Nhiều ngân hàng trung ương rút khỏi kho dự trữ vàng ở Anh và Mỹ, tỷ lệ lưu trữ ở nước ngoài giảm đáng kể!

Trong bối cảnh tình hình địa chính trị toàn cầu biến động khó lường, vàng – “đá tảng” của tài sản dự trữ – đang trải qua một cuộc di cư quy mô lớn về mặt địa lý.

Theo khảo sát thường niên mới nhất của Hiệp hội Vàng Thế giới (WGC), niềm tin của các ngân hàng trung ương toàn cầu đối với kho vàng ở nước ngoài đang giảm rõ rệt. Ngày càng nhiều tổ chức tài chính chủ quyền lựa chọn chuyển vàng vật chất từ London và New York về nước, hoặc đa dạng hóa địa điểm lưu trữ hơn. Đằng sau làn sóng “vận chuyển vàng về nước” này là sự cảnh giác trước rủi ro bị trừng phạt tài chính và tái khẳng định chủ quyền tài sản của các quốc gia.

Lâu nay, nhờ tính thanh khoản cực cao và hệ thống giao dịch phát triển, Ngân hàng Trung ương Anh (lưu trữ vàng trị giá hơn 700 tỷ USD) và Cục Dự trữ Liên bang New York luôn đóng vai trò kho vàng của thế giới. Tuy nhiên, cục diện này đang có sự thay đổi căn bản.

Khảo sát cho thấy, tỷ lệ ngân hàng trung ương lưu trữ vàng tại London đã giảm từ 64% năm ngoái xuống còn 57%; thị phần của Fed New York cũng giảm từ 17% xuống còn 14%. Ngược lại, 19% ngân hàng trung ương được khảo sát cho biết đã tăng tỷ trọng lưu trữ trong nước trong năm vừa qua, trong khi con số này năm trước chỉ là 7%.

Ông Shaokai Fan – Trưởng bộ phận ngân hàng trung ương của Hiệp hội Vàng Thế giới – chỉ ra rằng, những lo ngại địa chính trị và quyền “rút tài sản bất cứ lúc nào” là động lực cốt lõi thúc đẩy xu hướng này. Các ngân hàng trung ương các nước đang đánh giá lại: trong bối cảnh bị trừng phạt nghiêm trọng, liệu tài sản gửi ở nước ngoài còn thực sự thuộc sở hữu của mình?

Trong làn sóng trở về này, hành động của Ấn Độ và Pháp đặc biệt được chú ý.

Ngân hàng Trung ương Pháp hành động nhanh nhạy nhất. Theo tiết lộ mới nhất, trong vài tháng qua, Pháp đã chuyển về nước 129 tấn vàng từ Fed New York. Hiện toàn bộ dự trữ vàng của Pháp đã được lưu trữ trong nước. Đáng chú ý, Pháp không chỉ đơn giản vận chuyển, mà còn thực hiện bán ra tại Mỹ và mua vào tại châu Âu để nâng cấp kho dự trữ. Nhờ chênh lệch giá vàng vật chất giữa hai nơi, thương vụ này còn đem về cho Pháp tới 11 tỷ euro lợi nhuận ngoài dự kiến.

Ấn Độ cũng đang đẩy nhanh tiến trình “của nhà giàu cất tủ”. Số liệu cho thấy, tỷ lệ vàng của ngân hàng trung ương Ấn Độ lưu trữ ở nước ngoài (chủ yếu tại Ngân hàng Trung ương Anh và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế) đã giảm mạnh từ 55% cách đây ba năm xuống chỉ còn 22% hiện nay. Động thái di chuyển chiến lược này phản ánh sự tái định nghĩa ranh giới an toàn tài sản chủ quyền của các cường quốc thị trường mới nổi.

Khi sức hút của London và New York suy yếu, Singapore và Hồng Kông đang nhanh chóng lấp đầy khoảng trống. Phó Thủ tướng Singapore mới đây tuyên bố sẽ triển khai hệ thống thanh toán vàng vật chất mới cùng dịch vụ kho lưu trữ vàng cho ngân hàng trung ương, hướng mục tiêu thành điểm trú ẩn mới cho dự trữ vàng toàn cầu.

Bên cạnh đó, áp lực chính trị nội bộ tại các nước phương Tây cũng đang thúc đẩy vàng được đưa về nước. Tại Đức và Ý, nhiều chính trị gia công khai yêu cầu rà soát các kho dự trữ vàng tại Mỹ do lo ngại các diễn biến chính trị nội địa Mỹ (như can thiệp vào sự độc lập của Fed) có thể ảnh hưởng đến an toàn tài sản.

Ông Ross Norman – CEO Metals Daily, chuyên gia giao dịch vàng giàu kinh nghiệm – nhận định nơi lưu trữ dự trữ vàng không còn đơn thuần là bài toán kinh tế, mà đã trở thành “sân khấu ngoại giao chính trị”. Dù vị thế trung tâm thanh khoản toàn cầu của London khó bị lung lay trong ngắn hạn, nhưng xu hướng “phi tập trung hóa dự trữ vàng” là điều khó đảo ngược.