Việc đồng yên giảm xuống mức 200 so với đô la Mỹ không còn là chuyện viễn tưởng nữa, các nhà giao dịch đang diễn tập các kịch bản cực đoan.

Nguồn: Báo cáo Thị trường Toàn cầu

Tỷ giá đồng yên so với đô la Mỹ giảm xuống mức 200 từng là điều khó tin, nhưng hiện nay đối với một số nhà đầu tư, đây đã trở thành rủi ro trung hạn, dù vẫn là một kịch bản cực đoan.

Trước tình trạng chênh lệch lãi suất lớn giữa Nhật Bản và các nền kinh tế lớn khác, cùng với nghi ngờ ngày càng gia tăng về triển vọng tài khóa của quốc gia này, đồng yên đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986, đồng thời tiếp tục đứng đầu danh sách các đồng tiền chính kém hiệu quả nhất toàn cầu trong năm qua.

Chính phủ Nhật Bản nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động quyết liệt để ngăn đà suy yếu của đồng yên, nhưng các nhà giao dịch cho rằng động thái này gần như không mang lại hỗ trợ lâu dài. Nhiều người nhận định, bất kỳ sự can thiệp chính thức nào nhằm hỗ trợ đồng yên cũng chỉ có thể làm dịu đà giảm trong ngắn hạn, nhà đầu tư cho rằng Nhật Bản chậm trễ trong việc nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát chính là gốc rễ khiến đồng yên yếu theo cấu trúc.

Cơ quan quản lý quỹ với khối tài sản 1,89 nghìn tỷ USD T. Rowe Price cho rằng, 1 đô la đổi 169 yên có thể là kịch bản tệ nhất. Ngân hàng Mizuho đặt mức đáy ở 170. Tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui, ngân hàng lớn thứ hai của Nhật, dự đoán đồng yên có thể xuống tới mức 180 trong vài năm tới.

Một số chuyên gia còn cho rằng, nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tiếp tục tụt lại phía sau trong việc thắt chặt chính sách, tỷ giá có thể leo tới mức 200 hoặc cao hơn, như Jesper Koll của Monex Group và Calvin Yeoh của Blue Edge Advisors cho biết. Sáng thứ Năm, tỷ giá đồng yên so với đô la Mỹ tại thị trường Tokyo quanh mức 162,56.

Yeoh, nhà quản lý danh mục cho quỹ phòng hộ Blue Edge tại Singapore, cho biết: "Nếu vừa không trực tiếp can thiệp thị trường ngoại hối, vừa không tăng lãi suất, thì tỷ giá đô la Mỹ/yên sẽ ở mức 180-205 trước tháng 12/2027, và có lẽ cũng đáng lo cho tình trạng cholesterol của tôi."

Dữ liệu vị thế nắm giữ cũng ủng hộ quan điểm đồng yên sẽ yếu thêm.

Các quỹ phòng hộ tháng trước đã nâng vị thế bán đồng yên lên mức cao nhất từ năm 2017. Các nhà giao dịch quyền chọn ngoại hối cũng dự báo nguy cơ đồng yên giảm mạnh, họ ước tính xác suất tỷ giá đô la Mỹ/yên tăng lên 180 trong một năm tới là 15%; còn xác suất lên 200 dưới 1% trong cùng giai đoạn.

Tất nhiên, hiện không ai tin đồng yên sẽ giảm nhanh tới các mức ấy. Nếu kịch bản này xảy ra thật, phải hội tụ nhiều điều kiện: Fed phải phát tín hiệu cứng rắn hơn dự kiến của thị trường trong bối cảnh lạm phát nóng trở lại, đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ bật tăng mạnh. Đồng thời, giá dầu phải vọt mạnh và căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang.

Công ty quản lý tài sản Nuveen cho biết, tâm lý thị trường toàn cầu phải tiếp tục xấu đi mới có thể thúc đẩy dòng vốn chảy mạnh hơn vào đô la Mỹ.

Bà Laura Cooper, Giám đốc chiến lược tín dụng vĩ mô của tập đoàn này tại London, cho biết, kịch bản này cũng có thể cần đến việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản hoãn siết chặt chính sách hoặc xác nhận không có ý định ngăn đồng yên yếu tiếp. Công ty này hiện quản lý lượng tài sản trị giá 1,4 nghìn tỷ USD.

Tháng trước, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất cơ bản lên 0,25 điểm phần trăm, lên mức 1% - cao nhất từ năm 1995, và ngụ ý sẽ còn nâng tiếp trong thời gian tới. Dù động thái này thu hẹp chênh lệch lãi suất Nhật - Mỹ, một số nhà giao dịch vẫn đặt cược tân Chủ tịch Fed Kevin Walsh ưu tiên ổn định giá, ám chỉ lãi suất Mỹ sẽ tiếp tục tăng. Các thông tin đề cập Chính phủ Nhật muốn NHTW nước này làm chậm bước tăng lãi suất càng làm gia tăng lo ngại thị trường về đồng yên yếu.

Ông Amir Anvarzadeh, chuyên gia của Asymmetric Advisors, nhận định: “Thực sự chúng ta đã đến ngưỡng khủng hoảng tiền tệ Nhật Bản.” Ông, người theo sát thị trường Nhật suốt 37 năm, cho rằng việc này phần lớn do các quan chức NHTW Nhật tự gây ra, họ dường như đang trong trạng thái “mê ngủ sâu”.

Chính phủ Nhật cho rằng, đợt can thiệp ngoại hối đầu năm nay để hỗ trợ đồng yên là thành công; đồng yên sau lần can thiệp này đã tăng về quanh mức 155 yên/đô la. Thứ trưởng phụ trách các vấn đề quốc tế của Bộ Tài chính Nhật, Junichi Mimura, hôm thứ Tư trả lời phỏng vấn cho biết, động thái này được Mỹ ủng hộ.

Tuy nhiên, hiện nay lực lượng bán đồng yên vẫn chiếm ưu thế trong câu chuyện thị trường.

Nhà đầu tư chú ý đặc biệt tới gánh nặng nợ công của Nhật Bản; tổng nợ vượt quá 200% GDP, cao nhất trong các nền kinh tế chủ chốt. Thâm hụt ngân sách kéo dài cũng gây lo ngại, bởi chính phủ chi tiêu vượt quá nguồn thu. Ngoài ra, hơn 95% dầu của Nhật Bản phải nhập từ Trung Đông, nên xung đột Iran có thể đẩy lạm phát lên và làm đồng yên chịu áp lực giảm thêm.

Ông Ashwin Binwani, nhà sáng lập Alpha Binwani Capital, nhận định: Cục diện vĩ mô, chính sách và phân bổ thị trường của Nhật vẫn đang ủng hộ rõ rệt cho xu hướng yếu của đồng yên. Ông đã bắt đầu vị thế bán đồng yên từ khi tỷ giá đô la Mỹ/yên quanh mức 155 và cho biết nếu các yếu tố trên không thay đổi, đặt cược vào đồng yên yếu vẫn rất hấp dẫn.

Ông Rinto Maruyama, chiến lược gia cao cấp về ngoại hối và lãi suất tại SMBC Nikko Securities, nhận định điều tồi tệ nhất với đồng yên không chỉ là giảm giá mà là rơi vào trạng thái mất kiểm soát. Nếu trong hoàn cảnh này việc can thiệp ngoại hối không còn hiệu quả, thị trường có thể bắt đầu nghi ngờ về giới hạn của các biện pháp can thiệp, qua đó càng khiến đồng yên giảm sâu.

Bên cạnh đó, còn xuất hiện các giao dịch arb. Đồng yên yếu khiến nó trở thành đồng tiền tài trợ chi phí cực thấp, nhà đầu tư vay yên để đầu tư vào các tài sản sinh lời cao như lira Thổ Nhĩ Kỳ, chứng khoán Ấn Độ, trái phiếu Venezuela.

Ông Nick Twidale của ATFX Global Markets tại Sydney, người đã giao dịch đồng yên từ năm 1998 đến nay, cho biết: Dù luôn tiềm ẩn nguy cơ can thiệp, nhà đầu tư vẫn rất thích dùng yên để làm đồng tiền tài trợ cho các giao dịch arb. Còn kịch bản tệ nhất của ông? “Một năm nữa, tôi hoàn toàn tin tưởng đồng yên có thể lên tới 200.”

Một số nhà đầu tư cũng đã bắt đầu nhìn lại toàn diện chiến lược giao dịch đồng yên.

Tại London, ông Masayuki Nakajima, chiến lược gia ngoại hối cấp cao của Mizuho, cho biết đồng yên hiện không còn ngưỡng kỹ thuật nào nữa.

Ông cho rằng, trừ khi nền kinh tế Mỹ đột ngột suy yếu hoặc đô la Mỹ giảm mạnh, mức 162 không phải là trần mà là chỉ dấu cho áp lực giảm cấu trúc kéo dài của đồng yên.

Dù biết Nhật Bản có thể can thiệp với nguồn dự trữ ngoại tệ lên tới 1,09 nghìn tỷ USD, một số nhà đầu tư vẫn đẩy mạnh vị thế bán đồng yên. Trong đợt can thiệp ngoại hối kỷ lục từ ngày 28/4 đến 27/5 năm nay, sau khi đồng yên lần đầu phá mốc 160, Nhật đã bơm tổng cộng 11,73 nghìn tỷ yên vào thị trường. Nhưng giống như các lần năm 2022 và 2024, đợt can thiệp này chỉ giúp “nghỉ lấy hơi” ngắn hạn rồi đồng yên lại tiếp tục xu hướng suy yếu chung.

Ông Koll, Giám đốc chuyên môn của Monex, trả lời phỏng vấn cho biết: “Chính quyền Nhật hiện còn có ‘lằn ranh đỏ’ nào không? Thành thật mà nói, tôi nghĩ là không.” Ông này chia sẻ: “Về mặt chính sách, phía chính thức đã rất rõ ràng – ưu tiên hàng đầu là duy trì chính sách tài khóa mở rộng, và ngân hàng trung ương chỉ tăng lãi suất rất nhẹ nhàng. Vậy nên, thực tế là chúng ta đang hướng tới mức 1 đô la đổi 200 yên.”