Chuỗi thua lỗ liên tục 17 năm! Khi nào siêu chu kỳ hàng hóa/cổ phiếu sẽ thoát khỏi đáy lịch sử?

Kể từ năm 2025, thị trường hàng hóa đã trải qua một đợt tăng giá mạnh mẽ nhất trong những năm gần đây. Do các yếu tố như Trump áp thuế đối với các khoáng sản quan trọng, xung đột giữa Iran và Mỹ, cùng với sự mở rộng của chuỗi công nghiệp AI, giá của các mặt hàng chủ lực như vàng, bạc, đồng, dầu thô đồng loạt tăng mạnh. Tuy nhiên, xét về mặt giá trị tương đối và góc độ lịch sử, hàng hóa vẫn đang bị đánh giá thấp nghiêm trọng so với S&P 500.

Hiện nay, tỷ lệ giữa chỉ số hoàn trả tổng hợp hàng hóa S&P Goldman Sachs (GSCI) với chỉ số S&P 500 chỉ là 0,74, thấp hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử lâu dài là 3,87. Nếu nhìn vào hiệu suất tương đối cấp thập kỷ giữa hàng hóa và cổ phiếu, lịch sử thể hiện một mô hình chu kỳ dài rõ ràng: từ năm 1969 đến 1980, thời kỳ lạm phát đình trệ và khủng hoảng dầu mỏ đã thúc đẩy hàng hóa liên tục vượt trội so với cổ phiếu; từ năm 2000 đến 2008, quá trình công nghiệp hóa của Trung Quốc và sự suy yếu của đô la Mỹ một lần nữa tạo ra thị trường tăng giá tài nguyên. Nhưng kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, hàng hóa đã liên tục kém hơn cổ phiếu trong 17 năm liên tiếp — thời gian còn kéo dài hơn phần lớn các chu kỳ giảm trước đó. Ngoại trừ một số lần phục hồi ngắn hạn do dịch bệnh năm 2020 và do thiếu hụt nguồn cung giai đoạn 2025-2026, hiệu suất của hàng hóa so với thị trường chứng khoán nhìn chung vẫn ở mức đáy trong thời gian dài.

Hiện tại, sức mua thực tế của hàng hóa so với cổ phiếu Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1970, chưa bao giờ sự chiết khấu về định giá của tài sản vật chất so với tài sản tài chính lại cực đoan đến vậy. Mặc dù các yếu tố nền tảng hỗ trợ siêu chu kỳ vẫn ổn định: đầu tư vốn cho hàng hóa thiếu hụt lâu dài; đầu tư bị dồn ứ; nguồn cung kém linh hoạt, công suất ngành khai khoáng khó thể mở rộng chỉ trong thời gian ngắn; nhu cầu cấu trúc mạnh mẽ cho kim loại công nghiệp từ AI và chuyển đổi năng lượng, cùng với câu chuyện dài hạn về vàng như một phương tiện thay thế tín nhiệm cho đô la Mỹ, đều chưa bị suy giảm một cách thực chất.

Nhưng vấn đề là: đợt tăng giá hàng hóa giai đoạn 2025-2026 này, liệu có phải là khởi đầu của thị trường tăng giá dài hạn, hay chỉ là một đợt phục hồi ngắn hạn thiếu cơ sở nền tảng? Hàng hóa sẽ còn tiếp tục lình xình ở đáy so với cổ phiếu Mỹ trong bao lâu?

Siêu siết chặt thay đổi tất cả

Điều cần cảnh giác là, đợt tăng giá hàng hóa lần này thiên về một cuộc “siêu siết chặt” do gián đoạn nguồn cung cực đoan gây ra: eo biển Hormuz liên tục bị đóng khiến mỗi ngày khoảng 14 triệu thùng dầu thô, lượng lớn thương mại sản phẩm dầu và một phần công suất sản xuất nhôm nguyên liệu của Trung Đông buộc phải rút khỏi mạng lưới lưu thông toàn cầu; trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu ngày càng căng thẳng, ở các quốc gia sở hữu tài nguyên chiến lược như nhôm, niken, lithium — cần thiết cho quá trình chuyển đổi năng lượng — chủ nghĩa dân tộc tài nguyên tiếp tục gia tăng. Trong khi đó, nhu cầu toàn cầu lại không mở rộng tương ứng.

Tình hình thực tế này mang lại cho các nhà đầu tư một gợi ý cốt lõi: hàng hóa có lẽ đang mất đi chu kỳ độc lập của mình, trở thành “con rối” của thị trường chứng khoán Mỹ.