Thị trường sụp đổ: “thủ phạm” đã được tìm ra? Nguyên mẫu của “The Big Short” lên tiếng, cổ phiếu AI lao dốc hàng loạt, “hiệu ứng Burry” lan rộng khắp phố Wall

Một câu nói của Buffett đủ sức ảnh hưởng đến thị trường, được gọi là “hiệu ứng Buffett”. Ngày nay, khi nhà đầu tư nguyên mẫu của “The Big Short”, Michael Burry, bắt đầu công khai gần như theo thời gian thực các động thái mua bán của mình, phố Wall cũng bắt đầu bàn luận về một vấn đề mới: Liệu có tồn tại cái gọi là “hiệu ứng Burry” hay không?

Bản thân Burry không đồng ý với điều này. Trong email gửi cho Business Insider, ông cho biết: “Tôi không nghĩ rằng có hiệu ứng Burry.”

Tuy nhiên, diễn biến thị trường cho thấy nhà đầu tư nổi tiếng nhờ đặt cược vào bong bóng bất động sản Mỹ vỡ có thể đang đánh giá thấp ảnh hưởng của mình.

Burry công khai giao dịch theo thời gian thực, thị trường bắt đầu theo chân?

Hiện tại, Burry đang đứng thứ hai trong bảng xếp hạng bán chạy lĩnh vực tài chính trên Substack, đồng thời sở hữu gần 2 triệu người theo dõi trên nền tảng X. Mức độ chú ý này đủ để các động thái giao dịch công khai của ông nhanh chóng lọt vào tầm ngắm thị trường.

Tuần này, “hiệu ứng Burry” dường như đã xuất hiện. Vào thứ Năm (ngày 2/7), Burry đăng trên Substack rằng mình đã bán khống cổ phiếu Micron vào ngày hôm trước. Trong bài viết ngày thứ Ba, ông còn tiết lộ các khoản đặt cược giảm giá mới, bao gồm Nvidia, Applied Materials, Caterpillar, Tesla, cũng như iShares Semiconductor ETF (SOXX) – quỹ theo dõi chỉ số cổ phiếu bán dẫn.

Trong bài viết trước đó, Burry cho rằng SOXX là “biểu hiện điển hình của việc định giá quá cao”.

Ông cũng nhận định rằng, dù Samsung Electronics và SK hynix vừa công bố kế hoạch đầu tư quy mô lớn giúp cổ phiếu thiết bị chip tăng giá, nhưng theo ông, điều này đánh dấu “sự khởi đầu của hồi kết”.

Cổ phiếu phần cứng AI sụt giảm đồng loạt hai ngày liên tiếp

Sau khi Burry công khai quan điểm giảm giá, các cổ phiếu liên quan đến phần cứng AI và bán dẫn nhanh chóng bị bán tháo.

Ở thị trường Hàn Quốc, Samsung Electronics giảm tổng cộng 14% trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm, SK hynix giảm sốc 17% trong hai ngày.

Ở thị trường Mỹ, SOXX giảm 12% trong hai phiên giao dịch; Applied Materials giảm mạnh 17%; Micron giảm 15%; còn Nvidia cũng giảm gần 3%.

Các cổ phiếu còn lại trong danh sách bán khống của Burry cũng chịu áp lực. Caterpillar giảm 11% trong hai ngày. Dù Tesla báo cáo lượng giao xe quý II tăng trưởng vượt bậc trong ngày thứ Năm, giá cổ phiếu vẫn giảm 6%.

Sự sụt giảm của Caterpillar đặc biệt được chú ý. Nhờ nhu cầu thiết bị điện tăng theo xu hướng xây dựng trung tâm dữ liệu AI, cổ phiếu này đã tăng khoảng 68% từ đầu năm đến nay. Động thái bán khống Caterpillar của Burry được xem là một tín hiệu nữa cho cái nhìn tiêu cực về chuỗi chi tiêu vốn AI của ông.

“Hiệu ứng Burry” là hình chiếu đối lập của “hiệu ứng Buffett”?

Chuyên gia chiến lược đầu tư trưởng của Wealth Club, Susannah Streeter, cho rằng thực sự có thể tồn tại một “hiệu ứng Burry” ngắn hạn.

Bà chỉ ra: “Các nhà đầu tư biết ông ấy có thành tích nhận diện các đợt tăng nóng quá mức, dù thời điểm thường hơi sớm. Vì vậy, khi ông nhắm tới các phân khúc thị trường bị định giá cao, điều đó có thể khiến nhà đầu tư nghĩ đến việc chốt lời. Điều này dường như đã phần nào xảy ra trong tuần này.”

Streeter nhận định, đây gần như là hình chiếu đối lập của “hiệu ứng Buffett”.

Bà nói: “Các khoản đầu tư của Buffett sẽ tạo ra niềm tin và thu hút lực mua vào, trong khi các thông tin bán khống của Burry lại có thể khiến nhà đầu tư chốt lời và giảm rủi ro. Tuy nhiên, các phát biểu của Burry thường chỉ khuếch đại những lo ngại đã có trên thị trường, chứ không tạo ra nỗi lo đó từ con số không.”

Neil Wilson, chuyên gia chiến lược đầu tư tại Saxo UK, cũng cho rằng việc Burry bán khống Caterpillar là một động thái bất ngờ, “chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng”, và có thể làm gia tăng sự lo ngại của nhà đầu tư về mức định giá cao của cổ phiếu này.

Ông nhận định, lời cảnh báo của Burry có thể đang trở thành một phần trong câu chuyện phản biện lại tính bền vững của câu chuyện lợi nhuận của các cổ phiếu tăng trưởng cao.

Từ Palantir tới Micron, Burry liên tục nhắm vào các giao dịch AI

Palantir là một ví dụ tiêu biểu. Sau khi Burry công bố bán khống Palantir hồi tháng 11 năm ngoái, ông đã bị CEO của công ty, Alex Karp, chỉ trích mạnh mẽ. Tháng 5 năm nay, Burry lại tuyên bố mình đã “trực tiếp bán khống” cổ phiếu này và đến ngày 25/6 thông báo rằng đã giảm một nửa vị thế vào tuần trước đó.

Giám đốc đầu tư của AJ Bell, Russ Mould, cho biết Burry từng chịu nhiều chỉ trích khi bán khống Palantir, nhưng giá cổ phiếu của công ty phần mềm AI và phân tích dữ liệu này hiện đã giảm gần 40% so với đỉnh tháng 11.

Mould cho rằng các khoản bán khống của Burry cho thấy ông dự báo đầu tư vào AI sẽ chững lại khi lợi nhuận mang lại không như kỳ vọng, dẫn đến tồn kho dư thừa và công suất dư thừa tăng lên. Điều này sẽ ảnh hưởng tới toàn bộ chuỗi cung ứng, từ máy chủ, chip, hệ thống làm mát cho đến máy móc kỹ thuật.

Ông nói, lịch sử cho thấy Burry không ngại vào vị thế sớm và chịu áp lực, nhưng dòng tiền “nóng” ngắn hạn và các quỹ thụ động có thể thử thách quan điểm của ông.

Thị trường AI bước vào giai đoạn “thử thách niềm tin”

Hiện tại vẫn còn quá sớm để xác định liệu Burry cuối cùng có đúng không. Nhưng chắc chắn một điều: các lần công khai vị thế của ông đã trở thành biến số cảm xúc quan trọng trong các giao dịch AI.

Hai năm qua, câu chuyện AI đã đẩy giá cổ phiếu chip, bộ nhớ, thiết bị điện lực, hạ tầng trung tâm dữ liệu và một số phần mềm tăng mạnh. Tuy nhiên, khi định giá tăng cao, chi tiêu vốn phình to, thị trường bắt đầu đặt dấu hỏi về tốc độ thu hồi lợi nhuận thì mức độ chấp nhận rủi ro đối với giao dịch AI cũng giảm đi.

Trong bối cảnh này, phát biểu tiêu cực của Burry không hẳn là nguyên nhân duy nhất khiến cổ phiếu bị bán tháo, nhưng có thể là chất xúc tác kích hoạt hành động chốt lời.

Nếu Burry đặt cược thành công, “hiệu ứng Burry” có thể còn lan rộng hơn. Với phố Wall, điều này có nghĩa là giao dịch AI không còn chỉ nhìn vào kết quả kinh doanh của Nvidia và các đại gia công nghệ hay chi tiêu vốn, mà còn phải chú ý tới người đóng vai “chỉ báo ngược chiều” có đang công khai đặt cược vào sự đổ vỡ của bong bóng hay không.