Mở rộng lưu trữ tại Hàn Quốc, Meta cho thuê sức mạnh tính toán -- Nomura bàn về “hai yếu tố tiêu cực lớn đối với lưu trữ”

Nomura cho rằng tâm lý bi quan sai lầm đã che lấp cơ hội mang tính cấu trúc; hai “thông tin bất lợi” gồm mở rộng sản xuất bộ nhớ tại Hàn Quốc và Meta cho thuê năng lực tính toán thực chất chỉ là những quan điểm thiếu căn cứ.

Gần đây, thị trường chip nhớ toàn cầu bị bao phủ bởi hai tin đồn bất lợi: Một là các ông lớn bộ nhớ Hàn Quốc tung ra kế hoạch mở rộng sản xuất với quy mô khổng lồ, gây lo ngại sâu sắc về nguy cơ dư thừa năng lực sản xuất trong tương lai; Hai là Meta công bố cho thuê năng lực tính toán dư thừa, bị một số dòng tiền coi là tín hiệu nguy hiểm khi nhu cầu phần cứng AI đã đạt đỉnh.

Tuy nhiên, theo tin từ Trạm Giao Dịch Chạy Theo Xu Hướng, trong báo cáo nghiên cứu ngày 2/7, Nomura khẳng định lo ngại của thị trường đã bị phóng đại nghiêm trọng. Thực tế hiện tại là:

• Kế hoạch đầu tư lên tới 4.800 nghìn tỷ won của Hàn Quốc ít nhất cũng cần 5 đến 10 năm mới chuyển hóa thành năng lực sản xuất thực tế, nước xa không cứu được lửa gần; hơn nữa, HBM (bộ nhớ băng thông cao – High Bandwidth Memory) siêu lợi nhuận đang làm giảm công suất sản xuất bộ nhớ thông thường và khiến thị trường đối mặt với tình trạng thiếu nguồn cung trầm trọng;

• Đồng thời, Meta cho thuê năng lực tính toán không những không làm suy yếu nhu cầu phần cứng mà trái lại, sẽ kích hoạt “Nghịch lý Jevons” khi chi phí Token giảm, từ đó thúc đẩy nhu cầu AI tăng trưởng mạnh hơn.

Tổng thể, Nomura nhận định, mâu thuẫn cốt lõi của ngành bộ nhớ toàn cầu hiện nay vẫn là thiếu hụt nguồn cung một cách nghiêm trọng, nhu cầu tăng trưởng cấu trúc do AI thúc đẩy vẫn chưa chạm đỉnh; nhà đầu tư lo ngại thừa cung là điều dễ hiểu nhưng đã rõ ràng là thái quá, phản ứng cực đoan của thị trường có thể mở ra cơ hội tái thẩm định giá cho ngành bộ nhớ.

Kế hoạch mở rộng sản xuất khổng lồ của Hàn Quốc: Nước xa không cứu được lửa gần, lo thừa cung bị phóng đại nghiêm trọng

Gần đây, các doanh nghiệp bộ nhớ Hàn Quốc cùng công ty con và chính phủ đã công bố một kế hoạch đầu tư quy mô lớn trung–dài hạn mà chưa có thời gian cụ thể, tổng giá trị lên tới 4,8 nghìn tỷ won (trong đó 3.700 nghìn tỷ won liên quan trực tiếp tới bộ nhớ). Con số khổng lồ này nhanh chóng làm dấy lên lo ngại về tình trạng dư thừa nguồn cung chip nhớ trên thị trường.

Song Nomura chỉ ra, những thuyết âm mưu như “doanh nghiệp bộ nhớ toàn cầu cấu kết để kiểm soát cung nhằm thao túng giá” hay nỗi lo dư thừa nguồn cung là hoàn toàn phi lý.

• Đầu tiên, hiện nay vấn đề là thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng, chứ không phải dư thừa.

Trước nhu cầu mạnh mẽ chưa từng có từ ngành AI, các doanh nghiệp bộ nhớ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ưu tiên sản xuất chip HBM có lợi nhuận cao. Biến động công suất này khiến sản lượng chip bộ nhớ thông thường tăng trưởng chậm lại một cách trực tiếp.

Từ nửa cuối năm 2025 trở đi, sự tăng trưởng mạnh của nhu cầu bộ nhớ thông thường đã gây ra tình trạng thiếu cung nghiêm trọng. Dù các doanh nghiệp bộ nhớ đang mở rộng sản xuất ở mức vượt ngoài mong đợi, nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu khổng lồ của thị trường.

• Thứ hai, chu kỳ đầu tư bán dẫn chuyển hóa thành năng suất thực tế là cực kỳ dài.

Việc chính phủ Hàn Quốc tham gia chủ yếu là vì các cụm sản xuất hiện tại của doanh nghiệp sắp hết khả năng đáp ứng (đất đai, điện, nước); chính phủ cần hỗ trợ xây dựng các cụm sản xuất mới trung-dài hạn sau năm 2035.

Lấy ví dụ dự án siêu lớn “Cụm bán dẫn Yongin” (Yongin Semiconductor Cluster) khởi động từ 9 năm trước, phòng sạch đầu tiên dự kiến phải đến tháng 2/2027 mới hoàn thành, cuối năm mới có thể sản xuất thử quy mô nhỏ – nghĩa là từ đầu tư tới sản xuất thực tế phải mất hơn 10 năm.

Nomura dự báo, kế hoạch đầu tư mới công bố lần này, cũng phải ít nhất 5 đến 10 năm nữa mới có tác động thực sự tới thị trường.

• Cuối cùng, cơ chế chống rủi ro của ngành đã thay đổi về cấu trúc.

Trước kia, biến động theo chu kỳ của ngành bộ nhớ thường bắt nguồn từ việc đầu tư không đủ giai đoạn suy thoái, hoặc đầu tư kỷ lục khi nhu cầu bùng nổ. Nhưng hiện nay, các công ty không chỉ có Hợp đồng dài hạn (LTAs) làm công cụ phòng ngừa, mà còn được hưởng lợi từ dự báo tăng trưởng ổn định cấu trúc nhờ AI.

Ngoài ra, cơ chế thưởng của nhân viên gắn với lợi nhuận cũng là một bộ đệm mới chống rủi ro dư thừa công suất và sụt giảm lợi nhuận. Doanh nghiệp sẽ không mù quáng đầu tư chỉ vì yêu cầu của chính phủ.

Meta cho thuê năng lực tính toán nhàn rỗi: Không phải nhu cầu đạt đỉnh, mà là học theo AWS để nâng cao hiệu quả đầu tư

Nỗi lo thứ hai trên thị trường là Meta quyết định bán năng lực tính toán dư thừa cho khách hàng bên ngoài, bị một số ý kiến coi là tín hiệu nhu cầu bộ nhớ AI và phần cứng suy giảm.

Về điểm này, Nomura phản bác mạnh mẽ, cho rằng đây chỉ là bước tiến tự nhiên trong sự trưởng thành của mô hình kinh doanh, logic này tương tự như khi Amazon sáng lập dịch vụ đám mây AWS nhằm thương mại hóa trung tâm dữ liệu dư thừa.

• Thứ nhất, cho thuê năng lực tính toán là lựa chọn tất yếu để giải quyết “dư thừa đỉnh điểm”.

Xây dựng trung tâm dữ liệu vốn phải đáp ứng nhu cầu năng lực tính toán cực đại, đồng nghĩa ngoài các khung giờ cao điểm và mùa cao điểm sẽ có một lượng lớn năng lực tính toán để trống. Hoạt động kinh doanh chính của Meta (mạng xã hội và quảng cáo) có biến động lớn về tỷ lệ sử dụng năng lực tính toán theo từng thời điểm.

Trong các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây (CSP) vừa phục vụ nội bộ vừa phục vụ bên ngoài, Meta là cái tên duy nhất chưa tham gia lĩnh vực đám mây. Khi kinh tế quy mô dần thành hình, học theo xAI để bán thừa năng lực tính toán ra ngoài là quyết định vô cùng tự nhiên giúp Meta nâng cao tỷ suất sinh lời vốn đầu tư (ROIC). Nếu không thực hiện điều này, việc mở rộng công suất sẽ dẫn đến lãng phí tài nguyên khổng lồ.

• Thứ hai, năng lực tính toán được giải phóng sẽ nuôi dưỡng hệ sinh thái AI lớn hơn nữa.

Nguồn năng lực tính toán Meta bán ra bên ngoài sẽ trở thành tài sản quan trọng cho các công ty như Anthropic và OpenAI – những đơn vị thiếu trung tâm dữ liệu riêng nhưng lại khao khát năng lực tính toán để cung cấp dịch vụ AI cấp doanh nghiệp.

• Thứ ba, kích hoạt “Nghịch lý Jevons”, tạo ra nhu cầu mới lớn hơn.

Nomura nhấn mạnh, quyết định của Meta tuyệt đối không phải là bước ngoặt đi xuống đối với nhu cầu phần cứng AI. Ngược lại, vì hiện tại nguồn cung năng lực tính toán hạn chế đẩy giá mỗi Token lên cao, nên khi Meta tung ra thị trường, giá Token hy vọng sẽ hạ nhiệt và ổn định.

Theo “Nghịch lý Jevons” (tiến bộ công nghệ làm giảm chi phí tài nguyên, nhưng lại khiến tổng lượng tiêu thụ tài nguyên tăng lên), chi phí sử dụng giảm sẽ tạo ra nhu cầu AI hoàn toàn mới với quy mô lớn hơn, từ đó trong dài hạn càng củng cố thêm nhu cầu nền tảng về phần cứng bộ nhớ và năng lực tính toán.