Mark Zuckerberg đã thỏa hiệp, sẽ làm chậm chi tiêu vốn?

Meta

Tin tức đầu tiên hôm nay rất quan trọng, tôi sẽ không vòng vo nữa, chúng ta đi thẳng vào chủ đề.

Theo Bloomberg dẫn nguồn tin thân cận, Meta đang xây dựng một kế hoạch kinh doanh hạ tầng đám mây, chuẩn bị bán quyền truy cập sức mạnh tính toán AI và các mô hình cho khách hàng bên ngoài. Kế hoạch này tương tự như Amazon AWS, Microsoft Azure và Google Cloud, đồng thời sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh trực tiếp với các dịch vụ cho thuê sức mạnh tính toán như CoreWeave, Nebius, SpaceX.

Cụ thể, nguồn tin cho biết, sản phẩm đầu tiên Meta xem xét là cho phép nhà phát triển truy cập nhiều mô hình AI hiện có của Meta, các mô hình này hiện đang được triển khai trong các trung tâm dữ liệu của Meta, mô hình hoạt động tương tự như Bedrock của Amazon. Do đó, Meta đảm nhiệm việc vận hành trung tâm dữ liệu và chip, mô hình cung cấp chủ yếu là Muse Spark, còn khách hàng sẽ trả phí theo mức sử dụng dịch vụ. Đây là loại sản phẩm thứ nhất.

Loại sản phẩm thứ hai là cho thuê trực tiếp sức mạnh tính toán. Bloomberg cho rằng mô hình này giống với CoreWeave hơn, khách hàng không nhất thiết chỉ mua một mô hình nào đó, mà thuê GPU và tài nguyên tính toán đi kèm để tự huấn luyện hoặc vận hành hệ thống AI do họ lựa chọn.

Hiện tại, người phát ngôn Meta từ chối bình luận về vấn đề này. Bloomberg cũng lưu ý rằng kế hoạch vẫn đang trong giai đoạn phát triển, có thể sẽ thay đổi trong tương lai. Vì vậy, đến thời điểm hiện tại, mọi thứ đều chưa chính thức, tuy nhiên thị trường đã bắt đầu phản ứng mạnh mẽ.

Tính đến thời điểm phát hành bài viết, giá cổ phiếu Meta tăng hơn 10%, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 4 đến nay. Ngược lại, các công ty đám mây vừa và nhỏ như CoreWeave, Nebius, SpaceX chịu áp lực bán ra, trong đó Nebius từng giảm tới 17%. Sự phân hóa này cho thấy, thị trường đánh giá việc Meta tham gia vào lĩnh vực dịch vụ đám mây sẽ giúp công ty phục hồi dòng tiền, nhưng cũng sẽ tạo áp lực lớn lên thị phần của các công ty đám mây nhỏ và vừa.

Tất nhiên, mọi chuyện vẫn chưa ngã ngũ, nếu Meta cho thuê sức mạnh tính toán do có dư thừa tài nguyên, thì điều này có đồng nghĩa với việc chi tiêu vốn trong tương lai sẽ giảm lại không? Nghĩ kỹ thì đúng là như vậy, bản thân tôi cũng chẳng cần nhiều tài nguyên tính toán đến thế, nên giờ mới cung cấp dịch vụ cho thuê lại nhằm thu hồi vốn, vậy thì tại sao tôi còn phải tiếp tục mua thêm tài nguyên không cần thiết?

Vì lo ngại này, hôm nay toàn ngành bán dẫn bao gồm các công ty thiết bị, vật liệu, gia công, bộ nhớ… đều bị bán tháo trên thị trường. Thị trường không chỉ lo lắng các công ty đám mây nhỏ và vừa bị chèn ép, mà còn lo toàn bộ chuỗi ngành bán dẫn bước vào điểm gãy.

Có thể sẽ có khán giả hỏi, nhu cầu AI trên thị trường lớn như vậy, chỉ mình Meta liệu có chuyển hướng được xu thế không? Đương nhiên là không làm thay đổi xu thế, nhưng có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng biên lợi nhuận và tăng trưởng. Lấy ví dụ, vốn đầu tư hàng năm của Meta khoảng 140 tỷ, hiện tại thị trường dự báo sẽ tiếp tục tăng 30% nữa vào năm tới. Nếu giả định chi tiêu không tăng, thì cả chuỗi sản xuất sẽ thiếu đi khoảng 40 tỷ tiền tăng trưởng kỳ vọng. Tuy quy mô này không gây ảnh hưởng lớn, tác động ngắn hạn đến doanh thu các hãng bán dẫn cũng hạn chế. Nhưng thị trường sẽ nói, tôi lo nhất là các Big Tech không còn tăng chi tiêu, giờ Meta dẫn đầu thì liệu có lây lan sang các đại gia công nghệ khác không? Có phát tín hiệu trong mùa báo cáo tài chính tháng 7 không? Lo lắng này, cộng với vị thế đầu tư bán dẫn đang rất nóng, là rủi ro chúng ta cần lưu ý thời gian tới.

Về vấn đề này, dưới đây Meitoujun sẽ chia sẻ quan điểm của mình với mọi người.

Xin chào mọi người, tôi là Meitoujun. Đầu tiên phải nói rõ, chuyện Meta cho thuê sức mạnh tính toán vẫn chưa phải là tin xác nhận, tất cả mới chỉ là tin đồn. Sau này còn nhiều biến số, nhưng một khi xảy ra, đúng là sẽ tác động lớn đến toàn ngành AI cũng như bản thân Meta, điều này chúng ta cần hiểu rõ. Vậy nên tiếp theo, tôi sẽ phân tích ở cả hai khía cạnh: Meta và thị trường.

Đối với Meta, điểm thị trường quan tâm nhất hiện tại là chi tiêu vốn lớn nhưng chưa thấy được lợi nhuận. Điều này xuất phát từ hai mối lo chính: một là năng lực phát triển mô hình AI lớn của Meta bị nghi ngờ, hai là mô hình kinh doanh của Meta kết hợp AI có thể chuyển hóa thành doanh thu hay không. Hay nói cách khác, như chúng tôi từng nói, việc kiếm tiền từ AI chắc chắn sẽ bắt đầu từ mảng B2B, chứ không phải từ kênh người dùng như Meta vốn đang làm.

Một khi Meta cho thuê sức mạnh tính toán, trong ngắn hạn các lo ngại này sẽ được xoa dịu đáng kể. Thuê tính toán giúp giảm áp lực dòng tiền, đồng thời xoa dịu lo ngại về các khoản chi không thấy hiệu quả, hoặc không biết khi nào mang lại lợi nhuận. Đó là lý do chính khiến giá cổ phiếu Meta tăng mạnh hôm nay.

Nhưng về dài hạn, thông điệp phát đi từ hành động này còn quan trọng hơn chính tác động thực tế.

Một trong những lý do quan trọng để tôi đầu tư vào Meta là vì tin Meta có năng lực xây dựng các mô hình AI tốt, và mô hình kinh doanh của họ rất phù hợp để biến AI thành tiền. Dù không làm thành công mô hình Agent B2B nóng như hiện nay, thì chỉ cần cải thiện các thuật toán, cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng là đã có thể gia tăng đáng kể doanh thu quảng cáo. Điều cốt lõi là tin Meta đủ sức tận dụng AI, kết hợp với mô hình kinh doanh hiện tại để đạt lợi nhuận quy mô lớn.

Tất nhiên, ngắn hạn công ty còn nhiều nghi ngại do mô hình kinh doanh phụ thuộc vào người dùng cá nhân, năng lực mô hình AI còn phát triển. Điều này là bình thường, và trên cương vị nhà đầu tư dài hạn, tôi vẫn tin vào nhu cầu AI thực tế, tiềm năng ứng dụng, cũng như quyết tâm đầu tư AI của ban lãnh đạo. Vì vậy giá trị cuối cùng của Meta sẽ cao hơn rất nhiều so với hiện tại, đó cũng là trọng tâm giá trị đầu tư của tôi vào Meta.

Tuy nhiên, việc Meta cho thuê tính toán lại phát ra một tín hiệu cực kỳ đáng thất vọng, đó là ban lãnh đạo chính Meta không còn đủ niềm tin vào năng lực mô hình AI của mình, cũng như khả năng biến nó thành tiền.

Cần biết, cho thuê sức mạnh tính toán không phải chuyện ngày một ngày hai, mà là hợp đồng dài hạn cả năm, cả hai năm. Nghĩa là, quyết định này không chỉ là giải pháp tạm thời, mà là lựa chọn chiến lược trung-dài hạn. Nó gần như nói với thị trường rằng, tôi thừa nhận mô hình của mình không cạnh tranh được với top đầu, tôi cũng thừa nhận khó biến mô hình AI thành doanh thu lớn.

Điều này đụng tới nền tảng lý do tôi đầu tư vào Meta. Tôi không nói chắc chắn là không thể kinh doanh được, hoặc không kiếm ra tiền, nhưng nếu chuyện này thành sự thật, thái độ từ ban lãnh đạo cho thấy hiện thực hóa mục tiêu cuối của Meta ngày càng nhiều bất định.

Là nhà đầu tư dài hạn, tôi thực ra không quá lo lắng các nghi ngại ngắn hạn thị trường miễn là tôi thấy được nhu cầu, tiềm năng và quyết tâm của ban lãnh đạo đối với AI, tôi sẵn sàng chờ đợi. Nhưng nay tính bất định của “endgame” lại tăng, thái độ ban lãnh đạo lại không rõ ràng, điều này khiến tôi khó có thể tự tin nắm giữ lâu dài cổ phiếu công ty. Giá trị đầu tư Meta với tôi từ “cứ tiếp tục giữ sẽ chắc chắn thành công” giờ thành “hy vọng sẽ thành công, phải chờ một điều kỳ diệu”. Như vậy, giá trị đầu tư đã giảm sút.

Nói thêm, vậy sao cổ phiếu thị trường vẫn tăng? Bởi lẽ thị trường từ lâu đã “price in” kịch bản Meta làm AI không thành công hoặc gặp nhiều khó khăn. Khi dòng tiền được đem về, rủi ro nền tảng được giải tỏa thì cổ phiếu tăng mạnh là hợp lý. Đó là logic ngắn hạn, còn tiềm năng tăng tiếp. Nhưng tôi vẫn coi trọng giá trị dài hạn hơn, phần này lại đang yếu đi. Tôi cá nhân sẽ cân nhắc giảm một phần tỷ trọng ở Meta chuyển sang Google. Tôi vẫn lạc quan về AI ứng dụng, chỉ là nên đầu tư vào nơi tiềm năng và xác suất thành công cao hơn.

Đó là về phía Meta. Tiếp theo chúng ta xét về phía thị trường.

Đối với thị trường, tôi cho rằng tác động việc Meta cho thuê sức mạnh tính toán là rất lớn. Nó gửi đi hai thông điệp chính: Thứ nhất, phát triển mô hình AI lớn không hề dễ dàng, không phải cứ có tiền, có sức mạnh tính toán là xong; Thứ hai, kiếm tiền từ AI cũng không dễ, không phải cứ có mô hình kinh doanh tốt, hệ sinh thái mạnh, ban quản trị xuất sắc là chuyển hóa doanh thu được.

Thực ra, Meta không phải công ty đầu tiên cho thuê sức mạnh tính toán, không lâu trước, xAI của Elon Musk cũng bán thuê một phần năng lực tính toán của họ. Điều này đã thông báo tới thị trường rằng, nay chỉ còn hai đại gia OA là đứng đầu về mô hình AI, chỉ có họ mới có khả năng và biến tài sản này thành tiền. Bây giờ người duy nhất còn muốn cạnh tranh là Google với Gemini. Phần còn lại của thị trường đã bắt đầu chấp nhận mình thua.

Tín hiệu này rất mạnh. Nếu thực sự như vậy, liệu sẽ có thêm bao nhiêu ông lớn AI nữa “chịu thua”? Có thể một ngày nào đó Google cũng “chịu thua”? Chuyện này chưa chắc xảy ra, nhưng mầm mống nghi ngờ đã được gieo.

Điều này sẽ tác động như thế nào tới toàn bộ ngành AI?

Thứ nhất, ngoài hai đại công ty OA, các Big Tech khác đều có khả năng giảm chi tiêu đầu tư. Một khi Meta cho thuê được tài nguyên tính toán, khả năng cao họ sẽ giảm chi đầu tư vốn. Lý thuyết rất hợp lý, nếu đã xác nhận thua thì còn tăng đầu tư làm gì nữa? Chẳng lẽ đầu tư to chỉ để phục vụ OA? Không phù hợp. Các công ty lớn sẽ không vì chút tiền cho thuê mà thay đổi cả mô hình kinh doanh của mình.

Chúng tôi từng nói, trong một kịch bản đầu tư cũ, bán dẫn chỉ hưởng lợi khi Big Tech tăng chi đầu tư. Một khi Big Tech ngừng tăng đầu tư, chuỗi giá trị ở tầng dưới như bán dẫn sẽ mất động lực.

Nếu nhìn về cơ bản, giả sử tăng trưởng chi tiêu vốn là 0%, cả thị trường chỉ thiếu 40 tỷ. Phân bổ ra toàn ngành bán dẫn thực ra không quá lớn. Nhu cầu từ khách hàng lớn vẫn rất mạnh mẽ.

Nhưng về mặt tâm lý, tác động lại rất mạnh. Không thể phủ nhận, tầng cơ sở ngành bán dẫn hiện là nơi kỳ vọng cao nhất thị trường, dòng tiền tập trung, kỳ vọng rất lớn. Nếu kịch bản cơ sở lung lay, tâm lý thị trường có thể đảo chiều rất mạnh. Những mảng càng nóng, dòng tiền càng dồn nhiều thì tác động tiêu cực càng lớn. Đây là điều các nhà đầu tư tầng cơ bản phải để ý ngay từ đầu.

Tác động thứ hai, nếu AI không dễ phát triển, không dễ kiếm tiền, thì cái gọi là “nguy cơ AI đảo ngược ngành” cũng giảm xuống. Không phải là không còn, OA vẫn là hai “trùm”, nhưng mức độ nguy cơ giảm, không phải ai cũng đủ năng lực để làm cuộc cách mạng.

Như vậy, những công ty từng bị sợ AI “đảo ngược” cạnh tranh gay gắt, nay rủi ro đã giảm đi, giá cổ phiếu có dư địa hồi phục. Bản chất vẫn là biến động định giá rủi ro.

Tuy nhiên, chúng ta cần tỉnh táo. Nguy cơ không phải đã hết, chỉ là giảm xuống. Nên đối với nhà đầu tư dài hạn, chúng ta cần tập trung vào các lĩnh vực ứng dụng ít bị cạnh tranh nhưng hưởng lợi lớn từ AI.

Do đó, về diễn biến thị trường hiện tại, tôi cho rằng vẫn chưa thoát khỏi hạn chế “logic tồn tại” – tức là dư địa tăng trưởng trong ngắn hạn vẫn luân chuyển qua lại. Nếu Meta thực sự xác nhận cho thuê sức mạnh tính toán, thì tầng cơ sở theo tôi sẽ gặp rủi ro lớn hơn, còn ứng dụng sẽ có thêm cơ hội giải tỏa rủi ro, tăng trưởng trở lại.

Tôi cũng phải nói, với nhà đầu tư dài hạn, không thể chỉ nhìn ngắn hạn. Trong tầm nhìn xa hơn, “logic tăng trưởng mới” chắc chắn sẽ xảy ra và không xa nữa. Khi đó, các giới hạn về chi tiêu vốn, tăng trưởng ở cầu không đến các dịch vụ đám mây, hay tầng cơ sở bán dẫn sẽ không còn là vấn đề nữa.

Nên đối với nhà đầu tư dài hạn, điều chúng ta nên làm là nhận diện rủi ro của giai đoạn ngắn hạn, nhưng tin tưởng vào logic tăng trưởng dài hạn, và tìm ra những doanh nghiệp tốt, bị thị trường trừng phạt thấp quá mức một cách sai lầm. Họ có lợi thế cạnh tranh mạnh, vượt qua chu kỳ, đồng thời hưởng lợi lâu dài khi tăng trưởng mới bắt đầu.

Xin cảm ơn Meitoujun về những chia sẻ vừa rồi. Jason cuối cùng muốn nhắc mọi người, chuyện này rất có thể sẽ xảy ra, nhưng vì chưa được công bố chính thức, trong bối cảnh thị trường biến động mạnh như hiện tại, giao dịch nhiều nên thận trọng.