Tin nóng! Tàu chiến Mỹ buộc phải quay về sau khi bị tên lửa Iran tấn công trực tiếp, kế hoạch tự do của Mỹ bị gián đoạn

Vietfin News 4 tháng 5 đưa tin—— Ngày 4 tháng 5, eo biển Hormuz bất ngờ xảy ra đối đầu quân sự: Quân đội Mỹ khởi động “Kế hoạch Tự do”, một tàu chiến Mỹ xông vào eo biển bị Iran tấn công bằng hai tên lửa và phải quay trở lại, căng thẳng Mỹ-Iran đột ngột leo thang, giá dầu tăng mạnh, lãi suất toàn cầu đi lên, giá vàng chịu áp lực giảm trở lại, đàm phán rơi vào bế tắc.

Vào phiên Á-Âu ngày thứ Hai (4/5), giá vàng giao ngay tiếp tục điều chỉnh giảm, tâm lý lạc quan ngày 1/5 không kéo dài lâu, giá vàng gần như xóa hết phần lớn đà hồi phục gần đây và hiện đang giao dịch quanh mốc 4545.

Tối cùng ngày, Mỹ sẽ chính thức triển khai “Kế hoạch Tự do” nhằm tái khởi động vận tải eo biển Hormuz, huy động tàu khu trục tên lửa, hơn trăm chiến đấu cơ và 15.000 binh sĩ, thiết lập “vùng an ninh tăng cường” phía nam luồng vận tải chính của eo biển này, hướng dẫn các tàu bị mắc kẹt đổi lộ trình và phối hợp chặt chẽ với chính quyền Oman.

Với vai trò là tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu mỏ toàn cầu, eo biển Hormuz liên tục bị trì trệ kể từ khi Mỹ và Israel khởi động chiến sự ngày 28/2. Khoảng 2.000 tàu vận tải cùng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt, một số tàu đối diện với nguy cơ thiếu nước uống và thực phẩm, thủy thủ từng tận mắt chứng kiến máy bay không người lái và tên lửa nổ tung trên vùng nước này, chi phí vận chuyển và phí bảo hiểm rủi ro tăng mạnh.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ coi kế hoạch này là một “hoạt động nhân đạo”. Tổng thống Trump trước đó trên mạng xã hội cam kết sẽ đảm bảo tự do hàng hải cho các quốc gia “trung lập và không tham chiến”, nhưng Lầu Năm Góc không công bố chi tiết triển khai quân sự và cũng không nói rõ có bảo vệ các tàu vượt qua vùng eo biển do Iran kiểm soát hay không. Sự bất định này khiến các công ty vận tải biển và bảo hiểm duy trì thái độ thận trọng, dòng vốn trú ẩn tiếp tục đổ vào vàng, yên Nhật và các tài sản an toàn truyền thống khác.

Trung tâm Thông tin Biển Quốc tế đồng thời cảnh báo, luồng vận tải chính theo quy chế phân luồng hiện đối mặt nguy cơ mìn biển không được dò tìm, tạo ra “rủi ro an ninh cực cao”, trực tiếp đe dọa an toàn tài sản vận tải biển.

Iran cứng rắn đáp trả: Đặt ranh giới đỏ, thúc đẩy phí qua lại và chủ quyền

Iran đã nhấn mạnh mình là người bảo vệ và gìn giữ tuyến đường thủy quan trọng này của eo biển Hormuz.

Quan chức cấp cao Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya của Lực lượng vũ trang Iran, ông Abdullahi, phát biểu rằng: “Chúng tôi cảnh báo mọi lực lượng nước ngoài, đặc biệt là quân đội Mỹ xâm lược, nếu có ý định tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz sẽ bị tấn công.”

Tổng thống Mỹ Trump ngày 3/5 đăng lên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ bắt đầu một chiến dịch dẫn luồng vào sáng ngày 4 theo giờ địa phương Trung Đông để “hướng dẫn” các tàu bị mắc kẹt rời khỏi eo biển Hormuz.

Bộ chỉ huy quân sự Iran cùng ngày thông qua đài truyền hình quốc gia IRIB khẳng định, tất cả các tàu di chuyển qua đây đều phải thông qua sự phối hợp thống nhất với Iran, Chuẩn tướng phi công Ali Abdullahi cảnh báo nghiêm khắc: “Mọi lực lượng quân sự nước ngoài có ý định tiến gần hoặc xâm nhập eo biển Hormuz — nhất là quân Mỹ theo chính sách gây hấn — sẽ trở thành mục tiêu tấn công chính xác của chúng tôi.”

Đồng thời, Quốc hội Hồi giáo Iran thông báo sẽ thông qua “Luật quản lý eo biển Hormuz”, khẳng định chủ quyền hoàn toàn của Iran đối với eo biển, thực hiện chế độ phê duyệt qua lại và thu phí phân cấp, tàu nước thù địch phải trả từ 1,5 đến 2 triệu USD “phí bồi thường chiến tranh” và chỉ chấp nhận thanh toán bằng Nhân dân tệ hoặc tiền điện tử.

Động thái vi phạm luật pháp quốc tế này bị Mỹ và các nước vùng Vịnh đồng loạt phản đối, phía Mỹ cảnh báo thẳng các công ty vận tải nếu thanh toán các khoản phí nói trên cho Iran sẽ đối mặt trừng phạt.

Đàm phán rơi vào bế tắc: Đề xuất 14 điểm bất đồng lớn, vấn đề hạt nhân tạm gác lại

Cùng với căng thẳng quân sự là tiến trình đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục lâm vào bế tắc.

Trước đó, Iran thông qua nước trung gian Pakistan đã gửi cho Mỹ đề xuất kết thúc chiến tranh gồm 14 điểm, yêu cầu Mỹ gỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt với Iran trong 30 ngày, chấm dứt phong tỏa cảng, rút quân khỏi khu vực và dừng toàn bộ hành động thù địch (bao gồm cả hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon), mục tiêu trọng tâm là kết thúc chiến tranh hoàn toàn thay vì chỉ gia hạn lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ismail Baghaei khẳng định: “Giai đoạn hiện tại không có đàm phán nào liên quan đến vấn đề hạt nhân”, ưu tiên xử lý các chủ đề khác trước, điều này đi ngược lại yêu cầu trọng tâm của phía Mỹ.

Trump công khai đánh giá đề xuất này là “không hài lòng”, cho rằng “không tưởng tượng nổi có thể chấp nhận”, đến nay hai bên vẫn chưa tiến hành đàm phán thực chất.

Cạnh tranh kinh tế leo thang: Phong tỏa siết nguồn thu Iran, biến động giá dầu làm thế giới lo ngại

Cuộc cạnh tranh về kinh tế cũng vô cùng gay gắt. Việc hải quân Mỹ phong tỏa từ ngày 13 tháng 4 đến nay đã liên tục cắt đứt nguồn thu dầu mỏ vốn là trụ cột của nền kinh tế Iran đang gặp khó.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besant tiết lộ, Iran chỉ thu được chưa tới 1,3 triệu USD từ phí qua lại, vô cùng nhỏ so với thu nhập dầu mỏ trung bình mỗi ngày trước chiến sự, và kho dầu của Iran cũng sát mức trần, dự kiến trong tuần tới sẽ buộc phải đóng cửa một số mỏ dầu.

Tình hình này khiến giá dầu quốc tế biến động mạnh, hợp đồng tương lai dầu Brent trong ngày tăng gần 1% lên 109,14 USD/thùng, dự trữ dầu của các nước thành viên OECD được dự báo sẽ giảm xuống mức tối thiểu vận hành vào giữa cuối tháng 5, thị trường lo ngại nguồn cung bị gián đoạn có thể khiến giá tăng vọt, tác động tiêu cực đến thương mại năng lượng toàn cầu và nền kinh tế thực.

Tổng kết & Phân tích kỹ thuật:

Việc Mỹ khởi động “Kế hoạch Tự do” đánh dấu nỗ lực khôi phục hoạt động vận tải eo biển, tái lập lòng tin hàng hải chính thức bắt đầu, nhưng cũng có thể phá vỡ thế ngừng bắn mong manh trước đó.

Đồng thời đến sáng ngày 4/5, chưa có tàu thương mại nào xác nhận chấp nhận đề xuất dẫn luồng của phía Mỹ, trong khi đề xuất 14 điểm của Iran đối lập gay gắt với sức ép phong tỏa của Mỹ.

Bế tắc vận tải tại eo biển Hormuz và triển vọng đàm phán Mỹ-Iran không sáng sủa tiếp tục gia tăng bất ổn cho thị trường hàng hóa ngoại hối và thương mại năng lượng toàn cầu. Hiện các phương án với mục tiêu chấm dứt chiến tranh, khôi phục vận tải như trước xung đột vẫn đang được xem xét, cộng đồng quốc tế càng kỳ vọng hai bên giải quyết khủng hoảng bằng con đường ngoại giao.





Về kỹ thuật, giá vàng giao ngay ngày 1/5 được hỗ trợ bởi kỳ vọng đàm phán Mỹ-Iran, giữ được kênh giảm nhưng hiện đang giảm mạnh xuống dưới đường hỗ trợ, khu vực 4500 vẫn là mức hỗ trợ quan trọng, xu hướng giá vàng vẫn yếu.


(Biểu đồ vàng giao ngay khung Daily, nguồn: Vietfin News trực thuộc Vietfin)

Khu vực GMT+8 18:27, giá vàng giao ngay hiện báo 4544 USD/ounce.