liệu lạm phát được kiểm soát tốt thì cũng chưa chắc đủ để xua tan nỗi lo của thị trường về nguy cơ vòng xoáy lạm phát thứ hai do giá năng lượng gây ra.

Hai nhà phân tích này nhận định, lộ trình chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể sẽ tiếp tục phân hóa: áp lực lạm phát tại Mỹ có khả năng tiếp tục giảm, còn đỉnh lạm phát ở châu Âu có thể vẫn chưa tới, đặc biệt là trong bối cảnh giá năng lượng không ngừng tăng.

Ngân hàng Trung ương châu Âu đối mặt với thế lưỡng nan giữa lạm phát và suy thoái

Thách thức lớn nhất hiện nay đối với Ngân hàng Trung ương châu Âu là tìm kiếm sự cân bằng giữa kiềm chế lạm phát và tránh suy thoái kinh tế.

Trong nửa đầu năm nay, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã hạ lãi suất liên tiếp bốn lần, đưa lãi suất tiền gửi từ mức 3% xuống 2%; khi giá năng lượng đẩy áp lực lạm phát đi lên trở lại, ngân hàng trung ương này bất ngờ tăng lãi suất thêm 25 điểm phần trăm trong tháng 6, nâng lãi suất lên 2,25%, thể hiện sự đảo chiều rõ rệt trong chính sách.

Đồng thời, kinh tế khu vực đồng euro vẫn còn yếu. Quý I năm nay, GDP giảm 0,2% so với cùng kỳ năm trước, nhiều nhà hoạch định chính sách lo ngại nếu tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ càng khiến kinh tế tụt dốc, dẫn đến nguy cơ khu vực đồng euro rơi vào suy thoái.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Áo Martin Kocher phát biểu hôm thứ Tư rằng, hiện Ngân hàng Trung ương châu Âu chủ yếu chú ý đến tác động gián tiếp lên giá cả và nguy cơ vòng xoáy thứ hai do xung đột Trung Đông gây ra. Ông nhấn mạnh: “Hiện chúng tôi chưa quan sát thấy rõ các hiệu ứng vòng hai, nhưng chính sách tiền tệ phải đảm bảo kỳ vọng lạm phát vẫn ổn định.”

Cách đây chỉ vài tuần, khi giá dầu giảm, thị trường gần như loại bỏ hoàn toàn khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu tăng lãi suất trong tháng 7. Nhưng hiện nay, rủi ro địa chính trị nâng giá năng lượng lên trở lại, cũng khiến cuộc họp chính sách vào tuần tới lại thêm phần bất định.