Dưới làn sóng thu hoạch tàn bạo, ai đang mong đợi COAI tiếp theo?

Tác giả: zhou, ChainCatcher

Kể từ tháng 9, thị trường tiền mã hóa đã chứng kiến hàng loạt màn "thu hoạch dã man", từ MYX, AIA đến COAI, khi các nhà cái và đội ngũ dự án phối hợp với nhau sử dụng các biện pháp kiểm soát mạnh tay và thao túng, quét sạch vốn của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Dù dấu hiệu thu hoạch đã quá rõ ràng, thị trường vẫn còn rất nhiều người dùng kỳ vọng vào đồng “x100 tiếp theo”, sợ bỏ lỡ cơ hội làm giàu nhanh chóng.

Sự tiến hóa của “mô hình thu hoạch” từ MYX đến COAI

Màn kịch này bắt đầu từ MYX.Finance, một sàn giao dịch phái sinh phi tập trung dựa trên chuỗi Arbitrum, với token MYX được niêm yết trên Binance Alpha vào đầu tháng 9, vốn hóa ban đầu khoảng 100 triệu USD, khối lượng giao dịch khá ảm đạm. Đầu tháng 9, MYX bất ngờ bùng nổ, vốn hóa nhanh chóng tăng lên hơn 3 tỷ USD, sau đó bước vào giai đoạn dao động mạnh ở đỉnh, kèm theo các đợt “kéo giá dạng kim” và trả lại lợi nhuận trong ngày, tỷ lệ funding chuyển sang âm, top 10 địa chỉ nắm giữ hơn 95% tổng cung. Theo dữ liệu từ coinglass, ngày 18 tháng 9, MYX tăng 298.18% trong ngày, biên độ dao động lên tới 317.11%, với các lệnh short bị thanh lý trị giá 52.09 triệu USD, lệnh long bị thanh lý 10.51 triệu USD. Đầu tháng 10, giá bắt đầu lao dốc không phanh, dù có những đợt hồi phục ngắn nhưng nhanh chóng tiếp tục giảm sâu, hiện vốn hóa đã giảm và ổn định quanh mức 500 triệu USD.

Ngay sau đó, dự án ăn theo đầu tiên DeAgentAI (AIA) xuất hiện nhanh chóng, tận dụng câu chuyện về AI agent để thu hút sự chú ý của thị trường, đầu tháng 10 giá từng tăng hơn mười lần (UTC+8), sau đó lặp lại chiêu trò của MYX, liên tục tăng giảm mạnh để thu hoạch nhà đầu tư nhỏ lẻ, mức độ tập trung nắm giữ lên tới 97%. Nếu nói AIA là bản sao nhẹ của mô hình MYX, thì ChainOpera (COAI) đã đẩy mô hình này lên cực điểm.

Ngày 25 tháng 9, COAI lên sàn Binance Alpha và các nền tảng hợp đồng, vốn hóa ban đầu chỉ 15 triệu USD, trong vài tuần tăng hàng trăm lần, vốn hóa cao nhất vượt 8 tỷ USD, sau đó giá dao động dữ dội trong khoảng 5 đến 25 USD (UTC+8), biến động mạnh kiểu “cắt đôi” này khiến nó trở thành một trong những “meme coin” nổi bật nhất năm nay. Nhiều trader phân tích rằng, top 10 holder của COAI kiểm soát 96.5%-97% nguồn cung lưu thông, nhà cái dùng các đợt kéo giá (như tăng 81% ngày 15 tháng 10 (UTC+8)) để dụ nhà đầu tư nhỏ lẻ vào, rồi lại xả mạnh (như giảm 58% ngày 25 tháng 10 (UTC+8)) để chốt lời, nhà đầu tư nhỏ lẻ gần như không có cách nào đối phó.

Cần lưu ý rằng, các token mới niêm yết thường do đội ngũ dự án, nhà đầu tư tổ chức hoặc market maker (MM) kiểm soát, mức độ tập trung nắm giữ thường rất cao (top 10 địa chỉ nắm giữ từ 30%-60% là phổ biến), còn với các token mới trên Alpha, top 10 địa chỉ thường nắm giữ 50%-80%, mức 95% là cực kỳ tập trung.

Từ MYX đến COAI, chiêu trò thao túng của nhà cái ngày càng tinh vi: đầu tiên tạo hiệu ứng bằng chủ đề hot, tận dụng lợi thế kiểm soát token để dễ dàng thao túng giá, sau đó dùng hợp đồng phái sinh để khuếch đại hiệu ứng vốn và xả hàng ở đỉnh. Nếu nhà đầu tư nhỏ lẻ tập trung mở short, nhà cái không chỉ kiếm được funding fee mà còn có thể dùng tiền thanh lý để kéo giá, càng củng cố quyền kiểm soát.

FOMO thúc đẩy “kiểm soát là công lý”

Gần đây, trên X nhiều người dùng khoe thành tích giao dịch ngắn hạn, hiệu ứng người sống sót che lấp vô số khoản lỗ do cháy tài khoản, tạo ra ảo giác về kỳ vọng thấp nhưng lợi nhuận cao.

Thái độ cộng đồng cũng đã thay đổi: từ việc ban đầu chỉ trích MYX là “dự án ba không” (không ai bảo trì code, không cam kết mua lại, không có cộng đồng), nghi ngờ tính hợp lý khi vốn hóa tăng lên hàng tỷ USD; đến nay, một bộ phận nhà đầu tư bị cảm xúc FOMO cuốn theo, dần chấp nhận “kiểm soát là công lý”, mơ rằng câu chuyện làm giàu sau một đêm sẽ xảy ra với mình.

Nhà đầu tư crypto @huahuayjy cho rằng, sự xuất hiện của MYX có ý nghĩa đột phá với thị trường, nó mạnh mẽ phá vỡ trần của altcoin, khiến market maker và đội ngũ dự án nhận ra tiềm năng siêu lợi nhuận từ việc kéo giá, các dự án bắt chước sau này có thể thúc đẩy một mini bull run cho altcoin. Tuy nhiên, ý kiến phản đối cho rằng, mùa altcoin thực sự cần dựa vào thanh khoản tổng thể dồi dào và dòng tiền mới, chứ không phải chỉ vài dự án chơi trò chuyền bóng; thậm chí có quan điểm cho rằng mô hình MYX có thể báo hiệu giai đoạn cuối của bull run, các dự án nhỏ càng khó nổi bật.

Ngoài ra, KOL sanyi.eth cũng chia sẻ, sau khi thua lỗ vì short MYX đã chủ động tránh xa các meme coin, COAI từ 0.3 USD tăng lên 61 USD (UTC+8) rồi giảm về 18 USD (UTC+8), dù dự án từng gọi vốn khoảng 17 triệu USD, thuộc lĩnh vực AI, nền tảng không yếu. Tuy nhiên, so với định giá, tâm lý thị trường đã quá nóng, nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia các token biến động mạnh như vậy thường chỉ có kết cục cháy tài khoản hoặc phải trả phí rất cao.

Khi đông đảo nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn đổ xô vào MYX, COAI, điều này cho thấy sự theo đuổi công bằng trên thị trường đã dần nhường chỗ cho việc chạy theo lợi nhuận đầu cơ, nói cách khác, miễn là còn có thể đánh cược trên hợp đồng, nhiều người không quan tâm phía sau là đội ngũ dự án hay market maker thao túng.

Đáng chú ý, theo người dùng X @hellosuoha phản ánh, tại hội nghị KBW 2025 tổ chức ở Seoul, Hàn Quốc tháng trước, độ sâu giao dịch của các dự án như MYX, AVNT, IP đã thu hút sự chú ý, các market maker đứng sau đã trở thành đối tượng liên hệ trọng điểm của các đội ngũ dự án tiềm năng phát hành token.

Mô hình tương tự đang được sao chép điên cuồng, trong tương lai có thể xuất hiện nhiều dự án kiểu MYX hơn, trong hệ sinh thái này, các nhà đầu tư nhỏ lẻ chìm đắm trong FOMO sẽ chỉ đối mặt với nhiều mức thanh lý hơn.

Alpha khuếch đại hiệu ứng thu hoạch?

Bản chất, các token này biến động mạnh sau khi niêm yết là do một mặt bị nhà cái và đội ngũ dự án thao túng trực tiếp; mặt khác, câu chuyện trên nền tảng Alpha thúc đẩy nhà đầu tư nhỏ lẻ vào cuộc, tạo cho nhà cái một “sân săn mồi” rộng lớn hơn, hình thành một kịch bản chuẩn hóa với tốc độ sao chép nhanh và rút lui quyết liệt hơn.

Điều này cũng phần nào hé lộ ý đồ thiết kế của Binance Alpha: tận dụng đặc điểm thanh khoản thấp và biến động cao để thu hút nhà đầu cơ. Suy cho cùng, luôn có người sẵn sàng trả giá cho biến động — có người đến để “farm”, có người ở lại vì lợi nhuận ngắn hạn, cuối cùng cũng có người phải trả giá vì biến động.

Ngoài các token bị kiểm soát mạnh như MYX, AIA, COAI, trên nền tảng Alpha còn xuất hiện nhiều hiện tượng bất thường: một số dự án vừa niêm yết đã về 0 hoặc sập mạnh, cũng có dự án dính nghi vấn thổi phồng hoặc đạo nhái code, nhìn chung động cơ hút vốn đầu cơ của nền tảng lớn hơn nhiều so với việc ươm mầm dự án.

Ở góc độ khác, sự xuất hiện của Alpha vốn không có tội, nó chỉ là một “phòng thí nghiệm biến động cao” tập trung vào các sản phẩm mới giai đoạn đầu, nhưng khi câu chuyện, cấu trúc và bản chất con người cộng hưởng, biến động trở thành cỗ máy thu hoạch. Theo dữ liệu từ coinmarketcap, khối lượng giao dịch 24h của Binance Alpha vượt 8 tỷ USD (UTC+8), cao hơn nhiều sàn giao dịch crypto vừa và nhỏ, cũng cho thấy kiểu “tăng trưởng hoang dã” này không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của sự kết hợp giữa vốn và lưu lượng.

Kết luận

Một bên là nhà cái và đội ngũ dự án tận dụng biến động cao của nền tảng Alpha để mở lối thoát xanh, một bên là nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn mơ mộng về đồng “x100” tiếp theo, lòng tham và nỗi sợ đan xen, bản chất con người xưa nay vẫn vậy. Thay vì mù quáng chạy theo COAI tiếp theo, hãy tự hỏi mình đang ở vị trí nào trong cuộc chơi này.