CPI tháng 7 của Anh đạt mức cao nhất trong bốn tháng: Hóa đơn năng lượng "tăng vọt" đúng như dự đoán, nhưng lạm phát dịch vụ hạ nhiệt giúp Ngân hàng Trung ương Anh có thêm thời gian thở.
Ứng dụng tài chính thông minh cho biết, sau một khoảng thời gian ngắn nghỉ hè, các hộ gia đình Anh lại một lần nữa bị kéo về thực tại bởi hóa đơn năng lượng gia tăng. Theo dữ liệu do Văn phòng Thống kê Quốc gia (ONS) Anh công bố vào thứ Tư, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 2,6% của tháng 6, đạt mức cao nhất kể từ tháng 3 năm nay. Con số này cơ bản phù hợp với dự báo trung vị của các nhà kinh tế, cao hơn một chút so với dự báo trước đó của Ngân hàng Trung ương Anh là 2,8%, nhưng sự đảo chiều chính thức của xu hướng giảm lạm phát vẫn phủ bóng mây lên triển vọng kinh tế Anh.
Sự phục hồi tổng thể đúng như dự đoán: Hóa đơn năng lượng trở thành "động cơ lạm phát", lạm phát ngành dịch vụ giảm nhiệt mang lại đôi chút an ủi
Mâu thuẫn cốt lõi trong dữ liệu lạm phát tháng 7 nằm ở: sự phục hồi tổng thể do năng lượng dẫn dắt lại song hành với sức ép giá nội địa tiếp tục hạ nhiệt. Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh chỉ ra, động lực chính khiến lạm phát tháng 7 tăng đến từ nhóm dịch vụ nhà ở và gia đình. Điều này phản ánh trực tiếp điều chỉnh trần giá điện quý do cơ quan quản lý năng lượng Anh Ofgem áp dụng từ ngày 1/7 – nâng trần giá hóa đơn khí đốt và điện dân dụng lên 13%, làm hóa đơn hằng năm trung bình của mỗi hộ gia đình tăng khoảng 221 bảng lên 1.862 bảng. Cụ thể, giá khí đốt tháng 7 tăng vọt 14,7% so với tháng trước, đạt mức tăng lớn nhất từng ghi nhận kể từ tháng 10/2022; giá điện cũng tăng 3,6%.
Tuy nhiên, áp lực lạm phát chưa lan rộng ra các lĩnh vực kinh tế khác. Chỉ số CPI lõi loại trừ năng lượng, thực phẩm, rượu và thuốc lá ghi nhận tăng 2,6% so với cùng kỳ, không đổi trong tháng thứ ba liên tiếp. Con số này nhỉnh hơn mức dự báo 2,5% của các nhà kinh tế, nhưng không làm thay đổi xu hướng ổn định của lạm phát lõi.
Điều khiến Ngân hàng Trung ương Anh yên tâm hơn chính là lạm phát dịch vụ bất ngờ giảm nhiệt. Là chỉ báo quan trọng đo lường sức ép nội tại của nền kinh tế, tỷ lệ lạm phát ngành dịch vụ giảm còn 3,4% từ 3,6% của tháng 6. Điều này chủ yếu nhờ giá vé máy bay tháng 7 chỉ tăng 11,7%, thấp hơn rất nhiều so với mức tăng 30,2% cùng kỳ năm ngoái. Bao gồm cả chi phí nhà ở, chỉ số CPIH (chỉ tiêu ưu tiên đo lường lạm phát của Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh) tăng từ 2,8% lên 3,1%.
Tại sao "cú sốc năng lượng" không chuyển thành "lạm phát toàn diện"?
Lần lạm phát phục hồi này khác biệt về bản chất so với cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022: cơ chế lan truyền đã thay đổi đáng kể. Năm 2022, giá năng lượng tăng vọt lan truyền nhanh chóng sang giá thực phẩm, vận tải và hàng hóa lõi, khiến lạm phát diện rộng. Còn lần này, hiệu ứng lan tỏa bị giới hạn. Giá xăng và dầu diesel giảm đóng vai trò then chốt cân bằng – giá dầu diesel tháng 7 giảm 8,8 penny/lít so với tháng trước, giá vé máy bay giảm 11,6% so với năm ngoái, cộng với giá dầu thô và sản phẩm tinh chế giảm khiến giá đầu vào giảm 1,7% theo tháng, hiệu quả ngăn chặn cú sốc năng lượng lan ra diện rộng.
Hơn nữa, lạm phát thực phẩm tiếp tục hạ nhiệt cũng tạo khoảng thở cho người tiêu dùng. Tháng 7/2026, giá thực phẩm và đồ uống không cồn chỉ tăng 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức 1,7% tháng trước và là mức thấp nhất kể từ tháng 9/2021. Nhóm này chỉ đóng góp 0,14 điểm phần trăm vào mức tăng CPI hàng năm – cũng là mức thấp nhất kể từ năm 2021.
Chuyên gia kinh tế trưởng của KPMG, bà Yael Selfin nhận định, không giống như năm 2022 khi giá năng lượng tăng kéo theo chi phí toàn nền kinh tế leo thang, hiện nay thị trường lao động yếu giúp giới hạn quy mô lan tỏa chi phí kiểu này. Nhận định này hoàn toàn trùng khớp với dữ liệu thị trường lao động công bố hôm thứ Ba – cho thấy việc làm tiếp tục hạ nhiệt, tăng trưởng lương khu vực tư nhân chậm lại.
Phản ứng thị trường: Bảng Anh nhích nhẹ, kỳ vọng tăng lãi suất giảm nhiệt
Sau khi dữ liệu công bố, bảng Anh nhích tăng khoảng 0,1% so với USD lên vùng 1,3550, song nhìn chung vẫn giữ trong biên độ hẹp dưới 1,3570 trong tuần. Các nhà giao dịch đã giảm nhẹ kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Anh sẽ tăng lãi suất trước cuối năm. Cuộc khảo sát mới nhất cho thấy đa số lớn các nhà kinh tế dự báo Ngân hàng Trung ương Anh sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,75% trong thời gian còn lại của năm 2026.
Phản ứng thị trường "bình lặng" này chính là minh chứng rằng các nhà đầu tư đã lường trước hoàn toàn cú bật của lạm phát. Các nhà kinh tế đều cho rằng, mức lạm phát tăng tháng 7 chủ yếu do hiệu ứng so sánh cơ sở và chính sách điều chỉnh nhất thời, chứ không phải áp lực giá nội địa xấu đi thực chất.
Sự yếu kém của lĩnh vực dịch vụ ngày càng trở thành bộ đệm quan trọng kiềm chế hiệu ứng vòng hai của lạm phát. Dữ liệu công bố hôm thứ Ba cho thấy thị trường lao động Anh tiếp tục hạ nhiệt, số lượng việc làm phi nông nghiệp giảm, tăng trưởng lương khu vực tư nhân chậm lại. Xu hướng này hạn chế khả năng doanh nghiệp chuyển hóa chi phí năng lượng tăng cao sang giá tiêu dùng, đồng thời cung cấp lý do để Ngân hàng Trung ương Anh giữ nguyên mức lãi suất hiện tại.
Thế khó của Ngân hàng Trung ương Anh: Lạm phát phục hồi VS kinh tế yếu, "án binh bất động" còn chịu được bao lâu?
Dữ liệu lạm phát tháng 7 gửi đến Ngân hàng Trung ương Anh một tín hiệu chính sách tế nhị.
Lập luận "diều hâu": CPI tăng vọt từ 2,6% lên 2,9%, và dự báo của Ngân hàng Trung ương Anh lạm phát sẽ đạt đỉnh 3,2% trong quý IV. Hóa đơn năng lượng có thể tăng trở lại, cộng thêm nguy cơ hạn hán và thời tiết cực đoan có thể đẩy lạm phát thực phẩm lên cao vào năm 2027, lạm phát chưa chắc đã đạt đỉnh.
Lập luận "bồ câu": Lạm phát lõi ba tháng liền duy trì ở mức 2,6%, lạm phát dịch vụ bất ngờ giảm xuống 3,4%. Thị trường lao động liên tục hạ nhiệt, tăng trưởng lương khu vực tư nhân chậm lại. Như chuyên gia kinh tế trưởng KPMG, bà Yael Selfin nói, thị trường lao động yếu giúp hạn chế quy mô lan truyền chi phí.
Theo khảo sát công bố ngày 18/8, khoảng 90% chuyên gia kinh tế dự báo Ngân hàng Trung ương Anh sẽ không điều chỉnh lãi suất vào tháng 9 hoặc trong thời gian còn lại của năm 2026, giữ nguyên mức chuẩn 3,75%. Dù dự báo lạm phát duy trì trên 2% đến nửa cuối 2027, nhưng đa phần chuyên gia kinh tế vẫn tin rằng trước giữa năm 2027 sẽ có ít nhất một lần cắt giảm lãi suất. Trong khi đó, thị trường lại đặt cược Ngân hàng Trung ương Anh sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần nữa trong năm nay, xác suất tăng vào tháng 12 là 86%.
Bộ trưởng Tài chính John Healey phát biểu sau khi dữ liệu công bố: “Lạm phát do chiến tranh Iran tiếp tục ảnh hưởng đến giá cả trong nước, nhưng kinh tế Anh vẫn kiên cường.”
Triển vọng lạm phát: Mây mù vẫn chưa tan
Dữ liệu lạm phát tháng 7 phơi bày thực trạng mà kinh tế Anh đang đối mặt: đợt “xả lũ” giá năng lượng mới chỉ bắt đầu. Do chính sách trần giá bị trì hoãn triển khai, các hộ gia đình Anh trước đây phần lớn tránh được tác động nghiêm trọng nhất của cuộc chiến Iran. Giá khí đốt tháng 7 tăng gần 15% là dấu mốc lớp "lá chắn" này chính thức bị gỡ bỏ.
Tuy vậy, sự phục hồi lạm phát này vẫn chưa làm thay đổi lập trường chính sách của Ngân hàng Trung ương Anh. Lạm phát dịch vụ bất ngờ giảm nhiệt, thị trường lao động liên tục suy yếu và lạm phát lõi ổn định tiếp tục mang lại lý do để các nhà hoạch định chính sách "chờ xem". Thách thức thực sự có thể xuất hiện vào tháng 10 – khi đó hóa đơn năng lượng sẽ tiếp tục tăng (dù mức tăng vừa phải), và diễn biến xung đột tại Trung Đông sẽ quyết định liệu giá dầu có tiếp tục tác động tiêu cực tới người tiêu dùng Anh hay không.
Ông David Rees, Trưởng bộ phận kinh tế toàn cầu của Schroder Investment, cảnh báo rằng trong những tháng tới giá hàng hóa chế tạo có thể tăng, còn rủi ro hạn hán và hiện tượng El Niño mạnh bất thường có thể đẩy lạm phát thực phẩm năm 2027 tăng mạnh. Ngoài ra, tình trạng gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz giữ giá dầu ở mức cao, giá dầu Brent đã trở lại trên 90 USD/thùng – đây vẫn là vấn đề mà số ít nhà hoạch định chính sách Ngân hàng Trung ương Anh thiên về tăng lãi suất lo ngại.
