Các nhà nghiên cứu của Toyota đã giới thiệu một giải pháp blockchain nhằm giải quyết vấn đề phân mảnh dữ liệu trong ngành vận tải và đơn giản hóa việc tài trợ cho các dự án đòi hỏi vốn lớn.
Toyota Blockchain Lab, bộ phận nghiên cứu của nhà sản xuất ô tô này, đã công bố việc tạo ra một nền tảng blockchain mới có tên là Mobility Orchestration Network (MON). Nền tảng này sẽ cho phép các phương tiện và đội xe được chuyển đổi thành tài sản số có thể giao dịch, giúp việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực vận tải trở nên dễ dàng hơn. Một nguyên mẫu của mạng lưới này đã được triển khai trên Avalanche.
Dự án nhằm giải quyết vấn đề dữ liệu phân mảnh trong ngành vận tải, nơi thông tin về đăng ký xe, bảo hiểm, quyền sở hữu và vận hành được lưu trữ trên nhiều hệ thống khác nhau. Điều này tạo ra rào cản cho việc tài trợ, đặc biệt là trong các lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn như triển khai đội xe điện chạy pin (BEV) và xe taxi tự động (robo-taxi).
MON được thiết kế để hợp nhất dữ liệu từ nhiều nguồn nhằm tạo ra một danh tính số duy nhất cho mỗi phương tiện. Cốt lõi của nó là khái niệm Mobility Oriented Account (MOA), tổng hợp ba loại dữ liệu sau:
- Institutional. Các tài liệu pháp lý như giấy chứng nhận đăng ký, quyền sở hữu, hồ sơ thuế và chi tiết bảo hiểm.
- Technical. Thông tin do nhà sản xuất cung cấp, bao gồm số nhận dạng phương tiện (VIN), hồ sơ bảo trì và tính toàn vẹn phần mềm.
- Economic. Các chỉ số vận hành như lịch sử sử dụng, doanh thu từ hoạt động và hồ sơ sửa chữa xác nhận giá trị kinh tế của tài sản.
Dữ liệu tổng hợp này sẽ tạo thành Trust Chains, cho phép mỗi phương tiện được đại diện như một tài sản số có thể xác minh.
Về mặt kỹ thuật, giải pháp này tận dụng khái niệm Fungibility Ladder, dần dần chuyển đổi một tài sản độc nhất thành một công cụ tài chính thanh khoản:
- Ownership (không thể thay thế). Quyền sở hữu của mỗi phương tiện được đại diện bằng một non-fungible token (NFT) theo tiêu chuẩn ERC-721.
- Portfolio (bán thay thế). Nhiều NFT được nhóm lại thành các danh mục, ví dụ theo mẫu xe hoặc khu vực, giúp dễ quản lý và đánh giá rủi ro hơn.
- Security (có thể thay thế hoàn toàn). Một danh mục được định giá và một token hóa chứng khoán hoàn toàn có thể thay thế được phát hành dựa trên đó, cho phép nhà đầu tư tự do mua bán.
Nguyên mẫu MON được xây dựng trên blockchain Avalanche, được lựa chọn nhờ tốc độ giao dịch cao, khả năng mở rộng và khả năng tạo các subnet tùy chỉnh. Kiến trúc của nó bao gồm bốn mạng L1 liên kết với nhau để quản lý trust (MON), chứng khoán, thanh toán và các hoạt động tiện ích như chia sẻ xe hoặc sạc xe điện.
Khái niệm này mở ra những cơ hội mới cho việc tài trợ trong ngành vận tải, bao gồm thương mại xuyên biên giới đối với xe đã qua sử dụng, thu hút vốn toàn cầu cho các đội xe khu vực và tạo ra các mô hình kinh doanh mới cho robo-taxi và dịch vụ logistics. Toyota Blockchain Lab nhấn mạnh rằng MON đang được phát triển như một giao thức mở, với kế hoạch hợp tác với nhiều bên tham gia trong ngành để tiếp tục phát triển và ứng dụng.
Avalanche đã được sử dụng cho các dự án tương tự. Ví dụ, vào tháng 7 năm 2024, Sở Giao thông Vận tải California (DMV) đã số hóa 42 triệu giấy tờ sở hữu xe trên blockchain nhằm đơn giản hóa việc chuyển nhượng quyền sở hữu.
