Lần đầu tiên kể từ chiến tranh Mỹ-Iran! Cảng xuất khẩu dầu lớn nhất Iran không có tàu chở dầu cập bến trong nhiều ngày

Hệ thống xuất khẩu dầu mỏ của Iran đang đối mặt với tín hiệu áp lực nghiêm trọng nhất kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Vào thứ Tư, theo hình ảnh vệ tinh châu Âu do truyền thông tổng hợp, cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran – đảo Khark – không phát hiện có tàu chở dầu ngoài khơi neo đậu vào các ngày 8, 9 và 11 tháng 5, đánh dấu lần đầu tiên kể từ sau cuộc tấn công của Mỹ-Israel ngày 28 tháng 2 và chiến tranh nổ ra, cảng này xuất hiện tình trạng ngưng hoạt động chất tải kéo dài nhiều ngày. Cùng lúc đó, hình ảnh vệ tinh cho thấy các bồn chứa dầu trên đảo đang tiếp tục tăng tồn kho, không gian lưu trữ còn lại gần như không còn.

Tình trạng đình trệ này có thể thúc đẩy Iran rơi nhanh vào cảnh buộc phải cắt giảm sản lượng. Theo ước tính của công ty phân tích Kpler, Iran có thể sẽ cạn kiệt không gian lưu trữ dầu ngay cuối tháng 5. Các quan chức chính phủ Trump trước đó từng dự đoán, phong tỏa sẽ buộc Iran phải nhanh chóng đóng cửa các giếng dầu. Nếu đảo Khark tiếp tục bị bỏ trống, dự đoán này có thể sẽ thành sự thật sớm hơn dự kiến.

Cảng ngưng trệ: Khoảng trống dài nhất kể từ chiến tranh

Kể từ khi chiến tranh bùng phát, đảo Khark có 33 ngày có hình ảnh vệ tinh trong tổng 73 ngày ghi nhận, trước đó chỉ có hai ngày ghi nhận không có tàu chở dầu neo đậu – vào đầu tháng 3 và giữa tháng 4. Lần không có tàu đến bến trong nhiều ngày liên tiếp này là kỷ lục ngừng hoạt động dài nhất từ trước đến nay.

Theo truyền thông, trong thời gian chiến tranh, Iran vẫn duy trì hoạt động chất tải tại cơ sở này, liên tục bơm dầu lên các tàu và sử dụng chúng như các kho chứa nổi – bởi tuyến ra khỏi Vịnh Ba Tư đã bị hải quân Mỹ phong tỏa.

Trước đó, truyền thông đưa tin theo hình ảnh vệ tinh ngày 6 tháng 5, đã phát hiện một vụ rò rỉ khoảng 3.000 thùng dầu gần đảo Khark, có thể ảnh hưởng đến hoạt động chất tải. Phía Iran phủ nhận sự cố rò rỉ, và các hình ảnh tiếp theo cho thấy ngừng hoạt động cũng không ghi nhận rõ dấu vết rò rỉ.

Đội tàu chứa nổi tiếp tục mở rộng

Kể từ giữa tháng 4, khi hải quân Mỹ tiến hành phong tỏa, các tàu dầu Iran không thể rời Vịnh Ba Tư mà không đối mặt nguy cơ bị bắt giữ hoặc tấn công, nhiều tàu buộc phải làm nhiệm vụ kho chứa nổi tại chỗ.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy số lượng tàu dầu neo đậu tại khu vực phía đông đảo Khark đã tăng mạnh trong những tuần gần đây — số lượng siêu tàu chở dầu (VLCC) đã tăng từ 3 tàu trước khi phong tỏa có hiệu lực ngày 11 tháng 4 lên ít nhất 18 tàu các loại vào ngày 11 tháng 5. Ngoài ra còn có một số tàu tập trung gần cảng Chabahar của Iran, giáp biên giới Pakistan.

Hiện chưa rõ tỷ lệ tàu đầy và rỗng trong đội tàu này. Truyền thông phân tích cho rằng, các tàu đã cập đảo Khark rồi neo đậu gần đó nhiều khả năng đã đầy hàng; còn các tàu gần cửa ra vào Vịnh Ba Tư thì có thể gồm cả tàu đã bị Mỹ ngăn xuất cảng lẫn tàu không tải chờ vào lấy hàng.

Không gian lưu trữ báo động, áp lực cắt giảm sản lượng tăng mạnh

Khi hoạt động chất tải rõ ràng bị đình trệ, các bồn chứa dầu trên đảo Khark đang nhanh chóng được lấp đầy.

Truyền thông phân tích hình ảnh vệ tinh thông qua sự thay đổi bóng của nắp nổi các bồn chứa để xác định mực tồn kho – nắp nổi sẽ lên cao khi dầu tăng, khiến phần bóng đổ trên đỉnh nhỏ lại. So sánh hình ảnh ngày 11 tháng 5 với ngày 6 tháng 4 (trước khi hải quân Mỹ phong tỏa), bóng nhiều bồn chứa đã nhỏ đi rõ rệt, cho thấy tồn kho đã tăng mạnh, dung lượng còn lại đang chạm ngưỡng cực hạn.

Nếu Iran thực sự cạn không gian lưu trữ, họ sẽ buộc phải cắt giảm một phần sản lượng tại các mỏ dầu, điều này sẽ tạo lợi thế biểu tượng cho Mỹ. Iran từng cắt giảm một phần sản lượng trước đó.

Chính quyền Trump trước đó từng dự đoán, Iran sẽ bị ép phải nhanh chóng đóng cửa các giếng dầu; tổ chức phân tích Kpler ước tính Tehran tối đa chỉ có thể duy trì tới cuối tháng 5 trước khi hết chỗ lưu trữ. Diễn biến mới nhất trên đảo Khark cho thấy mốc thời gian này có thể đến sớm hơn dự đoán.