Tăng lãi suất có giết chết vàng không? Tổ chức nghiên cứu: Hiện tại giống năm 1978 hơn, vàng đang đứng trước đêm bùng nổ tăng giá tiếp theo

Lập trường diều hâu của Fed tiếp tục gây áp lực lên tâm lý thị trường vàng. Sau khi giảm xuống dưới mốc 4000 USD/ounce vào ngày 24/6, giá vàng giao ngay tiếp tục đánh mất ngưỡng tâm lý này vào ngày 25/6. Kể từ khi đạt đỉnh lịch sử gần 5600 USD/ounce vào cuối tháng 1 năm nay, giá vàng đã điều chỉnh khoảng 29%.

Thị trường nhìn chung cho rằng đợt giảm giá này là do Fed phát đi tín hiệu chính sách diều hâu hơn. Trong bối cảnh kỳ vọng lãi suất cao kéo dài ngày càng tăng, sức hấp dẫn của tài sản định giá bằng đô la Mỹ được củng cố, khiến giá trị phân bổ của vàng - một tài sản không mang lại lãi suất - bị thu hẹp rõ rệt.

Tuy nhiên, Asymmetric Research lại có quan điểm khác, cho rằng việc đơn giản hóa mối quan hệ giữa tăng lãi suất và giá vàng yếu là không chính xác. Tổ chức này chỉ ra rằng, kinh nghiệm lịch sử cho thấy, yếu tố then chốt quyết định xu hướng vàng trung – dài hạn không nằm ở mức tuyệt đối của lãi suất danh nghĩa, mà là việc Fed có kiểm soát hiệu quả lạm phát hay không cũng như nền kinh tế có đủ nền tảng để trở lại tăng trưởng mạnh mẽ không.

Dựa trên khung phân tích này, bối cảnh vĩ mô hiện tại giống với năm 1978 – tức là thời kỳ cuối của chu kỳ lạm phát thập niên 1970, trước khi bắt đầu một xu hướng tăng mới của vàng. Vị trí lịch sử này là điểm tựa quan trọng để đánh giá diễn biến giá vàng hiện nay.

Bài học thập niên 1970: vàng từng tăng song hành với lãi suất

Lâu nay, nhà đầu tư thường cho rằng lãi suất tăng sẽ làm chi phí cơ hội nắm giữ vàng cao hơn, qua đó kìm hãm giá vàng.

Nhưng Asymmetric Research chỉ ra rằng, lịch sử thập niên 1970 không ủng hộ quan điểm này. Khi đó, lãi suất tại Mỹ liên tục tăng cao nhưng giá vàng đa phần vẫn duy trì xu hướng tăng.

Theo tổ chức này, những đợt điều chỉnh rõ rệt của vàng trong thập niên 1970 chủ yếu xuất hiện sau khi Fed tăng lãi suất gây ra suy thoái kinh tế. Dù vậy, mức điều chỉnh trung bình của vàng chỉ khoảng 19% và thông thường sẽ hồi phục tăng trở lại sau khoảng 4 tháng.

Hai giai đoạn thực sự kết thúc chu kỳ tăng giá của vàng xuất hiện vào 1975 – 1976 và sau năm 1983. Cả hai đều có một điểm chung: thị trường tin rằng Fed đã thành công trong việc kiểm soát lạm phát và nền kinh tế Mỹ bước vào kỳ tăng trưởng mạnh. Ví dụ, 1976 tốc độ tăng GDP Mỹ vượt 5%; giai đoạn 1983 – 1993, kinh tế Mỹ tăng trưởng trung bình hơn 4%.

Môi trường hiện tại giống 1978 hơn là điểm bắt đầu thị trường gấu của vàng

Asymmetric Research nhận định, môi trường kinh tế Mỹ hiện nay có nhiều nét tương đồng với cuối thập niên 1970.

Theo báo cáo của tổ chức này, chỉ số CPI của Mỹ khả năng đang lặp lại mô hình những năm cuối thập niên 1970. Nếu sự liên quan lịch sử tiếp diễn, giai đoạn hiện tại có lẽ tương tự năm 1978, tức là trước khi lạm phát tăng tốc cuối cùng và mở màn chu kỳ tăng giá vàng mới.

Với kịch bản này, vàng hiện không phải đã bước vào thị trường gấu kéo dài, mà có thể đang ở đợt điều chỉnh trước khi tăng trở lại. Tổ chức nghiên cứu này cho rằng, thị trường hiện quá chú trọng vào diễn biến lãi suất, nhưng lại đánh giá thấp tính bền vững của lạm phát cũng như sự hạn chế đối với chính sách tiền tệ do áp lực tài khóa.

Kỷ nguyên nợ cao, dư địa tăng lãi suất của Fed bị thu hẹp

Asymmetric Research nhấn mạnh, so với thập niên 1970, hệ thống tài chính Mỹ hiện khó chịu đựng lãi suất cao. Nguyên nhân là do tỷ lệ nợ công so với GDP của Mỹ giờ đã gấp 3 đến 4 lần so với thập niên 1970, đồng thời tỷ lệ thâm hụt ngân sách/GDP cũng cao hơn.

Điều này có nghĩa là, cho dù Fed có muốn tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát thì lãi suất cao cũng gây áp lực rõ nét hơn lên chi phí tài chính công, tăng trưởng kinh tế và sự ổn định của thị trường tài chính. Theo tổ chức này, hiện tại không như giai đoạn đầu thập niên 1980 - tức là không đủ điều kiện để áp dụng siết chặt mạnh chính sách chấm dứt hoàn toàn chu kỳ lạm phát.

Điều chỉnh của vàng có thể là cơ hội mua vào

Dù giá vàng giảm mạnh gần đây, Asymmetric Research vẫn giữ quan điểm lạc quan. Kịch bản cơ sở của tổ chức này cho rằng dư địa giảm thêm không lớn, nhịp bán tháo hiện tại có thể là cơ hội mua vào cho nhà đầu tư dài hạn.

Dựa trên dữ liệu điều chỉnh giá vàng 30 năm và hơn 50 năm qua, tổ chức này nhận định đáy của vàng có thể quanh mức 4000 USD. Nếu tính theo mức điều chỉnh trung vị lớn nhất trong 30 năm trở lại đây thì đáy hợp lý khoảng 4030 USD/ounce; còn nếu xét theo chu kỳ hơn 50 năm, trong trường hợp cực đoan có thể giảm sâu xuống 3640 USD/ounce.

Nói cách khác, kể cả khi vàng tiếp tục điều chỉnh thì dư địa giảm thêm cũng tương đối hạn chế.

Xu hướng tiếp theo của vàng phụ thuộc vào lạm phát và hướng đi của đồng đô la Mỹ

Đợt tăng giá vàng trước đó chủ yếu được thúc đẩy bởi hoạt động mua vào của ngân hàng trung ương, rủi ro địa chính trị và lo ngại lạm phát. Gần đây, đồng đô la Mỹ phục hồi và chính sách của Fed chuyển sang diều hâu đã tạo áp lực cho vàng. Tuy nhiên, Asymmetric Research cho rằng, nếu lạm phát không thể nhanh chóng giảm xuống trong khi Fed bị hạn chế bởi bối cảnh nợ cao, vàng vẫn có thể bước vào một chu kỳ tăng mới.

Theo quan điểm của tổ chức này, thị trường hiện nay đang lặp lại điểm mấu chốt của năm 1978: nhà đầu tư bán vàng vì lo ngại áp lực lãi suất ngắn hạn, nhưng yếu tố quyết định xu hướng dài hạn thực sự là liệu lạm phát của Mỹ có mất kiểm soát trở lại hay không, và lòng tin vào tín dụng tiền tệ Mỹ có tiếp tục bị thử thách hay không.