Nhà giao dịch Goldman Sachs cảnh báo: Giao dịch AI không còn là thời đại "mua vào toàn diện" đơn giản nữa

Các nhà giao dịch hàng đầu của Goldman Sachs gần đây đã cảnh báo rằng, logic giao dịch đơn giản theo chủ đề AI trước đây đang dần sụp đổ, và tính dễ bị tổn thương của cấu trúc thị trường đang gia tăng.

Nhà giao dịch của ngân hàng này, Lee Coppersmith, chỉ ra trong báo cáo mới nhất rằng, các nhà đầu tư đã bắt đầu "giảm tốc" đối với giao dịch AI, chủ yếu do ba nguyên nhân: Một là sau giai đoạn tăng mạnh trước đó, thị trường cần điều chỉnh; hai là lo ngại tích lũy đòn bẩy và mức độ tập trung vị thế quá cao đang gia tăng; ba là thị trường bắt đầu đánh giá lại giá trị tiềm ẩn của các cơ hội đầu tư có tính chu kỳ ngoài AI, đặc biệt trong bối cảnh rủi ro địa chính trị hạ nhiệt, giá dầu giảm và áp lực lãi suất giảm bớt.

Đồng thời, Coppersmith nhấn mạnh hiện tại không phải là thời kỳ bi quan toàn diện về AI. Ngành bán dẫn vẫn là mắt xích hưởng lợi trực tiếp nhất trong xây dựng hạ tầng AI, nhu cầu từ các nhà cung cấp điện toán đám mây quy mô cực lớn tiếp tục mạnh mẽ và việc điều chỉnh lợi nhuận tổng thể cho AI vẫn duy trì sức bền nhất định. Tuy nhiên, thị trường đang chuyển từ chiến lược "mua tất cả AI" một cách ồ ạt, sang giai đoạn lựa chọn tinh lọc hơn, điều này sẽ ảnh hưởng thực chất đến tư duy phân bổ tài sản.

Tổng thể, câu chuyện về AI vẫn cơ bản được duy trì, nhưng sự phân hóa nội bộ đang gia tăng, tầm quan trọng của việc lựa chọn cổ phiếu trong ngành đang được đề cao rõ rệt. Goldman Sachs đang theo dõi chặt chẽ liệu sự phân hóa này có tiếp tục mở rộng hay không, cũng như dòng vốn có xoay chuyển sang các lĩnh vực ngoài AI hay không. Đối với nhà đầu tư, rủi ro thực thi chiến lược theo chủ đề tổng quát đang tăng lên, còn chìa khóa cho lợi nhuận vượt trội trong tương lai nằm ở việc chọn lọc kỹ lưỡng vị trí chuỗi cung ứng, khả năng chuyển hóa lợi nhuận và định giá doanh nghiệp.

Lợi nhuận phân hóa mạnh, chủ đề AI bước vào giai đoạn chọn lọc tinh vi

Coppersmith chỉ ra, sự thay đổi nổi bật nhất gần đây là tỷ suất lợi nhuận trong lĩnh vực AI phân hóa gay gắt. Dữ liệu cho thấy, độ lệch chuẩn về lợi nhuận của rổ cổ phiếu liên quan đến AI đã tăng vọt lên 53 điểm phần trăm trong quý 2, mức cao nhất kể từ khi ChatGPT ra mắt.

Xét về cấu trúc, đặc điểm phân hóa rất rõ ràng: các cổ phiếu thuộc hạ tầng thường ghi nhận lợi nhuận dương, trong khi các công ty ứng dụng lại thể hiện rất khác biệt. Điều này có nghĩa, chiến lược mua vô tội vạ cổ phiếu AI như trước đây đã không còn phù hợp, nhà đầu tư cần phân biệt kỹ hơn giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị ngành.

Bên cạnh đó, mức độ tập trung vị thế và đòn bẩy trong ngành AI vẫn ở mức rất cao. Dữ liệu từ nhà môi giới chính của Goldman Sachs cho thấy, các quỹ phòng hộ đã mua ròng cổ phiếu toàn cầu liên tục bốn tuần, cao hơn mức trung bình một năm 0,8 độ lệch chuẩn; riêng cổ phiếu Mỹ ghi nhận tốc độ mua ròng nhanh nhất kể từ tháng 11/2025, cao hơn 2,1 độ lệch chuẩn.

Đáng chú ý, hoạt động mua vào chủ yếu đến từ đóng trạng thái bán khống, chứ không phải mở mới vị thế mua. Ngay cả trong đợt điều chỉnh gần đây của cổ phiếu công nghệ, quy mô bán ròng ở mảng công nghệ thông tin cũng khá nhỏ (-0,7 độ lệch chuẩn), vị thế bán dẫn gần như không thay đổi. Hiện tại, tổng mức độ rủi ro (exposure) và mức rủi ro ròng của ngành công nghệ vẫn ở mức cao lịch sử — xét theo thời gian một năm và năm năm, lần lượt nằm ở phân vị thứ 92/98 và 95/99. Tổng quan, vị thế vẫn thiên về mua, nhưng chưa xuất hiện tình trạng bán tháo hoảng loạn.

Chi tiêu vốn cho AI ở mức cao, các công ty điện toán đám mây bước vào giai đoạn "chứng minh lợi nhuận"

Coppersmith nhận định, mô hình kinh doanh của các tập đoàn điện toán đám mây lớn đang diễn ra sự chuyển biến mang tính căn bản. Mười năm qua, thị trường rất ưu ái cho biên lợi nhuận cao, mô hình tài sản nhẹ và hoạt động mua lại cổ phiếu liên tục của họ, nhưng sự đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI đang thay đổi hoàn toàn logic này.

Các dự báo đồng thuận trên thị trường cho thấy, năm nay các nhà cung cấp điện toán đám mây dự kiến chi tiêu vốn lên tới khoảng 770 tỷ USD, gần như tương đương với toàn bộ dòng tiền kinh doanh. Đồng thời, hoạt động mua lại cổ phiếu giảm mạnh, tỷ lệ đòn bẩy ròng tăng khoảng 170 tỷ USD kể từ đầu năm 2025, số lượng cổ phiếu lưu hành cũng bắt đầu tăng trở lại.

Theo Coppersmith, tuần trước thị trường đã xuất hiện điểm bước ngoặt then chốt: nhà đầu tư không còn "trả tiền" cho câu chuyện xây dựng hạ tầng AI, thay vào đó yêu cầu nhìn thấy lợi nhuận thực tế từ vốn đầu tư. Thị trường đang chuyển từ giai đoạn "xây dựng hết mình" sang "chứng minh hiệu quả đầu tư".