Standard Chartered bildirir ki, sabit koinlərin banklardan 1,5 trilyon dollar çıxarmasına səbəb olan dörd risk var

Stablecoin-lər bank depozitlərini hədəfə alır — və ənənəvi kredit təşkilatları bundan narazıdır.

Stablecoin-lər ani hesablaşma imkanı verir, fasiləsiz işləyir və getdikcə ənənəvi əmanət hesablarından daha yüksək gəlir təklif edir.

Banklar üçün ən böyük riski isə məhz bu sonuncu məqam — yəni müştəri depozitlərinə əsaslanan gəlir — yaradır.

İndi isə, Böyük Britaniyada yerləşən Standard Chartered bu zərəri rəqəmlərlə ifadə edib.

Analitiklər gözləyirlər ki, 2028-ci ilin sonuna kimi ABŞ-da inkişaf etmiş bazar banklarından təxminən 500 milyard dollar, inkişaf etməkdə olan bazar banklarından isə əlavə 1 trilyon dollar çıxacaq.

Standard Chartered-in rəqəmsal aktivlər üzrə qlobal tədqiqat rəhbəri Geoffrey Kendrick-in bu qiymətləndirməsi, Clarity Act-in ABŞ-da stablecoin-lərin birbaşa sahibkarlarına gəlir ödəyib-ödəməməsi ilə bağlı ləngiməsi fonunda verilib.

Hazırda layihə qanun layihəsi rəqəmsal aktiv xidmət təminatçılarının stablecoin sahiblərinə faiz ödəməsini qadağan edir — bu müddəa əsas banklarla Coinbase və digər kriptovalyuta şirkətləri arasında qarşıdurma yaradıb və qanunun təsdiqini gecikdirib.

Standard Chartered-in ABŞ bankları üçün qeyd etdiyi dörd risk aşağıdakılardır.

Kreditlər və depozitlər arasındakı fərq

Kendrick-ə görə, stablecoin-lərin bankların biznes modellərinə olan riskinin ən aydın göstəricisi bankların kreditlərdən qazandığı ilə depozitlərə ödəniş etdikləri arasındakı fərqdir.

Buna xalis faiz marjası gəliri və ya NIM deyilir.

Banklar, məsələn, müştərilərə depozitləri üçün 2% ödəyir, sonra həmin pulu 5% faizlə kredit kimi verir. 3% fərq bankın mənfəətidir.

Əgər bu depozitlər stablecoin-lərə keçərsə, həmin mənfəət yoxa çıxır, deyə Kendrick bildirib.

ABŞ regional bankları bu kapital axınından ən çox zərər görə biləcək banklardır, çünki bəzi institutlar üçün NIM ümumi gəlirin 80%-ə qədərini təşkil edir.

Goldman Sachs və Morgan Stanley kimi investisiya bankları isə daha az risk altındadır, çünki onların gəlirində NIM-in payı 30%-dən azdır.

Məhdud yenidəpozitləşmə imkanı

Əgər stablecoin emissiya edənlər ehtiyatlarını bank depozitlərində saxlasaydılar, çıxan vəsaitin təsiri azalar və sistemdə qalardı.

Amma belə deyil, Kendrick qeyd edib.

“İki əsas stablecoin təminatçısı — Tether və Circle — ehtiyatlarının yalnız müvafiq olaraq 0,02%-ni və 14,5%-ni bank depozitlərində saxlayır, yəni yenidəpozitləşmə çox azdır," Kendrick deyib.

Əvəzində, hər iki təminatçı ehtiyatlarını ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarında və pul bazarı fondlarında saxlayır.

Bu o deməkdir ki, istifadəçi 100 dolları stablecoin-lərə çevirəndə, həmin vəsaitin demək olar ki, hamısı ənənəvi bank sistemindən tamamilə çıxır və əsasən ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarına və pul bazarı fondlarına yönəlir.

Coğrafi konsentrasiya

Bütün stablecoin tələbinin təxminən üçdə biri inkişaf etmiş bazarlardan, böyük əksəriyyəti isə inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlardan gəlir.

Və stablecoin-lərin 95%-dən çoxu ABŞ dolları ilə nominallaşdırıldığı üçün, depozit axınının əsas yükünü ABŞ bankları daşıyacaq.

Kendrick-ə görə, Avstraliya banklarında da ABŞ regional bankları ilə oxşar səviyyədə depozit axını riski olsa da, qeyri-ABŞ bankları üçün risklər hələlik məhduddur.

Pərakəndə və topdansatış depozitlər

Kendrick başqa bir problemi də izah edib.

Banklar adi müştərilərin əmanət hesabları üzrə daha aşağı faiz ödəyir, çünki həmin depozitlər Federal Depozit Sığortası Korporasiyası (FDIC) tərəfindən sığortalanır.

Lakin həmin müştərilər vəsaitlərini stablecoin-lərə köçürərsə, banklar bu maliyyəni əvəz etmək üçün daha yüksək faiz tətbiq edən digər mənbələrdən — məsələn, institusional investorlar — borc almağa məcbur olacaqlar.

Bankın ümumi depozitləri eyni qalsa belə, xərcləri artır.

“Stablecoin-lər maliyyə bazarlarını ilk böyük blockchain əsaslı pozucu qüvvə kimi dəyişir”, — Kendrick belə yekunlaşdırıb.