Neft qiymətlərinin artması və fiskal təzyiqlər fonunda ABŞ-ın uzunmüddətli istiqrazları satılır, 30 illik gəlirlik son 20 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.

Amerika dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi bazar ertəsi geniş şəkildə yüksəldi. Beynəlxalq neft qiymətlərinin yenidən artması ilə birlikdə, investorların inflyasiyanın davamlı yüksək olması, ABŞ fiskal kəsirinin genişlənməsi və dövlət borcu təklifinin artması ilə bağlı narahatlıqları gücləndi. Bu kontekstdə, 30 illik Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi 2007-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatdı, uzunmüddətli istiqrazlar xüsusi olaraq satış təzyiqi altında qaldı.

Bazar ertəsi etibarilə, 30 illik Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi 4 bənddən çox artaraq 5.311%-ə çatdı, bu, 2007-ci ilin iyunundan bəri ən yüksək səviyyədir; girov kreditləri, avtomobil kreditləri və s. üçün əsas maliyyə xərc göstəricisi olan 10 illik Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi 2 bənddən çox artaraq 4.724%-ə çatdı; Federal Rezervin qısamüddətli siyasəti gözləntilərinə həssas olan 2 illik Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi isə 1 bənddən çox artaraq 4.182% oldu. İstiqraz qiyməti və gəlirlilik tərsi istiqamətdə hərəkət edir.

Neft qiymətlərinin artması həmin gün gəlirliliyin yüksəlməsini təmin edən amillərdən biri oldu. Amerika və İran arasında 60 günlük sülh razılaşmasının müddəti bazar ertəsi bitdi, və İran tərəfi razılaşmanın uzadılmasını istisna etdiyini bildirdi. Bir İran yüksək səviyyəli rəsmisi əlavə etdi ki, Amerika ilə diplomatik səylər uğursuz olarsa, Tehran hücum mövqeyi tutacaq, bu da bazarda Yaxın Şərqdə vəziyyət və enerji təchizatı riskləri ilə bağlı narahatlığın yenidən yüksəlməsinə səbəb oldu.

Bu hadisənin təsiri ilə, ABŞ WTI xam neft fyuçersləri bazar ertəsi 2.6% artdı və hər barel üçün 84.50 dollar səviyyəsində bağlandı; beynəlxalq göstərici olan Brent xam nefti isə 2.7% artaraq hər barel üçün 90.87 dollar səviyyəsində bağlandı. Yaxın Şərq münaqişəsi bir neçə ay əvvəl başladığından bəri enerji qiymətləri yüksək səviyyədə qalır, bu da bazarda inflyasiya təzyiqləri ilə bağlı narahatlıq yaradır, lakin ABŞ-da son dövrlərdə nisbi yumşaq inflyasiya göstəriciləri investorların fikirləri bir qədər yüngülləşdirdi.

Ancaq Barclays bildirir ki, son dövrlərdə Amerika istiqrazlarının gəlirliliyinin artmasının əsas səbəbi inflyasiya deyil, ABŞ fiskal kəsiri, AI investisiyaları ilə bağlı böyük həcmli korporativ istiqrazların buraxılması və Amerika istiqrazlarına kapital çatışmazlığı, həmçinin investorların daha yüksək müddətli premium tələbi ola bilər.

Barclays Amerika faiz dərəcəsi araşdırmaları rəhbəri Anshul Pradhan qeyd etdi ki, diqqət yetirilməli olan bu təzyiqlərin özü deyil, hazırda onların bəzilərinin zəif iqtisadi göstəricilərdən borc bazarına xeyirli təsiri üstələyə biləcək qədər güclü olmasıdır. O bildirdi ki, bu ay üç müstəqil iqtisadi göstərici nəzəri olaraq gəlirliliyi aşağı salmalı idi, lakin uzunmüddətli Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi hələ də yüksəlir.

Keçən cümə, ABŞ-da iyul ayı pərakəndə satışları gözlənilmədən aylıq 0.6% azaldı, öncədən açıqlanan iyul ayı istehsalçı qiymət indeksi (PPI) aylıq sabit qaldı – hər iki göstərici iqtisadiyyat və inflyasiya təzyiqlərinin zəiflədiyini göstərdi. Amma Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi bu səbəbdən aşağı düşmədi, əksinə, artmağa davam etdi, bu da investorların uzunmüddətli fiskal və borc təklifi problemlərinə narahatlığının artdığını daha da göstərdi.

Amerika fiskal durumu uzunmüddətli dövlət istiqrazlarına da təzyiq göstərir. Amerikanın Maliyyə Nazirliyi keçən həftə açıqladı ki, iyul ayı federal büdcə kəsiri beş il ərzində ən yüksək aylıq səviyyəyə çatdı, tibbi sığorta xərclərinin artması və dövlət borcunun faiz xərcləri kəsirin genişlənməsinin əsas səbəbləri oldu. Cari maliyyə ilində yığılmış fiskal kəsir də artıq keçən ilin eyni dövründən yüksəkdir.

Ameriprise baş bazar strateqi Anthony Saglimbene qeyd edir ki, investorlar Amerika dövlət istiqrazlarını getdikcə daha çox uzunmüddətli fiskal dayanıqlılıq perspektivindən qiymətləndirir və gəlirlilik əyrisinin uzunmüddətli hissəsi üçün inflyasiya, pul siyasəti və iqtisadi artım kimi ənənəvi amillərin təsiri nisbətən zəifləyib.

Bazar indi Federal Rezervin çərşənbə günü açıqlayacağı iyul ayı Federal Açıq Bazar Komitəsi (FOMC) iclasının protokoluna diqqət yetirəcək, gələcək faiz dərəcəsi siyasətinin istiqamətinə dair əlavə ipucları tapmaq üçün. Federal Rezerv 29 iyulda 9 səs lehinə, 3 səs əleyhinə olmaqla, ardıcıl beşinci dəfə federal fondlar faiz dərəcəsi hədəf aralığını 3.5%-3.75% səviyyəsində saxladı.

Həmin vaxt Cleveland Federal Rezervinin prezidenti Həmək, Minneapolis Federal Rezervinin prezidenti Kashkari və Dallas Federal Rezervinin prezidenti Logan əleyhinə səs verərək, 25 bəndlik artımla bağlı təklif irəli sürdülər. Son dövrlərdə inflyasiya göstəriciləri bir qədər azalır, amma uzunmüddətli Amerika istiqrazlarının gəlirliliyi davamlı yüksəldiyi üçün Federal Rezerv daxilində pul siyasətini daha da sıxlaşdırmaq ehtiyacının müzakirəsi bazarın diqqəti altında olacaq.