Qatar trở lại thị trường dầu thô châu Á, “phí bảo hiểm thời chiến” ở Trung Đông giảm nhanh sau thỏa thuận Mỹ-Iran

Với thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran được thực thi, eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, xuất khẩu dầu thô của các nước vùng Vịnh Ba Tư phục hồi với tốc độ nhanh chóng, mức phí bảo hiểm thời chiến tại khu vực Trung Đông đang bị xóa bỏ một cách nhanh chóng.

Theo các thương nhân am hiểu tình hình được truyền thông trích dẫn, Qatar tuần này đã bán một lô dầu Al-Shaheen cho Formosa Petrochemical, thời gian giao hàng từ tháng 8 đến tháng 9; tuần trước cũng đã bán các loại dầu Al-Shaheen, Marine và Land cho một nhà máy lọc dầu Ấn Độ. Đây là lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bùng nổ, dầu thô Qatar được ghi nhận giao dịch với các nhà máy lọc dầu châu Á, đánh dấu sự tăng tốc toàn diện trong xuất khẩu năng lượng của quốc gia này.

Giao dịch này có tác động trực tiếp đến diễn biến giá dầu. Giá dầu Brent giảm mạnh trong tháng này, đã xóa sạch toàn bộ mức tăng do chiến tranh gây ra. Đồng thời, xuất khẩu dầu thô của UAE phục hồi rõ rệt, Iraq và Kuwait cũng lần lượt nối lại xuất khẩu, toàn khu vực vùng Vịnh đang phục hồi nguồn cung một cách rõ nét.

Việc eo biển Hormuz mở cửa trở lại là động lực cốt lõi trong đợt phục hồi nguồn cung lần này. Theo Bloomberg, sau khi tuyến đường thủy này hoạt động trở lại, hoạt động bán và vận chuyển dầu thô được khởi động lại, nguồn cung cho thị trường đang được khôi phục nhanh chóng.

Giao dịch lần này liên quan đến Formosa Petrochemical và một nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ, là những thương vụ có thể quan sát được lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát mà dầu thô Qatar được bán cho các nhà máy lọc dầu châu Á. Theo tin từ giới thương nhân, lô dầu Al-Shaheen mà Formosa Petrochemical mua có lịch giao hàng từ tháng 8 đến tháng 9, trong khi giao dịch với bên mua Ấn Độ tuần trước bao gồm cùng lúc ba loại Al-Shaheen, Marine và Land.

Đáng chú ý, trước khi trở lại thị trường dầu thô, Qatar đã chủ động và tích cực hơn trong việc khôi phục sản xuất và xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), lần quay trở lại mảng dầu thô lần này cho thấy chiến lược xuất khẩu năng lượng của nước này đang tiến tới toàn diện hơn.

Từ góc độ vận chuyển thực tế, dấu hiệu phục hồi xuất khẩu của Qatar cũng rất rõ ràng. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy, một siêu tàu chở dầu treo cờ Hy Lạp có tên Kiku hiện đang bốc hàng tại trạm nổi Al-Shaheen, lô hàng lần này ước tính khoảng 2 triệu thùng dầu thô Qatar. Kiku xuất hiện tại vùng Vịnh Ba Tư vào sáng 19/6, trước đó phát tín hiệu cuối cùng vào ngày 13/6 tại vịnh Oman, trở thành một trong những tàu chở dầu VLCC lớn đầu tiên vào vùng Vịnh sau khi thỏa thuận Mỹ-Iran đạt được.

Ngoài ra, Công ty năng lượng quốc gia Qatar cũng đã đưa ra chào hàng, dự kiến xuất khẩu xăng từ nhà máy lọc dầu Mesaieed ở vùng Vịnh vào tháng sau, cho thấy các hoạt động chế biến và xuất khẩu ở cả thượng và hạ nguồn đều đang được khởi động lại nhanh chóng. Theo cơ sở dữ liệu Equasis, đơn vị quản lý tàu Kiku là công ty Apex Shipping & Energy Ltd. trụ sở tại Hy Lạp, công ty này cũng không phản hồi yêu cầu bình luận qua email.

Sự trở lại nhanh chóng của nguồn cung dầu thô đang kìm hãm giá cả. Dầu Brent liên tục giảm sâu trong tháng này, hoàn toàn đánh mất mức phí bảo hiểm thời chiến tích lũy kể từ khi xung đột bùng phát, phản ánh điều chỉnh giá cả thị trường trước đà phục hồi cung ứng.

Eo biển Hormuz mở cửa trở lại là một nút thắt quan trọng trong cú sốc cung này. Theo Bloomberg, khi việc lưu thông qua eo biển được phục hồi, nhu cầu bán và vận chuyển dầu bị dồn nén trước đó được giải phóng, nguồn cung khu vực đang nhanh chóng đổ vào thị trường.

Hiện tại, xuất khẩu dầu của UAE đã tăng rõ rệt, Iraq và Kuwait cũng tuần tự nối lại xuất khẩu, các nước sản xuất dầu vùng Vịnh phối hợp xây dựng lại nguồn cung, cùng nhau thúc đẩy quá trình xóa bỏ phí bảo hiểm chiến tranh.

Trong lĩnh vực xuất khẩu LNG, tiến trình phục hồi của Qatar cũng tăng tốc. Theo một số nguồn tin, Qatar dự định sẽ nhanh chóng gia tăng sản lượng LNG cực lạnh sau khi eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa, dự kiến phần lớn công suất xuất khẩu sẽ phục hồi trong hai tháng tới.

Theo Bloomberg, Qatar gần đây đã điều động nhiều tàu LNG rỗng đến vùng Vịnh Ba Tư, và trong tuần này tiếp tục điều động thêm nhiều tàu LNG đi qua eo biển Hormuz. Lượng tàu chở dầu hoạt động gần cơ sở Ras Laffan cũng tăng mạnh, đây là trung tâm xuất khẩu năng lượng then chốt của Qatar.

QatarEnergy chịu trách nhiệm toàn bộ cung ứng năng lượng quốc gia từ dầu thô, sản phẩm dầu đến LNG. Khi chuỗi xuất khẩu được kích hoạt toàn diện, Qatar đang chuyển mình nhanh chóng từ trạng thái trì trệ thời chiến sang chế độ xuất khẩu tối đa.