Cổ phiếu chip Mỹ lao dốc! Intel giảm gần 10%, SanDisk và Western Digital giảm hơn 7%, SpaceX giảm mạnh 6,83% ngay ngày đầu vào chỉ số, giá cổ phiếu lập đáy mới.

Vào ngày 7 tháng 7 theo giờ miền Đông Mỹ (thứ Ba), thị trường toàn cầu bị kẹp giữa hai dòng sự kiện — giao dịch AI suy yếu và căng thẳng đột ngột tại eo biển Hormuz.

Ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm, Nasdaq giảm mạnh 1,16% đóng cửa ở mức 25818,69 điểm, Dow Jones giảm 0,25% còn 52925,15 điểm, S&P 500 giảm 0,45% còn 7503,85 điểm. Chỉ số bán dẫn Philadelphia sụt mạnh 4,65%, Intel giảm hơn 9%, SanDisk và Western Digital giảm hơn 7%, SpaceX vừa được đưa vào Nasdaq 100 cũng giảm sốc 6,83% ngay ngày đầu, vốn hóa thị trường bốc hơi khoảng 143,2 tỷ đô la Mỹ (tương đương 973,3 tỷ nhân dân tệ), tụt xuống còn 1,95 nghìn tỷ đô la Mỹ.

Mặt khác, tại eo biển Hormuz, trong vòng 24 giờ liên tiếp đã xảy ra ba vụ tàu hàng bị tấn công, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tuyên bố phát động một loạt các cuộc tấn công “quyết liệt” nhằm vào Iran, Bộ Tài chính Mỹ cũng đồng thời thu hồi giấy phép chung cho phép Iran bán dầu mỏ, giá dầu quốc tế vì thế tăng vọt, hợp đồng dầu WTI chủ chốt tăng 2,76% đóng cửa ở 70,44 đô la/thùng, trong phiên có lúc tăng hơn 5%; giá COMEX vàng lại giảm 1,23% còn 4116,30 đô la/ounce, tài sản phòng thủ rủi ro bất ngờ “không phòng thủ được” nữa.

Cổ phiếu chip lao dốc trong đêm, Intel giảm mạnh 9%

Đợt lao dốc của nhóm cổ phiếu chip bắt đầu từ thị trường châu Á - Thái Bình Dương. Gã khổng lồ bộ nhớ bán dẫn Samsung Electronics công bố kết quả quý bùng nổ, nhưng những lo ngại về kế hoạch chi tiêu và triển vọng nhu cầu tiếp theo đã che mờ kết quả kinh doanh, cổ phiếu Samsung lao dốc gần 7% trong phiên, kéo chỉ số KOSPI giảm gần 5%.

Tâm lý này nhanh chóng lan sang chứng khoán Mỹ, chỉ số bán dẫn Philadelphia lao dốc 4,65%, đã giảm gần 16% so với đỉnh cuối tháng 6. Intel giảm hơn 9%, Marvell Technology và Skyworks giảm trên 7%, ARM và Advanced Micro Devices (AMD) giảm trên 6%. Phân khúc bộ nhớ bán dẫn chịu tác động nặng nề — SanDisk, Western Digital giảm hơn 7%, Micron Technology giảm hơn 4%.

Mâu thuẫn sâu xa hơn ở chỗ, định giá chung của chứng khoán Mỹ đã được đẩy lên mức cao nhờ sóng AI nửa đầu năm, khiến “cửa ải” để đáp ứng kỳ vọng từ kết quả kinh doanh được nâng rất cao. Adam Crisafulli, sáng lập viên tổ chức nghiên cứu thị trường Vital Knowledge cho biết: “Phản ứng của thị trường đối với Samsung phản ánh một trong những rủi ro lớn nhất trong vài tuần tới: kết quả quý II có thể thực sự khá tốt, nhưng khác với mùa báo cáo quý I, kỳ vọng thị trường hiện rất lạc quan, S&P 500 hiện cao hơn khoảng 1.000 điểm so với trước khi công bố kết quả quý I, tức là ngưỡng kỳ vọng đã tăng mạnh.” Mike Bailey, giám đốc nghiên cứu tại tổ chức quản lý tài sản FBB của Mỹ cũng chung quan điểm: “Kỳ vọng thị trường đã nâng lên, trong khi các yếu tố cơ bản lại khó đáp ứng yêu cầu quá cao, đây chính là nguyên nhân kéo nhóm này đi xuống trong phiên.”

Đồng thời, thông tin DeepSeek đang phát triển chip AI tự nghiên cứu càng khiến thị trường thêm lo lắng. Nhà đầu tư cho rằng nếu chip AI nội địa tăng tốc ra thị trường, sẽ phân tán nhu cầu với các nhà sản xuất nước ngoài như Nvidia, Samsung, tạo áp lực biên mới cho chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Dưới nhiều tác động tiêu cực, dòng tiền bắt đầu chuyển từ nhóm bán dẫn định giá cao sang các nhóm chưa tăng trưởng mạnh trong năm. Chiến lược gia Mike Wilson của Morgan Stanley nhận định, xung lực nhóm chip trên thị trường Mỹ đang giảm, dòng tiền quay lại các lĩnh vực trì trệ trong năm, gồm cả các công ty điện toán đám mây quy mô lớn.

SpaceX vừa vào Nasdaq 100 đã giảm mạnh

Điều đáng chú ý là bên trong nhóm cổ phiếu công nghệ đầu tàu cũng đang phân hóa mạnh: Meta tăng 2,55%, Amazon tăng 0,75%, Nvidia tăng 0,71%, Microsoft tăng 0,54%, trong khi Tesla giảm 4,02%, Apple giảm 0,64%, SpaceX vừa vào Nasdaq 100 giảm tới 6,83%, lập đáy đóng cửa mới kể từ khi IPO.

“Cổ phiếu mới thường có độ biến động tự nhiên cao hơn, với quy mô và ảnh hưởng của SpaceX, độ biến động của Nasdaq dự kiến sẽ vẫn đáng kể vượt trội so với S&P 500,” Amy Wu Silverman, trưởng bộ phận chiến lược phái sinh của RBC Capital Markets nhận định. Phố Wall đa phần vẫn “lạc quan giai đoạn đầu” với SpaceX, giá mục tiêu đặt cao nhất là 800 đô, nhưng ngay ngày đầu vào rổ điều chỉnh tính thanh khoản đã khiến bên mua chịu cú sốc.

Tình hình địa chính trị Trung Đông đột ngột leo thang, giá dầu quốc tế bật tăng

Trong lúc nhóm công nghệ tiếp tục điều chỉnh, căng thẳng địa chính trị Trung Đông bất ngờ leo thang tạo thêm biến số cho thị trường.

Theo tin tức từ Tân Hoa Xã, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ ngày 7 đăng trên mạng xã hội cho biết quân đội Mỹ đã bắt đầu thực hiện “một loạt đòn đánh mạnh” nhằm vào Iran để đáp trả việc Iran tấn công ba tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trước đó. Văn phòng Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh sáng 7 cũng báo cáo thêm một tàu chở dầu bị máy bay không người lái tấn công khi qua eo biển Hormuz — đây là vụ thứ ba trong 24 giờ được đơn vị này thông báo về các tàu gặp nạn tại khu vực này.

Theo một quan chức Mỹ, các mục tiêu bị đánh bao gồm hệ thống phòng không của Iran, hệ thống giám sát ven biển, tên lửa đất đối không, tên lửa hành trình chống hạm và các căn cứ phóng máy bay không người lái. Chính quyền tỉnh Hormozgan, miền Nam Iran ngày 8 theo giờ địa phương cho biết hiện chưa có báo cáo nào về thương vong dân thường. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran đã ra thông cáo lên án động thái này của Mỹ vi phạm trắng trợn ghi nhớ Casablanca giữa Mỹ và Iran.

Gần như cùng lúc, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Bộ Tài chính Mỹ đã thu hồi giấy phép chung cho phép Iran bán dầu, những giao dịch kết nối cuối chỉ được phép tiếp tục đến 0h ngày 17 tháng 7.

Hai tin tức cộng hưởng khiến giá dầu quốc tế bật mạnh trong ngày. Hợp đồng dầu Mỹ chủ lực tăng 5,32% lên 72,20 đô la/thùng; dầu Brent chủ lực tăng 5,75% lên 76,13 đô la/thùng. Đầu phiên châu Á sáng 8/7 theo giờ Bắc Kinh, hợp đồng tương lai dầu WTI tiếp tục tăng mạnh, có lúc tăng hơn 3% (UTC+8).

Các cuộc xung đột địa chính trị thường có lợi cho các tài sản phòng thủ như vàng, nhưng lần này vàng cũng không thể tránh bị ảnh hưởng. Hợp đồng vàng tương lai COMEX giảm 1,22%, về mức 4116,60 đô la/ounce; giá vàng giao ngay London xuyên thủng mốc 4100 đô. Giá hợp đồng tương lai bạc COMEX giảm 3,09%.

Thị trường tiền mã hóa cũng ghi nhận sự sụt giảm đồng loạt, bitcoin giảm hơn 1,5% còn 63.439,9 đô la/đồng, trong 24 giờ qua hơn 100.000 nhà đầu tư bị thanh lý lệnh.

Dạng “tài sản tránh rủi ro cũng không tránh được” này phản ánh tâm lý thực sự của thị trường hiện tại — không đơn thuần là chuyển đổi khẩu vị rủi ro mà là siết chặt thanh khoản trên diện rộng và cân bằng lại vị thế nắm giữ. Nhà đầu tư bắt đầu chuyển sang các lĩnh vực phòng thủ như y tế, tài chính, trong đó cổ phiếu của đại gia dược mỹ Eli Lilly tăng ngược dòng 2,98%.

Ba cửa sổ quan sát

Nhìn về phía trước, cú giảm ngày 7/7 giống như một thử nghiệm cộng hưởng giữa kỳ vọng cao và sự kiện thiên nga đen địa chính trị, chứ chưa phải bước ngoặt xu hướng. Tiếp sau đây có ba thời điểm đáng chú ý:

Một là cửa sổ xác minh báo cáo quý II. S&P 500 đã đẩy kỳ vọng lên rất cao, mọi báo cáo “đúng kỳ vọng nhưng không nổi bật” đều có thể bị thị trường giải thích theo chiều tiêu cực, nhất là nhóm bán dẫn và chuỗi AI.

Hai là mốc 17/7 cho tình hình Mỹ - Iran. Thời điểm chốt thu hồi giấy phép chung bán dầu của Iran, kết hợp với việc liệu Mỹ có tiếp tục gia tăng tấn công, sẽ quyết định trực tiếp việc giá dầu trụ ở ngưỡng 70 hay hướng lên 80. Hormuz chịu tải khoảng 20% thương mại dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu, mọi rối loạn thông thương đều phản ánh nhanh vào kỳ vọng lạm phát.

Ba là độ bền của luân chuyển ngành. Nếu các nhóm giá trị tăng chậm như dược, tài chính, năng lượng hấp thụ được dòng vốn dịch chuyển từ AI, chứng khoán Mỹ nhiều khả năng vẫn là “tăng dao động + luân chuyển nội bộ”; ngược lại, nếu báo cáo nhóm chip gây thất vọng đồng thời căng thẳng địa chính trị leo thang, biến động cao của Nasdaq sẽ bị khuếch đại.