Ba rủi ro lớn treo lơ lửng trên thị trường: Fed “không rõ lập trường diều hâu hay bồ câu”, AI “vũ khí hóa giám sát”, làn sóng phát hành cổ phiếu lớn nhất trong lịch sử chứng khoán Mỹ

Ngày 16 tháng 6, nhà báo kiêm chiến lược gia của Bloomberg, Jan-Patrick Barnert, đã công bố một bài phân tích chuyên sâu. Tiêu đề bài viết thẳng thắn và sắc bén - "Sau thỏa thuận với Iran, ba vấn đề có thể khuấy đảo bữa tiệc của thị trường", với luận điểm trọng tâm: Rủi ro địa chính trị suy giảm chỉ là thị trường giải quyết một "bài toán dễ", còn những "khúc xương khó" thực sự vẫn đang ở phía trước.

Barnert với góc nhìn sắc sảo chỉ ra rằng, mặc dù bóng mây địa chính trị Trung Đông dường như đang tan biến, nhưng sự phấn khích của Phố Wall có thể còn quá sớm. Ông cảnh báo các nhà đầu tư rằng khi thị trường chuyển hướng khỏi những chiến sự xa xôi, cuộc khủng hoảng nội tại thực sự thử thách chứng khoán Mỹ mới chỉ vừa ló dạng.

Vậy điều gì thực sự đang đe dọa xu hướng tăng hiện tại? Quan điểm cốt lõi của bài báo rất rõ ràng: Khi loại bỏ rủi ro nổ ra chiến tranh ở Trung Đông, thị trường chứng khoán phải đối mặt trực diện với ba nhân tố "bất lợi" lớn đang treo lơ lửng.

Đầu tiên là sự bất ổn về chính sách mà chủ tịch mới của Fed - Kevin Warsh có thể mang lại; Thứ hai là sự can thiệp mang tính phá vỡ của Washington đối với giao dịch trí tuệ nhân tạo (AI), còn gọi là "giám sát như vũ khí"; Cuối cùng là làn sóng phát hành cổ phiếu quy mô lớn nhất lịch sử mà Mỹ sắp phải đón nhận.

Dù dự kiến Mỹ và Iran sẽ ký thỏa thuận hòa bình tạm thời vào ngày 19/6, eo biển Hormuz có thể sẽ mở cửa trở lại hoàn toàn, giá dầu Brent cũng đã trả lại khoảng 80% mức tăng sau bùng nổ chiến tranh. Nhưng đó chỉ là giải quyết "vấn đề dễ". Barnert cảnh báo, đà tăng hiện tại của thị trường phần nhiều dựa trên "dòng nước kỹ thuật" từ short-covering, thay vì niềm tin thực sự vào tăng trưởng. Một khi ba yếu tố tiêu cực bên trong này cùng bùng phát, thị trường thiếu niềm tin vững chắc sẽ như bước trên băng mỏng.

Thị trường thiếu động lực mạnh: Đây là bull run thực sự hay chỉ là ảo giác từ việc short-covering?

Trước khi bàn về ba khủng hoảng lớn, chúng ta không khỏi phải đặt câu hỏi: Liệu nền móng cho đà tăng hiện tại của chứng khoán Mỹ có thực sự vững chắc không? Câu trả lời có lẽ không lạc quan.

Barnert nhấn mạnh, thị trường hè năm nay chủ yếu dựa trên dòng tiền kỹ thuật, không xuất phát từ sự xác tín thực sự của nhà đầu tư. Giống như một lâu đài được xây trên cát, bề ngoài tráng lệ nhưng nền móng lại hết sức mong manh.

Để minh chứng, bài báo dẫn lời chuyên gia phái sinh bộ phận giao dịch của Goldman Sachs - Brian Garrett. Garrett cho biết:

"Short-covering vĩ mô chỉ vừa thiết lập tông nền sớm cho mùa hè 2026, các vị thế phòng thủ chật chội đang được đóng lại, thị trường đang tìm kiếm niềm tin và phương hướng mới."

Ông nói thêm, các trader đang tìm kiếm cơ hội tiếp theo, trong khi các giao dịch AI từng rất hot bất ngờ tụt xuống đáy bảng xếp hạng hiệu suất ngắn hạn, các chiến lược phòng thủ hơn và đa dạng hơn lại đang hoạt động tốt hơn.

Số liệu cho thấy sự thật đang ẩn giấu dưới "nắp capô". Garrett chỉ ra, dù các quỹ phòng hộ đã mua tài sản rủi ro chứng khoán Mỹ liên tục trong 4 tuần, nhưng việc này chủ yếu nhằm cắt giảm các vị thế short thay vì mở rộng mức độ chấp nhận rủi ro (Alpha).

"Trong tổng giao dịch mua ròng của các nhà môi giới chính toàn cầu, tỷ lệ short-covering so với long-buying đạt tới 4,7:1."

Tức là, giá tăng lên vì phe bearish đang cắt lỗ đóng vị thế, chứ không phải do phe bullish có niềm tin mạnh mẽ. Một thị trường dựa vào short-covering là một thị trường đang đi trên mặt băng mỏng manh.

Màn ra mắt của Warsh: Chủ tịch Fed mới là "diều hâu" hay "bồ câu"?

Tiếp theo, thử thách lớn đầu tiên mà thị trường sắp đối mặt là Chủ tịch Fed mới - Kevin Warsh chuẩn bị chủ trì cuộc họp FOMC đầu tiên vào ngày 16-17/6. Warsh trước đây từng công khai chỉ trích cách truyền thông của Fed, và hé lộ ý định cải tổ thể chế rõ rệt.

Vậy tại sao "sân khấu" của Warsh lại khiến thị trường căng thẳng? Bởi vì ông đang phải đối mặt với nền vĩ mô cực kỳ khắc nghiệt. Hiện tại, lạm phát Mỹ vẫn rất dai dẳng, giá năng lượng như một "quân bài vạn năng" khó lường. Nghiêm trọng hơn, các nhà đầu tư đang đặt cược lớn rằng Fed phải tăng lãi suất trước tháng 12.

Bài viết cho biết, trong khung cảnh hỗn tạp này, vị thế của Warsh vô cùng nhạy cảm. Ông vừa phải thể hiện tính độc lập thuyết phục ở lần ra mắt đầu tiên, lại vừa bị phía Nhà Trắng - những người hậu thuẫn mạnh mẽ cho ông - dò xét từng lời nói.

Nếu tuyên bố của Warsh thiên về "diều hâu" (tức thắt chặt tiền tệ để chống lạm phát), chắc chắn sẽ là "gáo nước lạnh" dội vào thị trường vừa mới hồi sinh. Việc đi dây giữa chống lạm phát và xoa dịu thị trường sẽ là thách thức lớn nhất của ông.

Giám sát AI "vũ khí hóa": Rủi ro chính trị với cổ phiếu công nghệ tăng cao

Yếu tố tiềm ẩn phá vỡ bữa tiệc thứ hai là sự can thiệp quyết liệt của Washington vào lĩnh vực AI.

Bài viết đề cập, Bộ Thương mại Mỹ vừa ra lệnh cho hãng AI nổi tiếng Anthropic cấm các công dân nước ngoài sử dụng hai mô hình Claude Fable 5 và Mythos 5 mới nhất. Để tuân thủ, công ty đã quyết định đóng cửa hoàn toàn hai nền tảng này với tất cả mọi người.

Đây là một sự kiện bước ngoặt. Trước đây, giới hạn phần lớn nhắm vào chip cho huấn luyện AI, còn lần này Washington ra lệnh cấm trực tiếp lên bản thân mô hình AI.

Giống như trước chỉ cấm bạn mua động cơ chế tạo xe, bây giờ thì cấm luôn việc lái chiếc xe đó. Đây là cách biến câu hỏi "ai dẫn đầu lĩnh vực AI tiên tiến" từ một cuộc đua công nghệ thuần túy thành vấn đề chính trị cực kỳ nhạy cảm.

Nhà đầu tư giờ rơi vào trạng thái bối rối: Làm sao định giá cho sự leo thang chính trị này? Bài báo còn so sánh thú vị, xếp đồ thị chỉ số Nasdaq từ 1996-2003 lên chỉ số Philadelphia Semiconductor Index (SOX) từ 2022 đến nay để so sánh.

Nhìn vào số liệu, mức tăng của hai chỉ số này rất giống nhau. Nhưng vấn đề là, cổ phiếu chip liệu có tái diễn kịch bản "bong bóng internet" với những cú quá đà hai chiều giai đoạn đó hay không? Nếu chỉ cần một lệnh cấm của chính phủ là có thể cắt quyền truy cập mô hình AI, thì triển vọng lợi nhuận của cổ phiếu công nghệ sẽ càng trở nên bất định.

Làn sóng phát hành cổ phiếu lớn nhất lịch sử: Thị trường có thể hấp thụ nguồn cung khổng lồ?

Yếu tố cuối cùng, cũng là "cú sốc" trực diện nhất, đến từ phía nguồn cung của cổ phiếu.

Bài báo cho biết, SpaceX được định giá ở mức 135 USD/cổ phiếu và giao dịch từ 12/6, nâng định giá công ty lên khoảng 1,77 nghìn tỷ USD - vụ IPO lớn nhất từ trước đến nay, gấp ba lần kỷ lục trước.

Bề ngoài, điều này tưởng như là tín hiệu đáng mừng cho sức sống thị trường. Nhưng số liệu đáng lo ngại hơn: chỉ riêng SpaceX đã huy động được vốn còn nhiều hơn tổng số tiền huy động từ toàn bộ các đợt IPO tại Mỹ trong năm 2024 và 2025 cộng lại. Đó là chưa kể các "ông lớn" như Anthropic, OpenAI vẫn đang xếp hàng lên sàn.

Thách thức thực sự không phải là màn ra mắt rực rỡ của các siêu sao công nghệ, mà là liệu thị trường có đủ tiền trong vài tháng tới để hấp thụ lượng cổ phiếu phát hành khổng lồ này hay không. Peter Tchir - Giám đốc chiến lược vĩ mô của Academy Securities - bình luận:

"Về việc thị trường sẽ thể hiện thế nào về lâu dài, ma quỷ nằm trong chi tiết, và diễn biến của các đợt IPO lớn sẽ trở thành động lực quan trọng hơn cho thị trường."

Sự bình yên trước cơn bão

Trong phần kết, Barnert đưa ra hai kịch bản phát triển rất mạch lạc và có logic chặt chẽ.

Kịch bản lạc quan: Nếu dòng short-covering hiện tại có thể chuyển giao suôn sẻ cho nguồn mua Alpha thực sự, giao dịch phân tán sẽ có nền tảng chắc chắn, nguồn cung cổ phiếu lớn cũng được thị trường hấp thụ một cách bài bản. Khi đó, thị trường sẽ tăng trưởng chậm mà chắc, và việc thỏa thuận Iran xoa dịu căng thẳng địa chính trị trở thành "domino đầu tiên đổ theo hướng thuận".

Kịch bản bi quan: Nếu niềm tin thị trường tiếp tục yếu, Warsh phát tín hiệu diều hâu, vị thế AI bị chính trị làm xáo trộn, bức tường nguồn cung kỷ lục này sẽ va đập thẳng vào một thị trường "mới giải được bài toán dễ, bài khó vẫn chưa xong".

Quay trở lại luận điểm cốt lõi: Thỏa thuận Iran là tin tốt, nhưng chỉ giúp thị trường giải quyết một bài toán tương đối dễ. Điều thực sự quyết định đường đi của thị trường nằm ở tín hiệu chính sách của Warsh, mức độ chính trị hóa của giám sát AI, và liệu thị trường có hấp thụ nổi làn sóng phát hành cổ phiếu lớn chưa từng thấy trong lịch sử hay không.

Tác động tiềm ẩn từ ba sức ép này không thể xem nhẹ. Sự chuyển hướng diều hâu của Warsh có thể tái định giá toàn bộ đường cong lãi suất; giám sát AI "vũ khí hóa" có thể thay đổi tận gốc logic định giá cổ phiếu công nghệ; còn nếu làn sóng phát hành gặp tình trạng thiếu thanh khoản, có thể sẽ kéo theo làn sóng định giá lại dây chuyền.

Tình cảnh thị trường lúc này cũng giống như một người vừa qua kiểm tra sức khỏe sơ bộ - thoạt nhìn rất ổn, nhưng bài kiểm tra sức bền thực sự thì vẫn chưa bắt đầu.